12 binden 65 bin yolcuya: Kocaeli’de raylı sistem büyüyor
Kocaeli’de artan nüfus ve ulaşım talebine karşı raylı sistem yatırımları genişletiliyor. 2019’da 9,6 kilometre olan tramvay ağı 18,7 kilometreye ulaşırken, Akçaray’ın günlük yolcu sayısı yaklaşık 65 bine çıktı. Çift dizili tramvaylarla kapasite iki katına çıkarıldı. Kentin ulaşım gündeminde ise 2,2 milyar dolarlık Körfezray, Gebze-Darıca Metrosu ve Güney Metro projeleri bulunuyor.
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, nüfusu ve günlük ulaşım ihtiyacı hızla artan kentte toplu taşımanın kapasitesini raylı sistem yatırımlarıyla artırıyor. Akçaray Tramvay Hattı’nın yeni güzergâhlarla genişletilmesinin ardından yüksek yolcu kapasitesine sahip metro projeleri de ulaşım planlamasının önemli başlıkları arasında yer alıyor.
Kocaeli’de her gün yaklaşık 3,5 milyon yolculuk gerçekleşiyor. Bu yolculukların 600-700 binlik bölümü toplu taşımayla yapılıyor. Nüfusu yıllık ortalama 35 bin kişi artan kentte, 2050 yılında nüfusun 3 milyona yaklaşması bekleniyor. Büyükşehir Belediye Başkanı Tahir Büyükakın, ulaşım yatırımlarının Kocaeli Ulaşım Ana Planı doğrultusunda ve uzun vadeli projeksiyonlar dikkate alınarak hazırlandığını belirtti. Büyükakın, toplu taşımanın toplam yolculuklar içindeki payını yüzde 35 seviyelerine çıkarmayı hedeflediklerini söyledi.
Akçaray’ın ağı 18,7 kilometreye çıktı
Büyükşehir Belediyesi’nin raylı sistem yatırımlarındaki ilk büyük adım Akçaray oldu. Tahir Büyükakın’ın paylaştığı bilgilere göre 2019 yılına kadar 9,6 kilometre olan tramvay ağı, yeni hatların devreye alınmasıyla 18,7 kilometreye ulaştı. Böylece son 7 yılda sisteme 9,1 kilometrelik yeni güzergâh eklendi.
Kuruçeşme’den Alikahya Stadyumu’na uzanan hattın Kartepe yönünde genişletilmesi, tramvayın erişim alanını büyüttü. Büyükşehir Belediyesi, Akçaray’ı Kartepe Kent Meydanı’na ulaştırmayı da hedefliyor. Güzergâh çalışmalarının sürdüğünü belirten Büyükakın, “Kartepe’nin merkezine o tramvay gelecek. Hangi yoldan geleceğine bakacağız. Onu da getireceğiz” dedi.
Çift dizili tramvaylarla kapasite artırıldı
Başlangıçta 2035 yılı için yaklaşık 50 bin günlük yolcu öngörülen Akçaray’da bu seviyenin bugünden aşılması üzerine taşıma kapasitesinin artırılması için çift dizili tramvay uygulamasına geçildi. Sistemdeki 15 istasyon, çift dizili tramvay işletmeciliğine uygun hale getirildi.
Yaklaşık 300 yolcu taşıyabilen iki tramvayın birbirine bağlanmasıyla oluşturulan 66 metre uzunluğundaki çift diziler, tek seferde yaklaşık 600 yolcu taşıyor. Böylece araç başına taşıma kapasitesi iki katına çıkarıldı. Akçaray’ın günlük yolcu sayısı da yaklaşık 65 bine ulaştı.
Büyükakın, raylı sistemlerin gerekliliğini Kartepe Tramvay Hattı’nın hizmet töreninde kapasite hesabı üzerinden anlattı. Yaklaşık 65 bin günlük yolculuğun otobüslerle karşılanması halinde kent merkezine daha fazla lastik tekerlekli aracın girmesi gerekeceğini belirten Büyükakın, raylı sistemlerin aynı koridorda daha yüksek yolcu kapasitesi sunduğunu ifade etti.
Tramvayın belirli bir yolcu talebine kadar verimli olduğunu, yoğunluğun arttığı koridorlarda ise metro sistemlerine ihtiyaç duyulduğunu belirten Büyükakın, “Daha fazla yolcu taşımak istiyorsanız bunun metro olması lazım. Onun için şu anda metro hattı yapılıyor” diye konuştu.
Körfezray’da tünel çalışmaları sürüyor
Kocaeli’nin raylı sistem dönüşümündeki en büyük yatırım Körfezray Metro Projesi olacak. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı iş birliğinde yürütülen proje için hat yapımına 1,8 milyar dolar, araç yatırımına ise 400 milyon dolar olmak üzere toplam 2,2 milyar dolarlık bütçe ayrıldı.
Projenin ilk etabında yaklaşık 29 kilometrelik güzergâhta 19 istasyon planlanıyor. Körfez, Derince, İzmit ve Kartepe’yi birbirine bağlayacak hattın açılış döneminde günlük yaklaşık 300 bin yolcu taşıması öngörülüyor. Körfezray’daki tünel çalışmaları 6 tünel açma makinesiyle eş zamanlı yürütülüyor. Toplam 52 bin 280 metre tünel kazısının planlandığı projede 9 bin 259,5 metrelik kazı tamamlandı.
Gebze-Darıca ve Güney Metro projeleri
Kocaeli’nin batısında yapımı devam eden Gebze OSB-Darıca Sahil Metro Hattı, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından yürütülüyor. 15,4 kilometre uzunluğunda ve 11 istasyonlu olarak planlanan hattın günlük 330 bin yolcu kapasitesine sahip olması öngörülüyor.
Gebze Organize Sanayi Bölgesi ile Darıca Sahili arasındaki yerleşim ve çalışma alanlarını birbirine bağlayacak metro, Gebze Gar İstasyonu’nda Marmaray’a entegre olacak. Projenin tamamlanmasıyla Gebze-Darıca arasındaki ulaşım süresinin 60 dakikadan 24 dakikaya inmesi bekleniyor.
Kentin güneyindeki raylı sistem koridoru için de hazırlıklar sürüyor. Kocaeli Ulaşım Ana Planı 2053 kapsamında hazırlanan Güney Hafif Raylı Sistem Hattı’nın Gölcük’ten başlayarak Başiskele üzerinden İzmit’e ulaşması planlanıyor. Yaklaşık 23,12 kilometre uzunluğunda ve 19 istasyonlu olması öngörülen hattın ilk yıl günlük 202 bin, 2053 yılında ise 335 bin yolcu taşıması bekleniyor. Projeyle Gölcük-İzmit arasındaki ulaşım süresinin 28 dakikaya düşürülmesi hedefleniyor.
Büyükakın, Güney Metro projesinin ulaşım gündeminin öncelikli başlıklarından biri olduğunu belirterek, çalışmalar tamamlandıktan sonra hattın Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı yatırım programına alınması için girişimde bulunacaklarını söyledi.
Kocaeli’nin ulaşım stratejisinin yıllar önce hazırlanan ulaşım ana planıyla şekillendiğini aktaran Büyükakın, planların nüfus, yolculuk ve kentleşme verilerindeki değişimlere göre güncellendiğini kaydetti. Kentin 2004’te yaklaşık 1,2 milyon olan nüfusunun bugün 2,2 milyon seviyesine ulaştığını belirten Büyükakın, artan ulaşım talebinin yalnızca yeni kara yolu yatırımlarıyla karşılanamayacağını vurguladı. Büyükakın, “Yaptığımız her şey planlı, programlı, simüle edilmiş çalışmalardan hareketle yapılıyor. Doğru ölçümler yapar, ölçümlerinizi sürekli gözden geçirirseniz ileriyi görme şansına sahip olursunuz” ifadelerini kullandı.