Hurda Teşviki İ̇çin Gözler Meclis Sürecinde

Eski aracını yenilemek isteyen sürücüler, 25 yaş ve üzerindeki taşıtların hurdaya ayrılması karşılığında Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) avantajı sağlanıp sağlanmayacağını araştırıyor. Kamuoyunda hurda teşviki olarak anılan düzenleme, şu aşamada yürürlüğe girmiş bir uygulama değil. Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündemindeki teklifin kabul edilerek kanunlaşması gerekiyor.

Bu nedenle mevcut durumda araç sahipleri açısından doğrudan kullanılabilecek bir ÖTV muafiyeti veya başlatılmış bir başvuru süreci bulunmuyor. Teklifin amacı ile yasalaşması hâlinde ortaya çıkacak uygulama koşullarının birbirinden ayrılması önem taşıyor.

Teklifte Yerli Taşıt Şartı Bulunuyor

MHP Kayseri Milletvekili İsmail Özdemir tarafından 20 Kasım 2024’te sunulan kanun teklifi, 25 yaş ve üzerindeki taşıtlarını geri dönüşüme veren kişilerin yeni alacakları yerli taşıtların ÖTV’den muaf tutulmasını amaçlıyor. Teklifin TBMM kayıtlarındaki son durumu Plan ve Bütçe Komisyonunda olarak yer alıyor.

Düzenlemede yerli taşıt koşulu temel unsurlardan biri olarak öne çıkıyor. Ancak bu koşul, bugün itibarıyla Türkiye’de üretilen bütün otomobillerin ÖTV ödenmeden satın alınabileceği anlamına gelmiyor. Bunun için öncelikle teklifin yasama sürecini tamamlaması ve yürürlüğe girmesi gerekiyor.

Teklif kanunlaşsa dahi teşvikten yararlanabilecek araçların kapsamı, araçların hangi şartları taşıması gerektiği ve muafiyetin nasıl uygulanacağı nihai düzenlemeyle belirlenecek. Bu nedenle yalnızca teklif metnindeki genel amaç üzerinden kesin bir marka veya model listesi oluşturulamıyor.

Hangi Araçların Kapsama Gireceği Netleşmedi

Kamuoyunda Togg gibi Türkiye’de üretilen otomobillerin teşvik kapsamında bulunabileceği yönünde değerlendirmeler yapılıyor. Ancak yürürlüğe girmiş bir düzenlemeye dayanan kesin bir marka-model listesi henüz açıklanmış değil. Araçların yerlilik oranına ilişkin hangi şartların aranacağı da kesinleşmiş uygulama hükümleri arasında yer almıyor.

Teklifin mevcut amacı, 25 yaş ve üzerindeki aracını hurdaya ayıran kişilerin yerine yeni bir yerli taşıt alırken ÖTV muafiyetinden yararlanabilmesi. Bu çerçeve, tüm otomobil alıcılarının sıfır araçları vergisiz şekilde satın alabileceği genel bir düzenleme anlamına gelmiyor.

Yasalaşma durumunda bile uygulamanın hangi araç sahiplerini kapsayacağı ve satın alınabilecek taşıtların hangi özelliklere sahip olacağı yürürlüğe girecek metne bağlı olacak. Dolayısıyla belirli bir otomobilin veya model grubunun kesin olarak teşvik kapsamında bulunduğunu söylemek için resmî düzenlemenin tamamlanması gerekiyor.

Başvuru Tarihi Ve Koşulları Açıklanmadı

Teklif henüz kanunlaşmadığı için hurda teşvikine yönelik açıklanmış bir başvuru tarihi bulunmuyor. Başvuruların hangi kurum üzerinden alınacağı, araç sahiplerinden hangi belgelerin isteneceği ve taşıtların hurdaya çıkarılma işlemlerinin nasıl belgeleneceği de netlik kazanmış değil.

Bunun yanı sıra araç yaşının nasıl hesaplanacağı, hurdaya ayırma sürecinde hangi prosedürün uygulanacağı ve ÖTV muafiyetinin bir defaya mahsus olup olmayacağı gibi başlıklar da kesin hükme bağlanmadı. Araç alımında başka sınırlamalar bulunup bulunmayacağı da düzenlemenin son hâliyle ortaya çıkacak.

Araç sahiplerinin, hurda teşvikinin başladığı yönündeki iddiaları resmî kararlar ve TBMM’deki yasama süreciyle karşılaştırması gerekiyor. Meclis sürecinin tamamlanması ve düzenlemenin yürürlüğe girmesi hâlinde kapsam, başvuru takvimi, gerekli belgeler ve satın alınabilecek araçlara ilişkin ayrıntıların açıklanması beklenebilir.