Çöpte Bulunan 1915 Damgalı Askeri Sedye Çanakkale’de Sergileniyor

Antalya Büyükşehir Belediyesi’nde zabıta memuru olarak görev yapan İbrahim Uysal, sabah saatlerinde çöp atmak için evinden çıktığı sırada komşusunun uyarısıyla konteynerin yanında bulunan askeri sedyeyi fark etti. Ahşap kolları yıpranmış, kanvas kumaşı ise parçalanmış durumdaki sedyenin sıradan bir atık olmadığını, üzerindeki tarih damgasını gördükten sonra anladı.

Katlanmış halde duran sedyenin her iki ahşap kısmında da 1915 tarihli damgalar bulunuyordu. Objede bu işaretleri gören Uysal, tarihi değer taşıyabileceğini düşünerek Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı yetkilileriyle iletişime geçti. Sedyeye ait fotoğraf ve videoların gönderilmesinin ardından inceleme süreci başlatıldı.

Yaklaşık 3,5 ay süren araştırmalar sonucunda sedyenin, Birinci Dünya Savaşı döneminde kullanılan orijinal askeri sedyelerden biri olduğu tescillendi. Eserin 1915 tarihli olması ve döneme ait özellikler taşıması, Çanakkale cephesinde kullanılmış olabileceği ihtimalini güçlendirdi.

Komşusunun Uyarısıyla Fark Etti

İbrahim Uysal, sedyeyi nasıl bulduğunu anlatırken komşusunun kendisini yönlendirdiğini belirtti. Uysal, “O sırada komşumuz, ‘İbrahim abi, şurada bir obje var, bakar mısın?’ dedi. Katlanmış şekilde bir askeri sedyeydi. Daha sonra detaylı incelediğimde, üzerinde 1915 tarihinin bulunduğunu gördüm. Her iki ahşap kısmında bu damga mevcuttu” ifadelerini kullandı.

Sedyenin tarihi niteliğinin belirlenmesinin ardından dünya genelindeki savaş müzelerinde bulunan benzer örnekler de araştırıldı. Yapılan karşılaştırmalarda benzer bir sedyenin yalnızca İngiltere’de bulunduğu, ikinci örneğin ise Türkiye’de olduğu belirlendi. Uysal, bu araştırmaya ilişkin, “Dünyadaki savaş müzelerinde yapılan araştırmalar sonucunda, bir benzerinin İngiltere’de bulunduğu, diğerinin ise artık bizde olduğu ifade edildi” diye konuştu.

Üzerindeki Lekeler İncelenecek

Tarihi sedyenin üzerinde bulunan koyu renkli lekelerin kan izi olup olmadığı ise uzmanların yapacağı incelemeyle netleşecek. Lekelerin niteliği henüz kesinlik kazanmazken Uysal, bu ihtimalin eserin anlamını daha da artırabileceğini dile getirdi.

Uysal, “Belki de bir şehidin kanı. Bizden sonra tarihi öğrenecek genç nesillere bir hediye niteliğindeydi” sözleriyle sedyenin korunması gerektiğini vurguladı. Üzerindeki 1915 damgası, dönem özellikleri ve Çanakkale cephesinde kullanılmış olma ihtimali, eserin tarihi önemini ortaya koyan unsurlar arasında değerlendirildi.

Sedyeyi Müzayedeye Çıkarmayı Reddetti

Sedyenin değerinin duyulmasının ardından Uysal’a çevresinden eserin müzayedede satılması yönünde çok sayıda teklif geldi. Ancak zabıta memuru, tarihi objenin satışa çıkarılması önerilerini kabul etmedi. Uysal, “‘Satıp değerlendirelim, çok değerli, müzayedelere girsin, açık artırmaya çıkaralım’ gibi birçok anlamsız geri dönüş aldım. Bir tarihi eserin emanet edileceği yer, Çanakkale Savaş Müzesi’dir. 1915 tarihi varsa, bu bir sedyeyse ve üzerinde belki de bir şehidin kanı bulunuyorsa, onun olması gereken yer ancak bir savaş müzesidir” dedi.

Çanakkale’ye ulaştırılan 111 yıllık askeri sedye, kentteki savaş müzesinde sergilenmek üzere yerini aldı. Uysal, yaptığı davranışı kişisel bir fedakârlık olarak görmediğini belirterek, “Kendi açımdan çok büyük bir şey yapmadım. Bulduğum o objeyi tarihe emanet ettim” diye konuştu.

Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı da eserin bağışçısı İbrahim Uysal’ı unutmadı. Sedyenin sergileneceği bölüme, “İbrahim Uysal tarafından müzemize bağışlanmıştır” yazılı özel bir pirinç levha hazırlandı. Yetkililer, 18 Mart Çanakkale Şehitlerini Anma Günü’nde Uysal ve eşini müzede ağırlayacaklarını, çifti tarihi alanda gezdireceklerini bildirdi. Uysal ise davetten duyduğu memnuniyeti dile getirdi.