Kahramanmaraş’ta Kadınların İmece Usulü Kışlık Yufka Mesaisi

Kahramanmaraş’ın Andırın ilçesinde kış mevsimine yönelik hazırlıklar başladı. İlçedeki mahallelerde bir araya gelen kadınlar, kış aylarında tüketilecek yufka ekmekleri geleneksel yöntemlerle hazırlıyor. Sabahın erken saatlerinde başlayan yoğun mesai, işlerin paylaşılmasıyla imece usulü yürütülüyor.

Kışlık ekmek ihtiyacını karşılamak amacıyla yapılan hazırlıkta kadınlar, hamurun yoğrulmasından yufkaların sac üzerinde pişirilmesine kadar bütün aşamalarda birlikte çalışıyor. Herkesin farklı bir işi üstlendiği hazırlık sürecinde bir yandan hamur ve bezeler hazırlanırken diğer yandan açılan yufkalar pişiriliyor.

Hamur un, tuz ve suyla hazırlanıyor

Yufka yapımının ilk aşamasını hamurun hazırlanması oluşturuyor. Un, tuz ve su kullanılarak hazırlanan mayasız hamur, büyük leğenlerin içinde yoğruluyor. Yoğurma işlemi, hamur sert bir kıvama ulaşıncaya kadar sürdürülüyor.

İstenen kıvama gelen hamurdan yumurta büyüklüğünde parçalar koparılıyor. Ayrılan parçalar, kadınların elinde beze haline getiriliyor ve açılmak üzere hazır bekletiliyor. İş bölümünün sürdüğü bu aşamada hazırlanan bezeler sırayla yufkaya dönüştürülüyor.

Bezeler oklavayla inceltiliyor

Hazır hale getirilen bezeler, oklava yardımıyla ince bir şekilde açılıyor. Kadınlar, yufka ekmeğin yapısına uygun inceliğe ulaşıncaya kadar hamuru açmayı sürdürüyor. İmece usulü çalışma sayesinde hamur hazırlama, beze yapma ve yufka açma işlemleri birbiriyle bağlantılı biçimde ilerliyor.

Bir grup kadın bezeleri hazırlarken diğerleri oklavayla hamuru inceltiyor. Açılan yufkalar ise bekletilmeden pişirme bölümüne aktarılıyor. Böylece sabah erken saatlerde başlayan kışlık hazırlığında bütün aşamalar ortak çalışmayla tamamlanıyor.

Yufkalar odun ateşindeki sacda pişiriliyor

İnce şekilde açılan yufkalar, odun ateşinde kızdırılan sacın üzerine yerleştiriliyor. Yufkaların iki yüzü de çevrilerek pişiriliyor. Hamurun açılması devam ederken sac başındaki kadınlar da pişirme işlemini yürütüyor.

Geleneksel yöntemlerle hazırlanan yufkalar, pişirildikten sonra kuru halde saklanıyor. Bu şekilde muhafaza edilen ekmekler, kış mevsiminde ihtiyaç duyuldukça tüketilmek üzere bekletiliyor. Hazırlıkların toplu yapılması, mahallelerdeki kadınların kışlık ekmeklerini birlikte hazırlamasına imkân sağlıyor.

Tüketilmeden önce su serpiliyor

Kuru olarak saklanan yufkalar, doğrudan sofraya konulmuyor. Tüketileceği zaman üzerlerine su serpilerek yeniden yumuşamaları sağlanıyor. Yumuşatılan yufkalar daha sonra sofralarda ekmek olarak yerini alıyor.

Bu yöntemle kadınlar, kış aylarında kullanılacak ekmek ihtiyacını önceden hazırlıyor. Un, tuz ve suyla başlayan süreç; hamurun yoğrulması, bezelerin oluşturulması, oklavayla açılması ve sacda pişirilmesinin ardından kuru saklama aşamasıyla tamamlanıyor.

Komşuluk dayanışması sürdürülüyor

Andırın’daki yufka mesaisi yalnızca kışlık ekmek hazırlanmasını sağlamıyor. Mahallelerde bir araya gelen kadınların işleri paylaşması, komşuluk ve dayanışma kültürünün devamına da katkıda bulunuyor. Hazırlığın her aşamasının birlikte yürütülmesi, imece geleneğini yufka yapımında yaşatıyor.

Sabahın erken saatlerinde başlayan çalışmada hamurlar beraber yoğruluyor, bezeler hazırlanıyor, yufkalar açılıyor ve odun ateşinde kızdırılan sacda pişiriliyor. Kuru halde muhafaza edilen yufkalar ise ihtiyaç olduğunda suyla yumuşatılarak sofralarda tüketiliyor. Böylece Andırın’da geleneksel kış hazırlığı, ortak emeğin ve iş bölümünün eşlik ettiği bir süreç olarak sürdürülüyor.