Cips, Salam ve Soslarda Yeni Dönem! Tütsü Aromalarına Kademeli Kısıtlama Geliyor
Cips, salam, sos, peynir ve işlenmiş balık gibi birçok üründe kullanılan tütsü aroma vericileriyle ilgili yeni dönem başlıyor. Sağlık açısından tartışmalara neden olan bazı tütsü aroma maddelerinin kullanımının aşamalı olarak sona erdirilmesi planlanırken, ürün gruplarına göre farklı geçiş süreleri uygulanacak.
Gıda sektöründe özellikle ürünlere isli, füme veya tütsülenmiş bir tat kazandırmak amacıyla kullanılan tütsü aroma vericileri yeniden gündemde. Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi'nin (EFSA) yaptığı bilimsel değerlendirmelerde, incelenen bazı tütsü aroma vericileri açısından genotoksisiteye ilişkin endişelerin tamamen dışlanamadığı açıklanmıştı.
Avrupa Birliği'nde yapılan değerlendirmelerin ardından sekiz tütsü aroma vericisinin kullanım izinlerinin yenilenmemesine karar verildi. Avrupa Komisyonu, üreticilerin yeni sisteme uyum sağlayabilmesi amacıyla ürün kategorilerine göre değişen geçiş süreleri belirledi.
Cips, Sos ve Benzeri Ürünlerde Tütsü Aroması Dönemi Sona Eriyor
Düzenlemeden özellikle cips, sos, hazır gıda ve benzeri ürünlerin etkilenmesi bekleniyor. Geçiş takviminin tamamlanmasıyla birlikte kapsam dahilindeki tütsü aroma vericilerinin yeni üretimlerde kullanılması mümkün olmayacak.
Et ve et ürünleri, peynir, işlenmiş balık ve su ürünleri için ise daha uzun bir uyum süreci öngörülüyor. Avrupa Birliği düzenlemesinde peynir, et ve işlenmiş balık gibi belirli kategoriler için geçiş süresi 1 Temmuz 2029'a, diğer gıda kategorileri için ise 1 Temmuz 2026'ya kadar uzanıyor.
Neden Kısıtlama Getiriliyor?
EFSA'nın 2023 yılında yaptığı değerlendirmelerde, piyasadaki sekiz tütsü aroma vericisinin tamamı için mevcut bilimsel veriler ışığında genotoksisite endişesinin dışlanamadığı belirtildi. Genotoksisite, bir maddenin hücrelerin genetik materyali üzerinde zararlı etki oluşturma potansiyelini ifade ediyor.
Bu değerlendirmeler üzerine Avrupa Komisyonu, söz konusu sekiz tütsü aroma vericisinin izinlerinin yenilenmemesi yönünde karar aldı.
Raflardaki Ürünler Hemen Toplatılmayacak
Yeni uygulama, geçiş tarihinden önce yasal olarak piyasaya sunulan bütün ürünlerin bir anda market raflarından kaldırılacağı anlamına gelmiyor.
Avrupa Birliği'nin geçiş hükümlerine göre belirlenen tarihlerden önce piyasaya arz edilen uygun ürünlerin, minimum dayanıklılık veya son tüketim tarihlerine kadar piyasada kalmasına izin veriliyor.
Bu nedenle kısıtlama başladıktan sonra da bazı ürünlerin raflarda bir süre daha görülmesi mümkün olabilecek.
"Füme" veya "Barbekü" Yazması Tek Başına Yeterli Değil
Tüketicilerin ürün satın alırken yalnızca ambalajın ön yüzündeki "füme", "isli" veya "barbekü" ifadelerine bakmaması gerekiyor.
Geleneksel yöntemlerle gerçekleştirilen tütsüleme işlemi ile gıdaya tütsü aroma vericisi eklenmesi birbirinden farklı uygulamalar olarak değerlendiriliyor. EFSA da tütsü aroma vericilerinin geleneksel tütsülemeye alternatif olarak gıdalara eklenebildiğini belirtiyor.
Bu nedenle tüketicilerin ürünlerin içindekiler listesini kontrol etmesi önem taşıyor.
Yeni düzenlemelerle birlikte gıda üreticilerinin de ürün formüllerinde değişikliğe gitmesi ve tütsü aromasının kullanıldığı bazı ürünlerde alternatif üretim yöntemlerine yönelmesi bekleniyor.