İran İnsan Hakları Örgütü, İran İslam Cumhuriyeti’nde artan idam cezalarına ilişkin yeni bir rapor yayımladı. Raporda, 46 ülkenin İran makamlarına idam cezalarının kullanımını durdurma çağrısında bulunduğu bildirildi.
Ortak açıklama, Liechtenstein temsilcisi tarafından 30 Eylül 2026’da Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi’nin 63. oturumunda sunuldu. Açıklamada 46 ülkenin imzası yer aldı.
Protestolar Sonrası İdamlara Dikkat Çekildi
Ortak metinde, Aralık 2025’teki protestolara yönelik baskıların başlamasından bu yana en az 31 protestocunun idam edildiği belirtildi. Kadın ve çocukların da aralarında bulunduğu onlarca kişinin ise idam edilme riskiyle karşı karşıya olduğu ifade edildi.
İmzacı ülkeler, değerlendirmelerini Birleşmiş Milletler uzmanlarının bulgularına dayandırdı. Açıklamada, İran’da idam cezasının korku yaratmak ve muhalefeti bastırmak amacıyla kullanıldığına dikkat çekildi. İdam uygulamasının, barışçıl ifade ve toplanma özgürlüklerini engellemek için kullanıldığı da vurgulandı.
Yargılama Süreçlerine İlişkin Endişeler
46 ülkenin imzaladığı açıklamada yalnızca idam cezaları değil, yargılama ve gözaltı süreçlerine ilişkin çeşitli iddialar da gündeme getirildi. Metinde gizli yargılamalar ile adil yargılanma güvencelerinin ihlal edildiğine ilişkin endişelere yer verildi.
Açıklamada ayrıca işkence ve kötü muamele, zorla kaybetmeler ve zorla itiraflar konusunda kaygılar dile getirildi. İmzacı ülkeler, bu uygulamalara ilişkin endişelerini BM İnsan Hakları Konseyi oturumunda kamuoyuyla paylaştı.
Ortak açıklamanın sonunda 46 ülke, İran makamlarına idam cezasının kullanımına derhal son verme çağrısında bulundu.