Kahramanmaraşlılar Dikkat: Hesabını Kullandıranın Kartı Kısıtlanabilir
MASAK, banka hesabını üçüncü kişilere kullandırmanın dolandırıcılık ve yasa dışı bahis gibi suçlarla bağlantılı riskler doğurabileceğini bildirdi. Şüpheli işlemlerde mobil bankacılık erişimi, kartlar ve hesap hizmetleri sınırlandırılabilir.
Banka hesabını bir başkasının kullanımına açmak, günlük yaşamda basit bir yardım ya da kısa süreli para transferi gibi görülebiliyor. Ancak hesapların üçüncü kişiler tarafından kullanılması, dolandırıcılık, yasa dışı bahis ve diğer suçlarla bağlantılı para hareketlerine zemin hazırlayabiliyor. Bu nedenle hesap sahipleri, kendi bilgileri dışında ya da başkalarının yönlendirmesiyle yapılan transferlerde ciddi risklerle karşılaşabiliyor.
Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK), finansal sistemin suç amacıyla kullanılmasını önlemek için “Kiralık Hesaplarla Mücadele Şüpheli İşlem Bildirimi Rehberi” hazırladı. Rehberde, banka hesaplarının üçüncü kişilere kullandırılmasıyla ortaya çıkabilecek riskler ve finansal kuruluşların şüpheli işlemleri tespit etmek amacıyla başvurabileceği tedbirler ele alındı.
“Hesabına Para Gelsin, Bana Gönder” Taleplerine Dikkat
Arkadaş, akraba veya iş çevresinden gelen para transferi talepleri her zaman masum olmayabilir. “Hesabına para göndereceğim, başka hesaba aktar”, “Kartını kısa süreliğine kullanabilir miyim?” ya da “IBAN’ını ver, hesabından işlem yapacağım” şeklindeki talepler, hesabın sahibinin farkında olmadan şüpheli finansal işlemlerde kullanılmasına neden olabilir.
Bir hesabın para veya komisyon karşılığında kullandırılması kadar, herhangi bir ücret alınmadan başka bir kişiye teslim edilmesi de risk oluşturuyor. Bu noktada önemli olan, hesabın kim tarafından ve hangi amaçla kullanıldığıdır. Hesap sahibinin bilgisi dışında gerçekleşen işlemler ile hesabın bilerek başkalarının kullanımına açılması aynı şekilde değerlendirilmese de üçüncü kişi kullanımının tespit edilmesi bankaların inceleme başlatmasına yol açabilir.
Risk Sadece IBAN Paylaşımıyla Sınırlı Değil
Kiralık hesap kullanımı yalnızca IBAN bilgisinin paylaşılması anlamına gelmiyor. Mobil ve internet bankacılığı şifreleri, banka kartları, kart şifreleri ve tek kullanımlık doğrulama kodlarının verilmesi de hesap güvenliği açısından ciddi risk taşıyor.
Ödeme ve elektronik para kuruluşlarındaki hesaplar, ticari hesaplar, POS ve sanal POS hizmetleri ile kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdindeki hesapların başkalarının kullanımına açılması da benzer sonuçlar doğurabiliyor. Bu bilgilerin paylaşılması, hesap üzerindeki kontrolün sahibinden çıkmasına neden olabileceği için şifrelerin, kartların ve doğrulama kodlarının hiç kimseye verilmemesi gerekiyor.
Mobil Bankacılık Ve Kartlar Sınırlandırılabilir
MASAK rehberine göre bir hesabın üçüncü kişilerce kullanıldığına ilişkin tespit veya güçlü şüphe bulunması halinde finansal kuruluşlar çeşitli tedbirler uygulayabilir. Bu kapsamda mobil ve internet bankacılığı erişimi kapatılabilir ya da sınırlandırılabilir. Böylece hesabın uzaktan kullanılarak yeni işlemler yapılmasının önüne geçilmesi amaçlanabilir.
Olayın niteliğine göre banka kartları, POS ve sanal POS hizmetleri durdurulabilir. İşlem limitleri düşürülebilir ve yeni finansal ürünlere erişim kısıtlanabilir. Şüpheli işlemlerin sürmesi, hesap sahibinin açıklamalarının yeterli görülmemesi veya hesabın gerçekte başka kişiler tarafından yönetildiğinin anlaşılması halinde daha ileri tedbirler de gündeme gelebilir.
Bu uygulamalar her hesap sahibi için otomatik olarak devreye giren yaptırımlar değildir. Alınacak önlemler, tespit edilen durumun niteliğine ve finansal kuruluşun değerlendirmesine göre değişebilir.
Para Transferleri Hesap Hareketleriyle Karşılaştırılacak
Finansal kuruluşlar, şüpheli işlem değerlendirmesi yaparken müşterinin ekonomik durumunu ve olağan hesap hareketlerini dikkate alacak. Meslek, gelir düzeyi, ekonomik faaliyetler ve geçmiş işlem hacmi ile mevcut para hareketlerinin uyumlu olup olmadığı incelenebilecek.
Normalde düşük tutarlı işlemler yapan bir hesaba kısa sürede çok sayıda ve yüksek miktarlı transfer gelmesi ya da hesaba ulaşan paranın kısa süre içinde farklı kişilere aktarılması, işlem türüne göre incelenebilecek göstergeler arasında yer alıyor. Bankalar gerektiğinde hesap sahibinden paranın kaynağını, transferlerin amacını ve işlem yapılan kişileri açıklamasını isteyebilir.
Şüpheli işlem göstergeleri tek başına suç işlendiğini kanıtlamıyor. Ancak bu göstergeler, gerekli kontrollerin yapılmasına ve mevzuat kapsamında bildirimde bulunulmasına neden olabilir.
İş İlişkisi Sona Erdirilebilir
Hesabın üçüncü kişiler tarafından kullanıldığına ilişkin bulguların güçlenmesi veya şüpheli işlemlerin devam etmesi halinde finansal kuruluşlar, ilgili mevzuat çerçevesinde ek tedbirleri değerlendirebilir. İşlemlerin gerçekleştirilmemesi, bankacılık hizmetlerinin sınırlandırılması ve gerekli şartların oluşması halinde müşteriyle iş ilişkisinin sona erdirilmesi bu tedbirler arasında bulunuyor.
Suç gelirlerinin aktarılması amacıyla kullanıldığı değerlendirilen hesaplar, finansal kuruluşların incelemesine konu olabilir. Hesabın suç amacıyla kullanıldığının belirlenmesi halinde olayın özelliklerine göre adli makamların sürece dahil olması da gündeme gelebilir. Bununla birlikte, şüpheli işlem göstergesi bulunması tek başına hesap sahibinin suç işlediği anlamına gelmiyor. Cezai sorumluluk değerlendirilirken kişinin bilgi ve iradesi ile olayın diğer koşulları birlikte ele alınıyor.
Hesap Sahipleri Nelere Dikkat Etmeli?
Hesap sahiplerinin banka hesaplarını başka kişilerin kullanımına açmaması, IBAN paylaşırken işlemin amacını bilmesi ve mobil bankacılık, kart şifresi ile doğrulama kodlarını kimseyle paylaşmaması gerekiyor. Tanınmayan kişiler adına para kabul edip başka hesaplara aktarmaktan da kaçınılmalı.
Hesapta bilgisi dışında bir işlem görülmesi halinde bankayla vakit kaybetmeden iletişime geçilmesi önem taşıyor. Hesabın dolandırıcılık amacıyla kullanıldığından şüphelenenlerin durumu bankasına bildirmesi ve gerekli hallerde yetkili makamlara başvurması gerekiyor.