Fransa’da Öğrenci Eylemlerinde Katılım 160 Bini Aştı

Fransa’da liselerde başlayıp üniversitelere de yayılan öğrenci protestoları üçüncü haftasında devam ediyor. Öğretmen eksikliği, kalabalık sınıflar, uzun ders saatleri ve okulların fiziki koşullarını protesto eden öğrenciler, başkent Paris’in yanı sıra Lyon, Marsilya, Nantes, Rennes, Strasbourg ve Bordeaux’da yeniden sokağa çıktı.

Eğitim sendikaları ile bazı öğretmenlerin destek verdiği gösterilerde, yer yer öğrenciler ve polis arasında arbede yaşandı. Fransa İçişleri Bakanlığı, ülke genelindeki eylemlere 161 bin 500 kişinin katıldığını duyurdu. Öğrenci ve sendika örgütleri ise katılımın 480 bine ulaştığını bildirdi. Protestolar nedeniyle 214 lisede eğitim yapılamadı. Hükümet, geçen haftaki gösterilere 266 bin kişinin katıldığını açıklamıştı.

Paris’te İki Ayrı Yürüyüş

Paris’teki ana yürüyüş, Place d’Italie Meydanı’ndan Invalides yönüne düzenlendi. Öğrenciler, eğitim sistemine daha fazla kaynak ayrılmasını ve polis müdahalelerinin sona ermesini istedi. Başkentte belediye binası ile Port-Royal Meydanı arasında daha küçük çaplı ikinci bir yürüyüş de gerçekleştirildi. Bazı gösterici grupları ile güvenlik güçleri arasında gerginlik yaşandı.

Protestolara İsveçli iklim aktivisti Greta Thunberg de destek verdi. Paris yakınlarındaki Saint-Denis kentinde bulunan Paul-Eluard Lisesi önündeki eyleme katılan Thunberg, Fransız öğrencilerle gurur duyduğunu söyledi. Thunberg, “Geleceğimiz elimizden çalınıyor ve okullar ihtiyaç duydukları yatırımları alamıyor” ifadelerini kullandı.

Gençlerin kendilerini ilgilendiren kararlara dahil edilmediğini belirten Thunberg, eğitime yeterli kaynak ayrılmamasının gençlere toplumda öncelik verilmediğini gösterdiğini savundu. Mücadeleyi sürdüreceklerini vurgulayan aktivist, “Pes etmeyeceğiz” dedi ve Fransız polisinin genç göstericilere yönelik müdahalelerini eleştirdi. Eylem sırasında yaklaşık 20 avukat da öğrencileri olası polis müdahalelerine karşı korumak amacıyla cübbeleriyle okul önünde toplandı.

17 Ekim İçin Ortak Eylem Çağrısı

Sarı Yelekliler hareketinden aktivistler ile öğrenci ve çeşitli toplumsal hareketlerin temsilcileri, 17 Ekim Cumartesi günü ortak gösteri düzenlenmesi çağrısı yaptı. “Jaunes et jeunes, nos luttes se rencontrent” (Sarılar ve gençler, mücadelelerimiz buluşuyor) sloganıyla yayımlanan çağrıda, eğitim sistemindeki sorunlara karşı yürütülen protestoların hayat pahalılığı ve sosyal adalet talepleriyle birleştirilmesi hedefleniyor.

Paris’te Bastille Meydanı’nda saat 14.00’te başlayacak gösterinin Opera yönüne ilerlemesi planlanıyor. Rennes’de ise aynı saatte Cumhuriyet Meydanı’nda buluşma çağrısı yapıldı. Öğrencilerin yanı sıra öğretmenler, işçiler, çiftçiler ve emekliler de eylemlere davet edildi. Öğrenci örgütleri, farklı toplumsal kesimleri ortak mücadelede buluşturarak protestoların daha geniş katılıma ulaşmasını amaçlıyor.

Yüzlerce Eğitim Çalışanı Yaralandı

Fransa Eğitim Bakanlığı, protestoların başlangıcından bu yana 147 eğitim çalışanının yaralandığını açıkladı. Bakanlık, 13 Ekim’de 214 lisenin kapalı kaldığını bildirdi. Bir önceki büyük eylem gününde kapalı lise sayısının 800 olduğu belirtilirken hükümet, protestolara katılımın azalmaya başladığını savundu.

Yükseköğretim Bakanlığı, üniversitelerin yaklaşık yüzde 35’inde eğitim faaliyetlerinin aksadığını duyurdu. Öğrenci örgütü Union étudiante ise ülkedeki yaklaşık 70 üniversitenin yüzde 90’ının kapalı olduğunu veya girişlerinin engellendiğini öne sürdü.

İle-de-France Bölge Yönetimi, protestoların başlangıcından bu yana Paris ve çevresinde 110’dan fazla lisenin zarar gördüğünü, maddi kaybın 8,5 milyon euroya ulaştığını açıkladı. Yönetim, okullara zarar verenler hakkında açılacak davalara müdahil olacağını ve reşit olmayan faillerin ailelerinin hukuki sorumluluğunun da gündeme getirileceğini bildirdi.

Gözaltılar Ve Polis Soruşturmaları

Fransa Adalet Bakanlığının 9 Ekim’de yayımladığı verilere göre, 8 Ekim’e kadar protestolar kapsamında 6 bin 877 kişi gözaltına alındı. Bunların 5 bin 890’ının reşit olmadığı belirtildi. Ayrıca 2 bin 376 kişi hakkında adli işlem başlatıldığı, 6’sı çocuk 21 kişi hakkında tutuklu yargılama kararı verildiği açıklandı.

Önceki gösterilerde bir öğrencinin elini, başka bir öğrencinin ise gözünü kaybetmesi, güvenlik güçlerinin kullandığı müdahale araçlarına yönelik tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. Ulusal Polis Genel Müfettişliği (IGPN), protestoların başlangıcından bu yana polis müdahaleleriyle ilgili 36 soruşturma açıldığını duyurdu.

Hükümetin Önlemleri Yetersiz Bulundu

Öğrenciler öğretmen açığının giderilmesini, okul binalarının yenilenmesini, ders programlarının hafifletilmesini ve üniversiteye geçiş sistemi Parcoursup’un kaldırılmasını talep ediyor. Lise Öğrencileri Sendikası (USL), eğitim sistemindeki sorunların çözümü için 10 milyar euroluk acil kaynak ayrılmasını istiyor.

Fransa Eğitim Bakanı Edouard Geffray, öğretmen açığının yoğun olduğu okullara 3 bin yedek öğretmen gönderileceğini ve eğitim bütçesinin 1 milyar euro artırılacağını açıkladı. Başbakan Sebastien Lecornu ise öğrencilerle yürütülen danışma sürecinde ortaya çıkan bazı önerilerin 2027 bütçe tasarısına dahil edilmesi için çalışma yapılacağını bildirdi.

Veli federasyonu FCPE, öğrencilerin taleplerine destek vererek eğitim sistemindeki sorunların yıllardır dile getirildiğini ancak yeterince dikkate alınmadığını savundu. Öğrenci örgütleri ise hükümetin açıkladığı önlemleri yetersiz buldu ve talepleri karşılanana kadar protestoları sürdüreceklerini duyurdu.