Çalışan Anneler İ̇çin Kreş Eşiği Ve Emzirme Odası Düzenlemesi
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın hazırladığı yönetmelik değişikliği taslağıyla, belirli sayıda kadın çalışanı bulunan iş yerlerine kreş ve emzirme odası kurma yükümlülüğü getirilmesi planlanıyor. Taslakta, gebe ve emziren çalışanların çalışma koşullarına ilişkin yeni kurallar da yer alıyor.
Çalışan annelerin iş hayatına katılımını desteklemek ve gebe ya da emziren kadınların çalışma koşullarını iyileştirmek amacıyla yeni bir düzenleme hazırlanıyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanan yönetmelik değişikliği taslağı, işverenlerin çocuk bakımına yönelik sorumluluklarının yanı sıra gebe ve emziren çalışanların iş sağlığı ve güvenliği bakımından korunmasına ilişkin hükümler içeriyor.
Türkiye Gazetesi’nden Esma Altın’ın haberine göre taslakta, belirli sayıda kadın çalışanın bulunduğu iş yerlerinde kreş, gündüz bakımevi ve emzirme odası kurulmasına yönelik yeni eşikler öngörülüyor. Düzenlemenin kesin kapsamı ve uygulama takvimi ise taslağın nihai hâle gelmesinin ardından netleşecek.
150 Kadın Çalışan İçin Kreş Yükümlülüğü
Taslağa göre 150 ve daha fazla kadın çalışanın bulunduğu iş yerlerinde, çalışanların 0-6 yaş grubundaki çocukları için kreş, gündüz bakımevi veya okul öncesi eğitim kurumu açılması planlanıyor. İşverenlerin bu hizmeti tek başına kuracağı bir kurumla sağlamasının yanı sıra ortak bir kurum oluşturması ya da yetkili kurumlarla anlaşma yapması da mümkün olabilecek.
Kurulacak kurumların kuruluş ve işletme giderlerinin işverenler tarafından karşılanması öngörülüyor. Çalışan sayısının hesaplanmasında ise işverenin aynı ilçe sınırları içindeki iş yerlerinde görev yapan kadın çalışanların toplamının dikkate alınması planlanıyor. Çocuğunun annesi hayatını kaybeden veya çocuğunun velayeti babaya verilen erkek çalışanların da gerekli sayının belirlenmesine dahil edilmesi öngörülen hükümler arasında yer alıyor.
Emzirme Odalarının Kullanım Alanı Genişliyor
Düzenleme taslağında, 100 ve daha fazla kadın çalışanın bulunduğu iş yerlerinde emzirme odası kurulmasının zorunlu tutulması da planlanıyor. Bu yükümlülük bakımından çalışanların yaşına ve medeni durumuna göre ayrım yapılmaması öngörülüyor.
Emzirme odalarının yalnızca bebeklerin emzirilmesi amacıyla kullanılmaması hedefleniyor. Taslağa göre bu alanlarda anne sütü sağlanabilecek ve sağılan sütün uygun koşullarda saklanabilmesi için gerekli imkânlar sunulabilecek.
Gebe Ve Emziren Çalışanlar İçin Yeni Kurallar
Taslakta, hamile, yeni doğum yapmış ve emziren çalışanların iş yerlerinde karşılaşabileceği sağlık ve güvenlik risklerine karşı işverenlerin sorumluluklarının yeniden düzenlenmesi de yer alıyor. Risk tespit edilmesi durumunda çalışma koşullarının veya çalışma saatlerinin geçici olarak değiştirilmesi planlanıyor.
Bu değişikliğin mümkün olmaması ya da iş yeri hekiminin gerekli görmesi hâlinde çalışanın başka bir işe aktarılması gündeme gelecek. Başka bir göreve geçişte çalışanın ücretinde kesinti yapılmaması öngörülüyor. Aktarımın da mümkün olmadığı durumlarda, çalışanın talebi üzerine ilgili mevzuat hükümleri kapsamında ücretsiz izin verilmesi planlanıyor. Söz konusu izin süresinin, yıllık ücretli izin hakkının hesabında dikkate alınmaması da taslakta belirtiliyor.
Riskli İşlerde Çalışma Kısıtlanacak
Düzenlemeyle gebe çalışanların sağlığını tehdit edebilecek bazı görevlerde çalıştırılmasının önüne geçilmesi hedefleniyor. Bu kapsamda hamile çalışanların ani darbe, sarsıntı ve uzun süreli titreşim riski bulunan işlerde ve iş makinelerinde görevlendirilmemesi planlanıyor. Ayrıca 80 desibeli aşan gürültülü ortamlarda çalışmalarına izin verilmemesi öngörülüyor.
İyonize radyasyon kaynaklarının bulunduğu veya radyasyonla kirlenmiş alanlar, belirli biyolojik etkenlerin risk oluşturduğu işler ve başta kurşun türevleri olmak üzere bazı tehlikeli kimyasallara maruz kalınabilecek görevler de kısıtlama kapsamına alınıyor. Gebe ve emziren çalışanların yer altı maden işlerinde çalıştırılmaması da planlanan hükümler arasında bulunuyor.
İşverenlerin çalışma saatleriyle dinlenme aralarını yeniden düzenlemesi, mümkün olan durumlarda oturarak çalışma imkânı sağlaması ve yüksekte çalışma ile düşme risklerine karşı önlem alması bekleniyor. Çalışanların beslenme molalarına ve temiz içme suyuna erişiminin sağlanması da işverenlerin yükümlülükleri arasında yer alacak.
Kreş ve gündüz bakımevlerinin yetkilendirilmesine ilişkin hükmün 31 Aralık 2027’de, diğer hükümlerin ise yönetmeliğin yayımlandığı tarihte yürürlüğe girmesi planlanıyor. Taslak henüz kesinleşmediği için kreş, emzirme odası ve çalışma koşullarına ilişkin yükümlülüklerin nihai kapsamı yayımlanacak yönetmelikle belli olacak.