Gayrimenkul satışlarında Güvenli Ödeme Sistemi 1 Ekim’de zorunlu olacak
Ticaret Bakanlığının düzenlemesiyle gayrimenkul satış bedeli, tapu devri tamamlanıncaya kadar güvenli hesapta tutulacak. 1 Ekim’de zorunlu hale gelmesi planlanan sistemle para transferi ve mülkiyet devri eş zamanlı yürütülecek.
Ev ve arsa alım satımlarında para transferine ilişkin yeni bir dönem başlıyor. Ticaret Bakanlığının uygulamaya aldığı Güvenli Ödeme Sistemi’nin 1 Ekim’de zorunlu hale gelmesi planlanıyor. Düzenlemeyle gayrimenkul satış bedelinin tapu devri tamamlanana kadar güvence altında tutulması, mülkiyetin alıcıya geçmesinin ardından paranın satıcının hesabına aktarılması hedefleniyor.
Yeni uygulama, taşınmaz satışlarında tapu işlemleri ile ödeme sürecinin birbiriyle bağlantılı şekilde yürütülmesini sağlayacak. Banka sistemi ile tapu işlemlerinin entegre çalışacağı modelde, alıcı tarafından ödenen tutar devir gerçekleşmeden satıcının kullanımına sunulmayacak. Tapudaki mülkiyet devrinin tamamlanmasıyla birlikte satış bedeli otomatik olarak satıcının hesabına geçecek.
Güvenli Ödeme Sistemi nasıl işleyecek?
Sistem kapsamında gayrimenkulü satın alan kişinin yatırdığı para önce güvenli hesapta tutulacak. Satış işlemi tapuda sonuçlanıncaya kadar bu tutar satıcının hesabına aktarılmayacak. Mülkiyet devri gerçekleştirildiğinde ise ödeme otomatik biçimde satıcıya iletilecek. Böylece para transferi ile tapu devrinin eş zamanlı olarak tamamlanması amaçlanıyor.
Uygulamayla özellikle gayrimenkul satışlarında karşılaşılabilen sahte dekont, yanlış hesaba para gönderilmesi, hırsızlık, sahtecilik ve dolandırıcılık risklerinin azaltılması hedefleniyor. Alıcının ödediği bedelin tapu devrinden önce satıcının hesabına geçememesi, tarafların ödeme ve devir aşamasında yaşayabileceği mağduriyetlerin önüne geçilmesine yönelik bir güvence olarak değerlendiriliyor.
Uzmanlar ise satış bedelinin eksik gösterilmesi ya da bedelin bir bölümünün elden ödenmesi gibi yöntemlerin hukuki ve mali riskler doğurabileceği konusunda uyarıda bulunuyor. Yeni sistemin öngörülen şekilde işlemesi için ödemenin resmi süreç içinde gerçekleştirilmesi önem taşıyor.
Süreç banka ve tapu müdürlüklerinden yürütülecek
Güvenli ödeme süreci bankalar ile tapu müdürlükleri üzerinden yürütülecek. Gayrimenkul danışmanları da uygulamanın kullanımı konusunda alıcı ve satıcılara destek verecek. Ankara Tüm Emlakçılar Meslek Esnaf Odası (ATEM) Başkanı Burak Arpacı, düzenlemenin vatandaşlardan emlak işletmelerine kadar sektörün bütün taraflarını yakından ilgilendirdiğini söyledi.
Sistemin vatandaşların mağduriyetlerinin önlenmesi bakımından faydalı olduğunu belirten Arpacı, emlakçıların süreç dışında kalmasının söz konusu olmadığını vurguladı. Arpacı, “Bu sistemde emlakçıların aradan çıkma gibi bir durumu yok, ona yol açan bir sistem değil. Vatandaşların tapu dairelerinde para taşımamaları, mağdur olmamaları, yapılan işlemlerin nizami şekilde, her şeyin resmiyete dökülerek gerçekleştirilmesi adına yapılan bir sistem.” ifadelerini kullandı.
Arpacı, ATEM üyesi emlakçıların büyük bölümünün Güvenli Ödeme Sistemi konusunda bilgi sahibi olduğunu bildirdi. Uygulamanın işleyişine ilişkin oda üyelerine ayrıca eğitim verileceğini de belirtti.
Yetki belgeli gayrimenkul danışmanı uyarısı
Alıcı ve satıcılara taşınmaz ticareti yetki belgesi bulunan gayrimenkul danışmanlarıyla çalışmaları çağrısında bulunan Arpacı, odaya ulaşan şikâyetlerin çoğunun kaydı ve vergi levhası bulunmayan kişilerden kaynaklandığını söyledi.
Arpacı, “Tüketicilere, taşınmaz ticareti yetki belgesi olan bir gayrimenkul danışmanıyla çalışmasını öneriyoruz. Odamıza gelen şikayetlerin çoğu ‘merdiven altı’ diye tabir ettiğimiz kaydı ve vergi levhası olmayan insanlar nedeniyle yaşanıyor. Yetki belgesine sahip ve kendini geliştiren gayrimenkul danışmanları, işlerini düzgün ve tüketiciyi mağdur etmeden yapıyor ve işi biliyor, dolayısıyla bu sistemde de vatandaşlara yardımcı olacaklar.” dedi.
Rayiç bedel ile gerçek değer arasındaki fark
Güvenli Ödeme Sistemi’nin amacına ulaşması için taşınmazın gerçek değeri ile rayiç bedeli arasındaki farkın azaltılmasının önemine de dikkat çeken Arpacı, ödeme yönteminde kayıt dışı uygulamalardan kaçınılması gerektiğini vurguladı.
Arpacı’ya göre güvenli ödeme üzerinden yalnızca rayiç bedelin aktarılması, satış tutarının kalan bölümünün ise elden verilmesi gibi yöntemlerin önüne geçilmesi sektör açısından önem taşıyor. Düzenlemeyle gayrimenkul satışındaki para hareketlerinin resmi sürece dahil edilmesi ve işlemlerin güvenli şekilde tamamlanması amaçlanıyor.