İ̇zmir’de 50 Liralık Hasta Nefesli Balon İ̇lanı Yeniden Gündemde

İzmir’de bir ikinci el alışveriş platformunda yayımlandığı belirtilen sıra dışı ilan, 2026 yılında sosyal medyada yeniden gündeme geldi. Hasta olduğunu öne süren bir kişinin nefesiyle şişirdiği balonu 50 liradan satışa çıkardığı iddia edildi. İlanda, balonu satın alan kişilerin hastalanarak istirahat raporu alabileceği yönündeki ifadeler dikkat çekti.

2024 yılında yayımlandığı belirtilen ilan, içerdiği sıra dışı açıklamalar nedeniyle yeniden paylaşılırken, iddiaların doğruluğuna ilişkin herhangi bir teyit bulunmadığı aktarıldı. Balonun gerçekten hastalık bulaştırdığına ya da bu yöntemle istirahat raporu alındığına dair doğrulanmış bir tıbbi bulgu veya vaka bilgisi paylaşılmadı.

İlandaki Açıklamalar Tepki Çekti

İkinci el satış platformunda yer aldığı belirtilen ilanın ürün başlığında “Rapor almalık hasta nefesli balon” ifadesinin kullanıldığı öne sürüldü. 50 liradan satışa çıkarıldığı belirtilen balonun açıklamasında ise “1 hafta yatırma garantili, Corona değil düz hastalık” sözlerinin yer aldığı aktarıldı.

İlanı veren kişinin, hasta olduğu dönemde balonun içine nefesini üflediğini ve bu havayı soluyan kişilerin de hastalanabileceğini iddia ettiği belirtildi. Açıklamanın, ürünü satın alanların hastaneye başvurarak istirahat raporu alabileceği izlenimi oluşturduğu ifade edildi.

Ancak söz konusu ifadeler, yalnızca ilan sahibinin iddialarını yansıtıyor. Balonun herhangi bir hastalık etkeni taşıdığı, hastalık bulaştırdığı veya bu yolla rapor alınabildiği yönünde doğrulanmış bir bilgi bulunmuyor. Bu nedenle ilan metnindeki söylemlerin bilimsel kanıt ya da rapor garantisi olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.

İsa Karakaş’tan Denetim Çağrısı

İlanın yeniden gündeme gelmesinin ardından SGK Başuzmanı İsa Karakaş da konuya ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Karakaş, bu tür içeriklerin yalnızca internet ortamında yapılmış bir şaka olarak görülmemesi gerektiğine dikkat çekti.

Çalışma hayatı ve sosyal güvenlik sisteminde karşılaşılan usulsüzlüklerin haksız kazanç riskini beraberinde getirebileceğini belirten Karakaş, bu tür girişimlerin önlenmesinin önemini vurguladı. İkinci el alışveriş platformlarında yayımlanan içeriklerin denetlenmesi gerektiğine işaret eden Karakaş, insan sağlığını tehlikeye atabilecek ve sosyal güvenlik sisteminin kötüye kullanılmasını teşvik edebilecek ilanlara karşı önlem alınması çağrısında bulundu.

Gerçeğe Aykırı Rapor Kullanımının Sonuçları

İstirahat raporlarının gerçeğe aykırı biçimde kullanılması, çalışanlar açısından iş hukuku ve sosyal güvenlik bakımından çeşitli sonuçlar doğurabiliyor. SGK Başuzmanı İsa Karakaş, haksız yere iş göremezlik ödeneği alınması durumunda yapılan ödemelerin faiziyle geri istenebileceği uyarısında bulundu.

Gerçeğe aykırı rapor kullanımının, olayın koşullarına, eylemin niteliğine ve ilgili mevzuata göre iş sözleşmesinin feshi sonucunu da doğurabileceği belirtildi. İlanı veren kişinin sorumluluğunun ise somut olayın özellikleri ve elde edilen deliller üzerinden ayrıca değerlendirilmesi gerekiyor.

Her istirahat raporu uyuşmazlığının otomatik olarak aynı yaptırımlara yol açmadığı da vurgulanıyor. Uygulanabilecek hukuki sonuçlar; olayın niteliği, raporun nasıl kullanıldığı ve mevcut deliller dikkate alınarak belirleniyor.

Bakanlıklara İnceleme Çağrısı

İsa Karakaş, Sağlık Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığının bu tür ilanlara karşı harekete geçmesi gerektiğini belirtti. İnsan sağlığını riske atabilecek içeriklerin yayılmasının önlenmesi ve sosyal güvenlik sisteminin kötüye kullanılmasına yönelik girişimlerin engellenmesi gerektiğine dikkat çekti.

Olay, internet üzerinden yapılan alışverişlerde ürün açıklamalarının ve satıcıların ileri sürdüğü iddiaların denetlenmesi konusunu da yeniden gündeme taşıdı. Özellikle sağlıkla ilgili söylemlerin doğruluğunun teyit edilmeden paylaşılması, hem tüketiciler hem de kamu kurumları açısından risk oluşturabilecek bir durum olarak değerlendiriliyor.

Hastalık Bulaşma İddiası Doğrulanmadı

İlanla ilgili en önemli ayrıntı, balonun gerçekten hastalık bulaştırdığına yönelik doğrulanmış bir bilginin bulunmaması. İlandaki ifadeler satıcının iddialarını gösteriyor; ancak bu iddialar, ürünün hastalık taşıdığına ilişkin bilimsel kanıt niteliği taşımıyor.

Hasta bir kişinin solunum salgılarını içerebilecek materyallerin başka kişilere ulaştırılması sağlık açısından risk yaratabilir. Bu nedenle içeriği ve güvenliği bilinmeyen bir balonun solunması veya başkaları tarafından kullanılması tehlikeli olabilir.

Öte yandan istirahat raporu düzenlenebilmesi için kişinin sağlık durumunun yetkili sağlık profesyonellerince değerlendirilmesi gerekiyor. İnternette yayımlanan bir ilan, hastalık tanısı ya da rapor garantisi anlamına gelmiyor. 50 liradan satışa çıkarıldığı belirtilen balon ilanı, sıra dışı ifadeleriyle yeniden gündeme gelse de hastalık bulaşma iddiası doğrulanmış değil. Olayın hukuki boyutunun ise somut deliller üzerinden ele alınması gerekiyor.