Bergama’nın Tarihi Çınarı Yüzyıllara Meydan Okuyor

İzmir’in Bergama ilçesinin merkezinde yer alan tarihi meydan, geçmişten bugüne uzanan güçlü dokusuyla dikkat çekiyor. Hacı Hekim Camisi, tarihi hamam ve Kapalı Çarşı’nın arasında yükselen devasa çınar ağacı, bölgenin en eski sakinlerinden biri olarak öne çıkıyor.

Yaklaşık 400 yıllık olduğu tahmin edilen çınar, çevresindeki Osmanlı dönemi yapılarıyla birlikte Bergama’nın geçmişine tanıklık ediyor. Meydandaki çevre düzenlemelerinin ardından daha da görünür hale gelen ağaç, doğal bir anıt niteliği taşıyor. Çınarın gölgesinde bulunan kahve ise yıllardır ilçedeki sosyal hayatın önemli buluşma noktalarından biri olma özelliğini koruyor.

1979’dan Bu Yana Aynı Meydanda

Meydandaki kahveyi 1979 yılında devralan Adil Gürkaş, o tarihten bu yana aynı yerde esnaflık yapıyor. 78 yaşındaki Gürkaş, doğup büyüdüğü Bergama’da çocukluk yıllarından itibaren tarihi çarşının geçirdiği değişimlere tanıklık etti.

İlk dönemlerinde “Adil’in Kahvesi” adıyla hizmet veren işletme, meydanın yeniden düzenlenmesinin ardından “Çınarlı Kahve” olarak anılmaya başlandı. Gürkaş, yaşanan değişimin kahvenin kimliğini de güçlendirdiğini belirtiyor. İşletmenin adı, meydanın simgesi haline gelen asırlık çınarla bütünleşmiş durumda.

Çınarın Yaşı Üzerine Farklı Tahminler

Geçmişte yapılan ölçümlerde ağacın yaklaşık 380 yıllık olduğu yönünde sonuçlara ulaşıldı. Ancak Adil Gürkaş, çevredeki tarihi yapıların inşa tarihlerini de dikkate alarak çınarın 500 yılı aşkın bir geçmişe sahip olabileceğini ifade ediyor.

Meydanda gerçekleştirilen zemin düzenlemesinin ardından ağacın köklerinin yeterli suya ulaşamaması üzerine özel bir sulama sistemi kuruldu. Çınarın köklerine yerleştirilen borular aracılığıyla ağacın bakımının sürdürüldüğünü belirten Gürkaş, bu tarihi canlı mirası korumaya çalıştıklarını anlatıyor.

Gürkaş, çınarın korunması gerektiğini vurgularken ağaca duyduğu bağlılığı şu sözlerle dile getiriyor: “Bu ağaca çivi bile çakamazsınız. Biz de onu muhafaza etmeye çalışıyoruz. O ağaç bize emanet, biz onun bekçisiyiz.”

Emeklilik Yerine Kahvehaneye Devam

Yaklaşık altı yıl önce kahvenin işletmesini oğullarına devreden Adil Gürkaş, buna rağmen iş yerinden tamamen uzaklaşamadı. Emekliliğe ayrılmayı bir türlü başaramadığını belirten Gürkaş, “Ben çocuklara bıraktım işi ama iş beni bırakmıyor.” diyerek her gün kahveye gelmeyi sürdürüyor.

Gürkaş, oğullarına yardımcı olmak için işletmede bulunmaya devam ederken, bir yandan da yıllardır korumaya çalıştığı çınarın gölgesinde Bergama’nın değişimine tanıklık ediyor. Tarihi yapılarla çevrili meydandaki ağaç ve kahve, ilçenin geçmişiyle bugününü aynı noktada buluşturuyor.