Çayın lezzet sırrı: Soğuk suyla demlenince daha geç bayatlıyor

Samsun’da uzun yıllardır çay ocağı işleten Şaban Göğne, evde hazırlanan çay ile çay ocaklarında servis edilen çay arasındaki tat farkının nedenini anlattı. Çayın lezzetinde kullanılan demleme yönteminin belirleyici olduğunu söyleyen Göğne, kendi işletmelerinde kuru çayın üzerine doğrudan sıcak su dökmek yerine soğuk su kullandıklarını belirtti.

Çayın hem sıcak hem de soğuk su kullanılarak hazırlanabileceğini ifade eden Göğne, çay ocaklarında daha geç bayatlaması ve demini daha iyi alması nedeniyle soğuk su yöntemini tercih ettiklerini söyledi. Bu yöntemde çay, yüksek sıcaklıktaki kazanın oluşturduğu buharın etkisiyle ağır ağır demleniyor.

Soğuk suyla demleme 40-45 dakika sürüyor

Şaban Göğne, soğuk suyla hazırlanan çayın kısa sürede servise hazır hale gelmediğini, sürecin yaklaşık 40-45 dakika sürdüğünü kaydetti. Yavaş demlemenin çayın lezzetini artırdığını savunan Göğne, aynı zamanda çayın daha uzun süre taze kalmasına yardımcı olduğunu dile getirdi.

Göğne, tercih ettikleri yöntemi şu sözlerle anlattı: “Çay hem sıcak suyla hem de soğuk suyla demlenir. Sıcak suyla demlenecekse önce demliğe su konulup üstüne çay atılması gerekiyor. Biz soğuk suyla çay demlemeyi tercih ediyoruz. Bunun nedeni, soğuk suyla demlenen çayın daha geç bayatlaması. Yavaş yavaş buharda piştiğinden demini güzel alıyor ve lezzetli oluyor.”

Çay ocağında sıcak su kullanılarak hazırlanan çayın yaklaşık 10 dakikada servis edilebildiğini belirten Göğne, soğuk suyla yapılan demlemede ise daha uzun süre beklemek gerektiğini vurguladı. Ona göre hazırlık süresi uzasa da ortaya çıkan çayın tadı ve dayanma süresi bu yöntemi öne çıkarıyor.

“Çay pişmeden haşlanıyor”

Evde çay hazırlarken sık yapılan yanlışlardan birinin kuru çayı demliğe koyduktan sonra üzerine doğrudan sıcak su dökmek olduğunu söyleyen Göğne, bu işlemin çayın tadını olumsuz etkileyebildiğini ifade etti. Sıcak suyla hızlı biçimde hazırlanan çayın daha erken çöktüğünü ve daha kısa sürede bayatladığını ileri sürdü.

Göğne, “Vatandaşın yaptığı en büyük yanlış önce çayı demliğe koyması, sonra üzerine sıcak su dökmesi. Çay pişmeden haşlanıyor ve yanıyor. Böyle demlenince tadı da acı oluyor. Soğuk suyla demlenen çayda böyle bir sıkıntı olmuyor. Soğuk su, buharla 40-45 dakikada hazır hale geliyor” dedi.

Sıcak suyla demleme yapılacaksa uygulama sırasının önemli olduğuna işaret eden Göğne, önce suyun demliğe konulması, ardından çayın eklenmesi gerektiğini söyledi. Kuru çayın üzerine doğrudan sıcak su dökülmesinin çayın yanmasına ve acı bir tat oluşmasına yol açabildiğini savundu.

Çay ocağındaki kazan lezzet farkında etkili

Çay ocaklarında kullanılan ekipmanın da sonuç üzerinde etkili olduğunu anlatan Göğne, işletmelerdeki yöntem ile evlerdeki demlik ve ocak kullanımının aynı olmadığını belirtti. Çay ocaklarında yüksek derecede çalışan kazanlardan yararlandıklarını, çayın bu ortamda buharla ve yavaş biçimde demlendiğini aktardı.

Göğne, “Aynı çayı vatandaş evde demleyemiyor. Çünkü bizler kazanda yüksek derecede çay yapıyoruz. Evdeki demlik ve ocağı kullanmıyoruz. Yavaş demlenen çay, sıcak suda demlenen çaya göre daha lezzetli oluyor. Sıcak suyla demlenen çay erken çöküyor ve erken bayatlıyor” ifadelerini kullandı.

Vatandaşlar da ağır ağır demlenen çayın tadının farklı olduğunu dile getirdi. Bununla birlikte zamanın kısıtlı olduğu durumlarda, daha kısa sürede hazırlanabilen sıcak suyla demlenmiş çayın tercih edildiği belirtildi. Böylece seçimde lezzetin yanı sıra çayın ne kadar sürede servise hazır olacağı da etkili oluyor.