Avesta Yayınları’na İ̇fade Özgürlüğü Ödülü
Kürt dili, edebiyatı ve kültürüne ilişkin yayınlarıyla tanınan Avesta Yayınları, Amerikan Yayıncılar Birliği tarafından verilen 2026 Uluslararası Yayınlama Özgürlüğü Ödülü’nün sahibi oldu. Yayınevi, aynı ödüle 2005 yılında da layık görülmüştü.
HABER - Mehmet TÜRK
Kürt dili, edebiyatı ve kültürü alanındaki çalışmalarıyla öne çıkan Avesta Yayınları, Amerikan Yayıncılar Birliği’nin (AAP) 2026 Uluslararası Yayınlama Özgürlüğü Ödülü’ne layık görüldü. Yayınevinin aldığı ödül, ifade özgürlüğünü savunma konusundaki cesaret ve kararlılıkları nedeniyle ABD dışında faaliyet gösteren yayıncılara veriliyor.
Amerikan haber ajansı Associated Press’in (AP) aktardığına göre AAP, Avesta Yayınları’nın bu yılki ödülün sahibi olduğunu Çarşamba günü açıkladı. Kürtçe ve Türkçe yayınlarıyla çalışmalarını sürdüren yayınevi, söz konusu ödülü daha önce 2005 yılında da almıştı.
Baskılara Rağmen Yayıncılık Faaliyeti
AAP Başkanı ve CEO’su Maria A. Pallante, Avesta Yayınları’nın çalışmalarının 20 yılı aşkın süre önce de ödüllendirildiğini hatırlattı. Pallante, yayınevinin geçen yıllar içinde çeşitli baskı ve engellemelerle karşılaşmasına rağmen yayıncılık faaliyetlerini sürdürdüğünü belirtti.
Maria A. Pallante, Avesta’nın çalışmalarına ilişkin değerlendirmesinde, “AAP, Avesta’nın olağanüstü katkılarını ilk kez 20 yılı aşkın bir süre önce takdir etmişti. O günden bu yana süregelen tehdit ve gözdağına rağmen yayınevinin yayıncılık konusundaki kararlılığı daha da güçlendi” ifadelerini kullandı.
Pallante, Avesta Yayınları’nın onlarca yıldır sürdürdüğü faaliyetlerin ifade özgürlüğü bakımından taşıdığı öneme de dikkat çekti. AAP Başkanı’nın açıklamasında, yayınevinin karşılaştığı tehdit ve gözdağına rağmen yayın yapmayı sürdürmesi ödülün gerekçeleri arasında öne çıktı.
Avesta 1995’te Kuruldu
1995 yılında kurulan Avesta Yayınları, kuruluşundan bu yana başta Kürtler, Kürt dili, Kürt tarihi, edebiyatı ve kültürü olmak üzere farklı alanlarda yüzlerce kitap yayımladı. Yayınevi, bu çalışmalarını Kürtçe ve Türkçe dillerinde gerçekleştirdi.
AP’nin haberinde, Avesta Yayınları’nın yayın hayatı boyunca çeşitli baskı ve engellemelerle karşı karşıya kaldığı belirtildi. Yayınevine ait bir deponun yakıldığı, bazı kitapların yasaklandığı ve internet sitesine geçici süreyle erişim engeli getirildiği aktarıldı.
Haberde ayrıca, yayınevinin internet sitesine 2023 yılında getirilen erişim engelinin “terör propagandası” gerekçesiyle uygulandığı bilgisine yer verildi. Avesta’nın yayıncılık faaliyetlerini bu tür baskı ve engellemelere rağmen sürdürdüğü ifade edildi.
Ödül 2002’den Bu Yana Veriliyor
Amerikan Yayıncılar Birliği’nin Uluslararası Yayınlama Özgürlüğü Ödülü, 2002 yılında oluşturuldu. Ödül, ABD dışındaki bir yayınevine, ifade özgürlüğünü savunma konusundaki cesareti ve kararlılığı nedeniyle veriliyor.
AAP, bir yerde yayınlama hakkının engellenmesinin ifade özgürlüğü açısından herkes için tehdit oluşturduğu ilkesiyle hareket ediyor. Bu kapsamda ödül, yayıncıların karşılaştığı baskılara ve yayın faaliyetlerini sınırlandıran uygulamalara dikkat çekmeyi amaçlıyor.
Ödülün önceki sahipleri arasında 2025 yılında Rusça ve Ukraynaca yayın yapan Freedom Letters, 2024 yılında Belaruslu Januškevič Yayınevi, 2022 yılında Venezuela merkezli Editorial Dahbar, 2021 yılında Guatemala merkezli F&G Editores ve 2020 yılında Bangladeş merkezli Jagriti Publishing House yer aldı.
2023 yılında ise ödül tek bir yayınevine verilmedi. O yıl ödül, hükümet baskısı, taciz ve tehditlerle karşı karşıya kalan yayınevlerine toplu olarak takdim edildi.