Erzurum’daki “Öksürük Baba” Türbesine şifa umuduyla ziyaret
Erzurum’un Yakutiye ilçesinde bulunan ve halk arasında “Öksürük Baba” ile “Tükürük Nene” adlarıyla bilinen tarihi ziyaretgâh, öksürük ve solunum rahatsızlığı yaşayanların dua etmek için uğradığı manevi duraklar arasında yer alıyor.
Erzurum’un Yakutiye ilçesindeki tarihi ziyaretgâh, özellikle kronik öksürük ve çeşitli solunum rahatsızlıkları bulunan vatandaşların ilgisini çekiyor. Halk arasında “Öksürük Baba” olarak anılan türbeyi ziyaret edenler, kendileri veya çocukları için Allah’tan şifa diliyor.
“Tükürük Nene” adıyla da bilinen ziyaretgâh, Yakutiye ilçesine bağlı Rabia Ana Mahallesi’ndeki Karskapı Caddesi üzerinde bulunuyor. Yapının Anadolu Selçuklu dönemine, 13. yüzyıla ait olduğu değerlendiriliyor.
Taş duvarlarla çevrilerek koruma altına alındı
Türbenin bulunduğu alanda geçmişte Tepe Mezarlığı’nın yer aldığı belirtiliyor. Mezarlığın yol yapım çalışmaları nedeniyle kaldırılmasının ardından ziyaretgâhın çevresi taş duvarlarla kapatılarak koruma altına alındı.
Kesme taştan inşa edilen türbenin içerisinde iki veya üç mezar bulunduğu ifade ediliyor. Mezarların kornişli çerçeve yapısının ise Selçuklu döneminin mimari özelliklerine işaret ettiği aktarılıyor.
Bölgede yaşanan savaşlar ve tahribatlar nedeniyle yapının orijinal kitabesi günümüze ulaşmadı. Mezar taşlarından birinde yer alan Ayet’el Kürsi, ziyaretgâhın dikkat çeken unsurları arasında bulunuyor.
Kaynaklar 13. yüzyıla işaret ediyor
Araştırmacı yazar Taner Özdemir, Öksürük Baba Türbesi’nin Erzurum’un önemli ziyaretgâhlarından biri olduğunu söyledi. Kentin farklı noktalarında manevi değere sahip mekânlarla karşılaşıldığını belirten Özdemir, bunlardan birinin de Öksürük Baba olduğunu dile getirdi.
Türbeye ilişkin tarihi kaynakları değerlendiren Özdemir, “Öksürük Baba kimdir, hangi dönem yaşamıştır, şehir tarihi açısından önemi nedir? Bu konuda kaynaklara baktığımız zaman kaynaklar bize 13. yüzyılı ifade ediyor. Özellikle bu Öksürük Baba ve türbe, yapı tarzı olarak bakıldığı zaman Abbasi ve Selçuklu dönemine ait olduğu kaynaklarda ifade ediliyor” dedi.
Ziyaretçiler türbenin çevresinde dua ediyor
Türbenin içerisindeki mezarlara da değinen Özdemir, burada üç mezar bulunduğunu ve bunlardan birinin üzerinde Ayet’el Kürsi yer aldığını belirtti. Ayet’el Kürsi bulunan mezarlara ilişkin halk arasındaki inanışları ve bazı kaynaklardaki değerlendirmeleri aktaran Özdemir, burada yatan kişilerden birinin sahabe olduğunun söylendiğini ifade etti.
Özdemir, söz konusu kişinin Erzurum ve çevresinde irşat vazifesiyle görevlendirildiğinin kabul edildiğini dile getirdi. Türbenin halk arasında farklı adlarla anıldığını hatırlatan Özdemir, öksürük sorunu yaşayan kişilerin ziyaretgâha gelmesinin geçmişten gelen bir gelenek olduğunu anlattı.
Rahatsızlığı bulunan vatandaşların kendilerini veya çocuklarını türbeye getirdiğini belirten Özdemir, ziyaretçilerin türbenin etrafında üçer defa döndüğünü ve burada yatan kişiyi vesile kılarak hastalıklarına şifa aradığını söyledi.
Şifayı verenin Allah olduğunu vurgulayan Özdemir, “Dolayısıyla Öksürük Baba bizim için önemli, kıymetli ve şehrimiz için de manevi duraklardan birisidir” diye konuştu.
“Geleceğe aktarmamız gerekiyor”
Erzurum’un dini ve milli pek çok değere sahip olduğunu belirten Özdemir, Öksürük Baba Türbesi’nin korunmasının önemine dikkat çekti. Tarihi ziyaretgâhın kentin manevi mirasının parçalarından biri olduğunu ifade eden Özdemir, “Dolayısıyla Öksürük Babamızı da korumak, kollamak ve geleceğe aktarmamız gerekiyor” dedi.
Tarihi yapısı ve çevresinde oluşan ziyaret geleneğiyle öne çıkan türbe, öksürük rahatsızlığı yaşayanların Allah’tan şifa dilemek amacıyla dua ettiği mekânlardan biri olmayı sürdürüyor.