Gedelek Turşusunun Kıtır Sırrı Pınarbaşı Suyunda
Bursa’nın Gedelek Mahallesi’nde yılda yaklaşık 40 bin ton üretilen coğrafi işaret tescilli turşunun lezzet ve kıtırlığında Pınarbaşı’ndan çıkan kaynak suyu belirleyici oluyor. Yüksek kalsiyum ve kireç oranına sahip su, turşuluk sebzelerin sertliğini korumasını sağlıyor.
Bursa’nın Orhangazi ilçesine bağlı Gedelek Mahallesi’nde üretilen ve coğrafi işaret tescili bulunan turşu, Türkiye’nin yanı sıra yurt dışında da tüketicilerle buluşuyor. Mahallede yıllık üretim 30 ila 40 bin ton arasında değişirken, turşunun kendine has kıtır dokusunun arkasında ise Pınarbaşı’ndan çıkan kaynak suyu bulunuyor.
Gedelek Mahalle Muhtarı ve turşu üreticisi Orhan Çakar, turşunun üretiminde kullanılan suyun vazgeçilmez olduğunu belirtti. Çakar, Pınarbaşı suyunun yüksek kalsiyum ve kireç oranı sayesinde sebzelerin yumuşamasını önlediğini, böylece turşunun sert ve çıtır bir yapı kazandığını ifade etti.
Çakar, Gedelek turşusunun sırrını şu sözlerle anlattı: “Gedelek turşusunun yılda yaklaşık 40 bin tonluk turşunun tüm sırrı Pınarbaşı suyumuzdadır. Bu su olmadan olmuyor. Bu suyun yüksek kalsiyum ve kireç oranı, sebzelerin yumuşamasını önleyerek kendine has ’çıtır’ (sert) bir doku kazanmasını sağlar.”
Kaynak Suyu İmalathanelere Ulaşıyor
Pınarbaşı’ndan çıkan su yalnızca turşu üretiminde değil, mahalledeki evlerde ve tarım alanlarında da kullanılıyor. Çakar’ın aktardığına göre BUSKİ tarafından döşenen borular aracılığıyla su, Gedelek’teki her imalathaneye ulaştırılıyor.
Kaynak suyunun sebzeleri sağlam ve sert tuttuğunu belirten Çakar, suyun turşuya lezzet de kattığını söyledi. Çakar, “Bu su evlere, turşuhanelerimize ve tarıma gidiyor. BUSKİ’nin döşediği borularla her imalathaneye ulaşıyor. Sebzeyi sağlam ve sert tutuyor, ayrıca lezzet veriyor. Turşu yerken aldığınız o sertlik de sudan geliyor” dedi.
Üretim Türkiye’nin Dört Bir Yanına Ve Yurt Dışına Gönderiliyor
Gedelek’te işlenen sebze ve meyveler yalnızca Bursa’dan temin edilmiyor. Afyonkarahisar, İzmir, Balıkesir, Çanakkale, Adana ve Konya’nın da aralarında bulunduğu farklı illerden getirilen ürünler, mahalledeki özel kaynak suyuyla turşuya dönüştürülüyor.
Yıllık üretimi 30 ila 40 bin ton arasında değişen Gedelek turşusu, başta İstanbul olmak üzere Türkiye’nin her yerine gönderiliyor. Ürünlere yurt dışından da talep geliyor. Almanya ve Fransa’nın yanı sıra Arap ülkelerine de Gedelek’te hazırlanan turşular ulaştırılıyor.
Turşu Kaynağın Başında Kuruldu
Gedelek turşusunun asırlık geçmişine ve katkısız üretim geleneğine dikkat çekmek isteyen Muhtar Orhan Çakar, turşu kurulumunu Pınarbaşı suyunun çıktığı kaynağın başında gerçekleştirdi.
Geleneksel yöntemlerle hazırlanan turşuya tuz ve sirke de kaynağın başında eklendi. Üretimde katkısız, doğal ve dededen kalma yöntemlerin kullanıldığı belirtildi.
Pınarbaşı mevkii, yalnızca kaynak suyuyla değil, bölgedeki 600-700 yıllık tescilli çınarlarıyla da öne çıkıyor. Çınarların bulunduğu alan, köy halkının ve ziyaretçilerin serpme kahvaltı yapabileceği, çay içebileceği bir mesire alanına dönüştürülüyor.