15-18 Yaş Grubuna Sosyal Medyada Yeni Kısıtlamalar Geliyor

Sosyal medya platformlarının çocuklar üzerindeki etkisini azaltmayı amaçlayan yeni düzenleme için hazırlanan kuralların ayrıntıları netleşmeye başladı. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, 15-18 yaş aralığındaki kullanıcıların bazı sosyal medya özelliklerine erişiminin kısıtlanacağını açıkladı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde gerçekleştirilen Kabine Toplantısı’nın ardından gazetecilerin sorularını yanıtlayan Bakan Göktaş, düzenlemenin kapsamına ilişkin bilgi verdi. Açıklamalara göre yeni sistemin temel hedefleri arasında çocukları zararlı içeriklerden korumak, ekran bağımlılığını artırabilecek uygulama özelliklerini sınırlandırmak ve yaş doğrulamasını daha güvenilir hâle getirmek bulunuyor.

Canlı Yayın Ve Ekran Kaydına Sınırlama

Yeni düzenleme kapsamında 15-18 yaş grubundaki kullanıcıların sosyal medya platformlarını kullanma biçimlerine yönelik çeşitli kısıtlamalar getirilecek. Bakan Göktaş’ın açıklamasına göre bu yaş grubundaki kullanıcılar canlı yayın açamayacak ve ekran kaydı alamayacak.

Sınırlamalar yalnızca paylaşım araçlarıyla sınırlı tutulmayacak. Kullanıcıların platformlarda daha uzun süre kalmasını teşvik eden ve sürekli içerik tüketimine yol açan bazı tasarım özellikleri de düzenleme kapsamında değerlendirilecek. Ekranın kaydırılmasıyla yeni içeriklerin aralıksız gösterilmesini sağlayan sistemler ile içeriklerin sürekli başa sarılmasına imkân tanıyan işlevlerin çocuklar üzerindeki etkisinin azaltılması hedefleniyor.

Göktaş, çocuklarda ekran bağımlılığını artırabilecek bu özelliklerin kaldırılmasına yönelik taleplerin ailelerden geldiğini belirtti. Düzenlemeyle çocukların dijital platformlarda geçirdiği sürenin daha güvenli bir çerçevede şekillendirilmesi amaçlanıyor.

Hesap Açılışında E-Devlet Doğrulaması

Yeni sistemin öne çıkan başlıklarından biri yaş doğrulaması olacak. Sosyal medya platformlarında ilk kez hesap oluşturmak isteyen kullanıcıların yaşlarını doğrulamak için e-Devlet sistemine yönlendirilmesi planlanıyor.

Doğrulama işleminin tamamlanmasının ardından kullanıcıya yaş bilgisini teyit eden dijital bir kod verilmesi ve hesabın bu kod kullanılarak açılması öngörülüyor. Böylece yaş sınırının yalnızca kullanıcının beyanına dayanmaması, doğrulanabilir bir sistem üzerinden kontrol edilmesi hedefleniyor.

Yaş kontrolü hesap açılışıyla sona ermeyecek. Sosyal medya şirketlerinin, hizmet sunmaya devam ettikleri süreçte de kullanıcıların yaşlarına ilişkin kontrolleri sürdürmesi gerekecek. Bir hesabın 15 yaşından küçük bir çocuk tarafından kullanıldığı yönünde şüphe oluşması hâlinde platformun hesabı geçici olarak askıya alması ve kullanıcıyı yeniden yaş doğrulamasına yönlendirmesi planlanıyor.

Ebeveyn Hesapları İçin Yeniden Kontrol

Bakan Göktaş, düzenlemede çift taraflı bir kontrol mekanizmasının uygulanacağını ifade etti. Bu kapsamda hem sosyal medya platformlarının hem de ilgili kamu sistemlerinin yaş doğrulama sürecinde rol alması amaçlanıyor.

Çocukların ebeveynlerine ait hesaplar üzerinden sosyal medya kullanması ihtimaline de dikkat çeken Göktaş, bu durumlarda platformların belirli aralıklarla yeniden doğrulama isteyebileceğini söyledi. Böylece kontrolün yalnızca hesap açılırken yapılması yerine kullanım süresince devam etmesi planlanıyor.

Mesajlaşma Ve Reklamlara Yönelik Önlemler

Düzenlemede çocukların çevrim içi iletişim güvenliğine ilişkin maddeler de bulunuyor. Bakan Göktaş’ın verdiği bilgilere göre çocuklara yalnızca takip ettikleri hesapların mesaj gönderebilmesine yönelik bir uygulama getirilecek. Mesajlaşmalarda görüldü bilgisinin kapatılması da öne çıkan başlıklardan biri olacak.

Bu adımlarla çocukların istenmeyen mesajlarla karşılaşma riskinin azaltılması ve sosyal medya iletişimlerinin daha kontrollü hâle getirilmesi hedefleniyor. Platformların çocukları sürekli reklamlara maruz bırakmasının önüne geçilmesi de düzenlemenin amaçları arasında yer alıyor.

Geçiş Süreci 31 Mart 2027’ye Kadar Sürecek

Bakan Göktaş, sosyal medya düzenlemesi için 1 Kasım tarihini işaret etti. Platformlarla bilgilendirme sürecinin yürütüldüğünü belirten Göktaş, şirketlere uyum sağlamaları için 31 Mart 2027’ye kadar geçiş süresi tanınacağını açıkladı.

Bu tarihin ardından yaş doğrulama sistemine geçilmesi planlanıyor. Yeni dönemde platformlara girişte, doğrulama süreci kapsamında oluşturulacak dijital kodlardan yararlanılması öngörülüyor. Geçiş döneminin sosyal medya şirketlerinin teknik altyapılarını hazırlamaları ve yeni kurallara uyum sağlamaları için kullanılacağı ifade ediliyor.