Fon piyasasında 131 fon için tasfiye süreci: Mehmet Şimşek'ten sistemik risk açıklaması

Borsa İstanbul’da 16 Eylül’de yaşanan sert hareketlilik, bazı portföy yönetim şirketlerinin yönettiği fonlardaki kredi ve likidite sorunlarını gündeme taşıdı. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), gelişmelerin ardından çeşitli önlemler alırken 7 portföy yönetim şirketinin kurucusu olduğu toplam 131 yatırım fonunun tasfiyesine yönelik süreci başlattı.

Sermaye piyasalarındaki gelişmeler, 17 Eylül’de gerçekleştirilen Finansal İstikrar Komitesi toplantısında da ele alındı. Komitenin değerlendirmesinde, piyasadaki hareketliliğin sınırlı sayıdaki portföy yönetim şirketine ait bazı fonlarda ortaya çıkan kredi ve likidite sorunlarından kaynaklandığı ifade edildi.

Şimşek: Sorun sınırlı sayıdaki fonda yaşandı

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, fon piyasasında yaşanan gelişmelere ilişkin açıklamasında problemin sınırlı sayıdaki fonda görülen kredi ve likidite sıkıntısıyla bağlantılı olduğunu söyledi. Şimşek, Türkiye’de toplam 2 bin 38 fon bulunduğuna dikkati çekerek tasfiye sürecine giren 131 fonun piyasanın bütününü temsil etmediğini vurguladı.

Şimşek’in değerlendirmesine göre yaşanan sorun, fon piyasasının belirli bir bölümünde yoğunlaşıyor. Bu nedenle finansal sistemin geneline yayılan sistemik bir risk görülmüyor.

Bakan Şimşek ayrıca serbest fonların dünya genelinde daha esnek kurallara tabi bir yatırım alanı olduğunu belirtti. Türkiye’de bu alanın, serbest fonların 2019’dan itibaren Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu’nda (TEFAS) işlem görmeye başlamasıyla büyüdüğünü anlattı.

131 fonun tasfiyesi nasıl gerçekleştirilecek?

SPK’nın 17 Eylül tarihli kararlarıyla tasfiye kapsamına alınan 131 fon için uygulanacak yöntem ile sürecin usul ve esasları belirlendi. Buna göre Tera Portföy Yönetimi AŞ tarafından kurulan fonlarda portföy saklayıcısı olarak İş Bankası görevlendirildi. Diğer altı portföy yönetim şirketinin kurucusu olduğu fonların portföy saklayıcılığı görevini ise Ziraat Bankası üstlenecek.

Tasfiye kapsamındaki fonların TEFAS üzerinden gerçekleştirilen alım ve satım işlemleri durduruldu. Aynı şekilde TEFAS dışında yapılan katılma payı işlemleri de askıya alındı.

Süreç boyunca öncelikle fonların mevcut varlıkları, borçları ve alacakları ile yatırımcıların sahip olduğu paylar üzerinden mutabakat yapılacak. Böylece her yatırımcının ilgili fonda ne kadar pay sahibi olduğu belirlenecek.

Fon portföylerinde bulunan varlıkların nakde çevrilmesinden elde edilecek tutarlar, yatırımcıların pay oranları dikkate alınarak dağıtılacak. Söz konusu tutarların yatırımcılara ait bireysel saklama hesaplarına aktarılması planlanıyor.

Tasfiye için üç aylık süre öngörülüyor

SPK tarafından açıklanan usul ve esaslar uyarınca tasfiye işlemlerinin duyuru tarihinden başlayarak en fazla üç ay içinde tamamlanması öngörülüyor. Bununla birlikte Kurulun uygun bulması durumunda bu sürenin uzatılabilmesine imkân tanınıyor.

Mutabakat işlemlerinin ardından fon varlıklarının nakde dönüştürülmesi ve yatırımcıların payları oranındaki tutarların ilgili hesaplara aktarılmasıyla tasfiye süreci ilerleyecek.

Fon piyasasındaki hareketliliğin ardından yapılan açıklamalar ve alınan tedbirler, kamu otoritelerinin likidite sıkışıklığının giderilmesine ve problemin diğer fonlara yayılmasının önlenmesine odaklandığını ortaya koyuyor. Şimşek’in açıklaması ise tasfiyeye alınan fonların toplam fon sayısı içindeki konumuna ve gelişmelerin finansal sistemin tamamına yayılan bir risk oluşturmadığı değerlendirmesine işaret ediyor.