Gazetecilere Yeşil Pasaport İ̇çin Teklif Meclis Gündeminde

Gazetecilerin de yeşil pasaport olarak bilinen hususi damgalı pasaport hakkından yararlanabilmesi amacıyla hazırlanan kanun teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na sunuldu. Düzenleme kabul edilirse, mesleğini en az 15 yıl boyunca fiilen sürdüren gazetecilere basın kartı sahibi olma şartı aranmaksızın hususi damgalı pasaport verilmesinin önü açılacak.

Hususi damgalı pasaport, mevcut mevzuat kapsamında belirli şartları karşılayan kamu görevlileri ve bazı meslek gruplarına veriliyor. Bu pasaportla dünyanın pek çok ülkesine vize muafiyeti kapsamında seyahat edilebiliyor. Devlet memurları ve kamu görevlileri, TBMM ve hükümet üyeleri, belediye başkanları, millî sporcular, belirli kamu bankaları ile kamu kurumlarının çalışanları, ihracatçı iş insanları ve şirket yetkilileri ile avukatlar, mevcut düzenlemelerde bu haktan yararlanabilen gruplar arasında bulunuyor.

Basın Kartı Şartı Aranmayacak

Ekonomim’de yer alan habere göre, Meclis Başkanlığı’na sunulan teklifin dikkat çeken yönlerinden biri, gazeteciler için basın kartı zorunluluğunun öngörülmemesi. Teklifte, en az 15 yıl fiilen gazetecilik yapmış Türk vatandaşı basın mensuplarının bu haktan yararlanabilmesi hedefleniyor.

Bu kapsamda düzenleme, gazetecilerin mesleki kıdemini temel alan yeni bir uygulama getirmeyi amaçlıyor. Teklifin gerekçesinde, mevcut 5682 sayılı Pasaport Kanunu’nda çeşitli meslek mensupları ve kamu görevlileri için hususi damgalı pasaport hakkı bulunduğu, ancak gazeteciler bakımından mesleki kıdeme dayalı benzer bir düzenlemenin yer almadığı ifade edildi.

Gerekçede Basın Özgürlüğüne Vurgu

Kanun teklifinin gerekçesinde basın özgürlüğü ve halkın haber alma hakkının demokratik toplum düzeninin temel unsurları arasında bulunduğu belirtildi. Bu hakların Anayasa’nın 26’ncı ve 28’inci maddeleriyle güvence altına alındığı hatırlatılarak, gazetecilerin mesleki faaliyetlerini serbestçe sürdürebilmelerinin önemine dikkat çekildi.

Gerekçede şu ifadeler kullanıldı: “Basın özgürlüğü ve halkın haber alma hakkı, demokratik toplum düzeninin temel unsurları arasındadır. Anayasanın 26’ncı ve 28’inci maddeleriyle güvence altına alınan bu hakların etkin biçimde kullanılabilmesi, gazetecilerin mesleki faaliyetlerini serbestçe yürütebilmelerini gerektirmektedir. Gazetecilik mesleği, uluslararası gelişmelerin yerinde takip edilmesini, haber kaynaklarına zamanında ulaşılmasını ve gerektiğinde kısa süre içerisinde yurt dışına seyahat edilmesini gerektirebilmektedir.”

Gerekçede ayrıca vize işlemlerinde yaşanan güçlüklerin, özellikle yerel basın mensupları ve serbest gazeteciler açısından mesleki faaliyetlerin yürütülmesini zorlaştırdığı kaydedildi. Teklifle, bu güçlüklerin azaltılması ve gazetecilerin uluslararası mesleki çalışmalarının kolaylaştırılması amaçlanıyor.

Teklif metninde, “5682 sayılı Pasaport Kanununda belirli meslek mensuplarına ve kamu görevlilerine hususi damgalı pasaport alma hakkı tanınmış olmasına rağmen, gazeteciler bakımından mesleki kıdeme dayalı benzer bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu Kanun Teklifi ile en az on beş yıl fiilen gazetecilik yapmış Türk vatandaşı basın mensuplarına, basın kartı sahibi olma şartı aranmaksızın hususi damgalı pasaport verilmesi amaçlanmaktadır. Böylece gazetecilerin uluslararası mesleki faaliyetlerinin kolaylaştırılması ve halkın haber alma hakkının güçlendirilmesi hedeflenmektedir.” denildi.

Teklif İçişleri Komisyonu’na Sevk Edildi

Kanun teklifi, Yeniden Refah Partisi / Yeni Parti Milletvekili Mahmut Tanal tarafından 21 Ekim tarihinde TBMM Başkanlığı’na sunuldu. İlk incelemelerin ardından teklif, aynı gün ayrıntılı biçimde değerlendirilmek üzere TBMM İçişleri Komisyonu’na sevk edildi.

Düzenlemenin yasalaşabilmesi için Meclis’teki komisyon ve Genel Kurul süreçlerinin tamamlanması gerekiyor. Teklifin, komisyondaki görüşmelerin ardından Genel Kurul gündemine gelmesi bekleniyor.