E-Devlet Doğrulamasıyla Sosyal Medyada Yeni Dönem Başlıyor
1 Kasım’da yürürlüğe girecek düzenlemeyle 15 yaş altındaki kullanıcıların sosyal medya hesapları kapatılacak. 15-17 yaş grubuna kısıtlı çocuk hesabı uygulanırken, yaş doğrulama işlemi e-Devlet üzerinden anonim biçimde yapılacak.
Türkiye’nin dijital ekosisteminde sosyal medya kullanımını doğrudan etkileyecek yeni düzenleme, 1 Kasım itibarıyla uygulanmaya başlanacak. Aileleriyle birlikte yaklaşık 8,3 milyon çocuğu ilgilendiren düzenleme kapsamında, 15 yaşından küçük bireylerin sosyal medya kullanımına izin verilmeyecek.
Yeni kurallara göre 15 yaş altındaki kullanıcılar için, ebeveynlerinin onayı bulunsa dahi sosyal medya platformlarında yeni hesap açılamayacak. Hâlihazırda bu yaş grubuna ait olan hesaplar ise kullanıcıların bilgilendirilmesinin ardından tüm verileriyle birlikte kalıcı olarak silinecek.
Yaş Doğrulaması E-Devlet Üzerinden Yapılacak
Düzenlemenin en dikkat çeken başlıklarından biri, kullanıcıların yaş bilgilerinin nasıl doğrulanacağı oldu. Yaş teyidinde kişisel verilerin korunmasına yönelik bir sistem uygulanacak. Sosyal ağ şirketlerine kullanıcıların isim, soyisim, doğum tarihi veya T.C. kimlik numarası gibi hassas bilgileri aktarılmayacak.
Yaş doğrulama süreci, e-Devlet kapısı üzerinden alınacak şifrelenmiş “yaş doğrulama belirteci” aracılığıyla yürütülecek. Bu yöntemle platformlara yalnızca gerekli yaş doğrulamasının yapıldığı bilgisi iletilecek; kullanıcıların kimlik bilgileri sosyal ağ şirketleriyle paylaşılmayacak.
Hâlihazırda sosyal medya hesabı bulunan tüm kullanıcıların, 31 Mart 2027 tarihine kadar bu doğrulama işlemini en az bir kez gerçekleştirmesi zorunlu olacak. Böylece platformlarda yer alan profillerin yaş gruplarına göre ayrıştırılması ve ilgili kısıtlamaların uygulanması hedeflenecek.
15-17 Yaş Grubuna Çocuk Hesabı Uygulaması
Yeni dönemle birlikte dijital platformlarda üç kademeli yaş filtresi devreye girecek. 15 yaşından küçüklerin hesapları tamamen kaldırılırken, 15-17 yaş arasındaki kullanıcıların profilleri “çocuk hesabı” statüsüne alınacak.
Çocuk hesabı olarak tanımlanan profillerde bazı sosyal medya özellikleri kullanılamayacak veya kısıtlanacak. Bu kapsamda canlı yayın yapma, sonsuz içerik akışına erişme ve kişiselleştirilmiş reklam görme gibi özellikler sınırlandırılacak.
Bu yaş grubundaki kullanıcıların takipçi listeleri gizlenecek. Profiller, platformların algoritmaları tarafından başka kullanıcılara önerilmeyecek. Ayrıca 15-17 yaş arasındaki gençler yalnızca takip ettikleri kullanıcılardan mesaj alabilecek.
Çocuk hesabı statüsündeki profiller için ekran görüntüsü alınmasını engellemeye yönelik teknik önlemler de devreye sokulacak. 18 yaş ve üzerindeki yetişkin kullanıcılar ise e-Devlet üzerinden yapacakları tek seferlik doğrulamanın ardından platformları kullanmayı sürdürebilecek.
Dijital Oyunlar Kapsam Dışında
Düzenlemenin sosyal medya kullanımına ilişkin sınırlamaları dijital oyunlar için uygulanmayacak. Çocuklar yaşlarına uygun oyunlara erişebilecek. Oyun içindeki harcamalar ise ebeveynlerin gözetimi altında tutulabilecek.
Platformlara Küresel Ciro Üzerinden Ceza
Yeni kurallar kapsamında ebeveynlere veya çocuklara herhangi bir idari para cezası uygulanmayacak. Buna karşılık, yükümlülüklerini yerine getirmeyen sosyal medya şirketlerini ağır yaptırımlar bekleyecek.
Belirlenen şartlara uymayan platform sağlayıcılarına, bir önceki yıl elde ettikleri küresel cironun yüzde 3’üne kadar ulaşabilen para cezaları verilebilecek. İhlallerin devam etmesi durumunda şirketler reklam yasağı ve internet bant genişliğinin yüzde 90’a kadar daraltılması yaptırımlarıyla karşı karşıya kalabilecek.
Günlük erişimi 10 milyonun üzerinde olan büyük platformlar için ayrıca hızlı uygulama yükümlülüğü getirilecek. Bu platformlar, olası erişim kısıtlamalarını veya mahkeme kararlarını en geç bir saat içinde uygulamak zorunda olacak.