Fon Tasfiyelerine İ̇lişkin Düzenleme Genel Kurulda Onaylandı

TBMM Genel Kurulu’nda, fonların tasfiyesine ilişkin kanun teklifi kabul edildi. Düzenlemeyle, belirtilenler dışındaki diğer yatırım fonları bakımından genel veya sürekli bir tasfiye ve sorumluluk rejimi oluşturulmayacak. Teklif kapsamında bazı tanımlar ve kısaltmalar da kanun hükümleriyle düzenlenecek.

Tasfiye Sürecinde SPK Yetkili Olacak

Fonların tasfiyesi, Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) gözetim ve denetimi altında, tasfiye ile görevli kuruluşlar tarafından yürütülecek. Kurul; tasfiye sürecinin aşamalarını, fon varlıklarının belirlenmesi ve nakde çevrilmesini, değerleme esaslarını, fon pay sahiplerinin tespit yöntemini, ara ve nihai ödemeleri, dağıtım sırasını ve diğer usul ve esasları belirlemeye yetkili olacak.

Tasfiye ile görevli kuruluşlar, işlemleri yürütürken yatırımcıların menfaatini, ilgili varlıkların piyasa koşullarını, fon portföylerinin yapısını, fon varlıklarının korunmasını ve fon pay sahiplerinin ortak menfaatini dikkate alacak. Bu kuruluşlardan, mümkün olan en yüksek ekonomik değerin elde edilmesi için gerekli özeni göstermeleri istenecek.

SPK, borsada oluşan fiyatın ilgili varlığın gerçek değerini yansıtmadığını veya tasfiye sürecini geciktirdiğini belirlerse farklı yöntemlerin uygulanmasına karar verebilecek. Bu kapsamda geri alım, hakim ortağa satma hakkı, toptan satış ve özel işlem bildirimi yöntemleri kullanılabilecek. Ayrıca geçici olarak farklı bir fiyat marjı uygulanabilecek ve sermaye piyasası ile Borsa mevzuatındaki diğer yöntemlere başvurulabilecek.

Kurul, tasfiye ile görevli kuruluşların talebi üzerine bazı varlıkların Borsa dışında satılmasına da onay verebilecek. Bu satışlarda, yatırım fonlarına ilişkin SPK düzenlemelerinde yer alan kısıtlamalar uygulanmayacak. Borsada veya Borsa dışında varlık satın alan yatırımcıların, bu varlıkları belirli bir süre Borsada satamamasına ya da satış sonucunu doğuracak işlemlerde bulunamamasına karar verilebilecek.

Bilgi Ve Belge Paylaşımı Zorunlu Olacak

Tasfiye sırasında tahsil edilen tutarlar, fonun yönetimi ve tasfiyesi için yapılan zorunlu giderler düşüldükten sonra tasfiye malvarlığına dahil edilecek. Tasfiye tamamlandıktan sonra tahsil edilen tutarlar ise mükerrer ödemeye yol açmayacak biçimde geri kazanım hesabına aktarılacak.

Merkezi Kayıt Kuruluşu AŞ (MKK), Takasbank, Borsa İstanbul AŞ (Borsa), Türkiye Bankalar Birliği, tasfiye ile görevli kuruluşlar, portföy yönetim şirketleri, portföy saklama kuruluşları ve diğer sermaye piyasası kurumları ile kamu kurum ve kuruluşları, gerekli bilgi ve belgeleri talep üzerine SPK’ya, Yatırımcı Tazmin Merkezine (YTM) ve/veya Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna (TMSF) gecikmeksizin vermekle yükümlü olacak. Kurumlar, özel mevzuatlarındaki gizlilik ve sır saklama hükümlerini gerekçe göstererek bilgi paylaşımından kaçınamayacak.

Fon pay sahipliği, MKK kayıtlarıyla mutabakat sağlanarak fon ve hesap bazında belirlenecek. Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu’na (TEFAS) iletilen ancak fonun temerrüde düşmesi veya fiyat açıklamaması nedeniyle gerçekleştirilemeyen talimatlar da düzenleme kapsamında değerlendirilecek.

Bu kapsamda, 17 Eylül 20026 tarihi ve öncesinde TEFAS’a iletilen, ancak ilgili fonun temerrüdü ve/veya katılma payı fiyatının açıklanmaması nedeniyle gerçekleştirilemeyen talimatlar nedeniyle TEFAS İşlem Blokaj Alt Hesabında katılma payı bulunanlar, fon pay sahibi kabul edilerek tasfiye hükümlerine tabi olacak.

Bazı Kişi Ve Kurumlara Ödeme Yapılmayacak

Sermaye Piyasası Kanunu’nda yer alan “piyasa bozucu eylemler”, “bilgi suistimali” ve “piyasa dolandırıcılığı” hükümlerindeki fiillerin, SPK’nın 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen fonlarca işlenmesi, bu fonlarla birlikte hareket edilmesi veya fonların iştirakiyle gerçekleştirilmesi halinde, ilgili kişi ve kurumlara ödeme yapılmayacak.

Bu kişilere, söz konusu fonların tasfiye ve geri kazanım hesabından ödeme yapılmaması için Kurul tarafından tespit yapılması yeterli olacak.

Ara Ödeme İçin Üst Sınır 1 Milyon Lira

Fon malvarlığının nakde çevrilmesiyle elde edilen dağıtılabilir tutarın, tasfiye kararından bir önceki gün sonu itibarıyla geçerli fon birim pay fiyatı üzerinden hesaplanan toplam tutarı karşılamaması halinde, yatırımcıların net yatırım tutarı esas alınacak.

Net yatırım tutarı, fona yapılan nakit girişleri ile fondan gerçekleştirilen nakit çıkışlarının, tasfiye tarihine kadar Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan tüketici fiyat endeksi ve yurt içi üretici fiyat endeksindeki değişim oranlarının aritmetik ortalaması uygulanarak hesaplanmasıyla belirlenecek. Hesaplama MKK tarafından yapılacak ve girişlerin çıkışlardan fazla olması halinde, ödemeler ilk giren ilk çıkar esasına göre dikkate alınacak.

Fon pay sahiplerine yapılacak ödemelerden mahsup edilmek üzere, Kurulun belirleyeceği fonlarda ara ödeme yapılabilecek. Net yatırım tutarı 1 milyon Türk lirasının altında olan yatırımcılara bu tutar kadar, 1 milyon Türk lirası ve üzerinde olan yatırımcılara ise en fazla 1 milyon Türk lirası ara ödeme verilebilecek.

Para piyasası niteliğindeki fonlar hariç olmak üzere ara ödeme, hesaplama tarihinden önceki gün sonu itibarıyla yatırımcının hesabındaki fon katılma paylarının toplam değerini aşamayacak. Önceki gün sonu fon fiyatı, gerekli bilgiler tasfiye ile görevli kuruluşlardan alınarak yapılan değerleme doğrultusunda Takasbank tarafından hesaplanacak.