Bursa’da İ̇çme Suyu Barajları Toparlandı, Gölbaşı’nda Alarm Verildi
Bursa’nın içme suyu kaynakları Doğancı ve Nilüfer barajlarında doluluk oranı yüzde 67,42’ye yükselirken, tarımsal sulamada kullanılan Gölbaşı Barajı’nda su seviyesinin yarısı kurudu. Uzmanlar, vahşi sulama ve yaz aylarındaki buharlaşmanın etkilerine dikkat çekti.
Nüfusu 3 milyon 271 bini aşan Bursa’da, kentin içme suyu ihtiyacını karşılayan Doğancı ve Nilüfer barajlarında geçen yıl yaşanan kuraklığın ardından belirgin bir toparlanma görüldü. Sağanak yağışlar ve su tasarrufu çağrılarının etkisiyle iki barajdaki toplam doluluk oranı yüzde 67,42’ye ulaştı.
Geçen yıl ekim ayında kritik seviyelere gerileyen barajlardaki doluluk oranı yüzde 0,28 olarak ölçülmüştü. 43 milyon metreküp su hacmine sahip Doğancı Barajı ile 60 milyon metreküp kapasiteli Nilüfer Barajı’nda bugün gelinen seviye, Bursa’nın içme suyu rezervleri açısından olumlu bir tablo ortaya koydu.
Evliya Çelebi’nin Seyahatnamesi’nde, “Su ve havasının güzelliğinden Bursalıların yüzü kırmızıdır. Velhasıl Bursa sudan ibarettir” sözleriyle anlattığı kentte, yağışlar içme suyu kaynaklarını destekledi. Ancak tarımsal sulamada kullanılan Gölbaşı Barajı’nda aynı olumlu tablo oluşmadı.
Gölbaşı Barajı’nda Su Seviyesi Geriledi
Mustafa Kemal Atatürk’ün talimatıyla 1933 yılında Kestel ilçesinde tarım arazilerini sulamak amacıyla inşa edilen Gölbaşı Barajı, Uludağ ve Katır dağlarından gelen sularla besleniyor. Baraj, Gürsu, Kestel, Yıldırım ve Osmangazi ilçelerindeki tarım arazilerinin sulanmasına hizmet ediyor.
Mart ayında doluluk oranı yüzde 85’e ulaşan Gölbaşı Barajı’nda su seviyesinin önemli ölçüde düşmesi dikkat çekti. Barajın yaklaşık yüzde 50’si kururken, dronla kaydedilen görüntülerde daha önce balıkçıların kayıkla açıldığı 3 bin dönümlük alanda koyun sürülerinin otladığı görüldü.
Su kaybı, bölgede yaşayan canlılar ve sucul ekosistem açısından da risk oluşturuyor. Barajdaki seviyenin gerilemesiyle birlikte yaban hayatı ve su içerisindeki canlıların yaşam alanları daralırken, su kalitesine ilişkin endişeler de gündeme geldi.
Uzmandan “Vahşi Sulama” Uyarısı
Bursa Uludağ Üniversitesi (BUÜ) Mühendislik Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Efsun Dindar, Gölbaşı Barajı’ndaki su kaybının başlıca nedeninin “vahşi sulama” olduğunu belirtti.
Dindar, “Salma sulama yöntemiyle göletten sürekli su çekilmesi sebebiyle göl seviyesi yoğun yağışlara rağmen yine alt seviyelere kadar indi” dedi.
Yaz aylarında yaşanan buharlaşmanın ve tarımsal faaliyetlerin yoğunluğunun da su seviyesindeki düşüşte etkili olduğunu ifade eden Dindar, sulama göletinin temel amacının tarımsal faaliyetleri ve verimli toprakları desteklemek olduğunu söyledi.
Kontrolsüz şekilde uygulanan salma sulamanın yalnızca su miktarını azaltmadığını, aynı zamanda su kalitesini de olumsuz etkilediğini vurgulayan Dindar, “Sulama göletinin amacı, oradaki tarımsal faaliyetleri ve verimli toprakları sulamak. Ancak kontrolsüz bir biçimde salma sulamanın yapılmasıyla birlikte su seviyesinin azalması su kalitesini de olumsuz etkiliyor” ifadelerini kullandı.
Sudaki çözünmüş oksijen miktarının azalmasının sucul canlılar açısından kritik bir risk taşıdığını belirten akademisyen, bu durumun canlıların yaşam kalitesini düşürdüğünü kaydetti. Dindar ayrıca, oksijen seviyesindeki düşüşün suyun daha bulanık ve verimsiz hale gelmesine yol açabileceğini sözlerine ekledi.