Manisa’da Ramazan Yufkası Geleneği 11 Kadınla Yaşıyor
Manisa’nın Şehzadeler ilçesine bağlı Karaoğlanlı Mahallesi’nde 60-80 yaş arasındaki 11 kadın, yaklaşık 50 yıldır sürdürdükleri Ramazan yufkası hazırlığını imece usulüyle devam ettiriyor. Kadınlar, gençlerin katılmaması nedeniyle geleneğin kendilerinden sonra yaşatılıp yaşatılmayacağından endişe ediyor.
Manisa’nın Şehzadeler ilçesine bağlı Karaoğlanlı Mahallesi’nde yaşayan 11 kadın, annelerinden ve ninelerinden öğrendikleri Ramazan yufkası hazırlama geleneğini yıllardır sürdürüyor. Yaşları 60 ile 80 arasında değişen kadınlar, her yıl Ramazan öncesinde aynı evin bahçesinde bir araya gelerek odun ateşi başında imece usulüyle çalışıyor.
Yaklaşık 50 yıllık geleneği yaşatmak için bir araya gelen çocukluk arkadaşları, kış ayları öncesinde hazırlıklarını tamamlıyor. Her yıl sırayla kadınlardan birinin temin ettiği malzemelerle hazırlanan hamurlar, bahçede ince yufkalara dönüştürülüyor.
Hazırlık sırasında kadınlar arasında iş bölümü yapılıyor. Bazı kadınlar hamur parçalarını açarak yufka haline getiriyor, bir kişi odun ateşinde pişirme işlemini üstleniyor. Başka bir kadın ise pişen yufkaları özenle üst üste istifliyor. Yorulan kadınlar, kenarda bekleyen arkadaşlarıyla yer değiştirerek çalışmayı sürdürüyor.
Odun ateşinde pişirilen yufkalar, Ramazan ayında özellikle sahur sofralarında tüketilmek üzere saklanıyor. Kadınlar için bu hazırlık yalnızca kışlık yiyecek temini anlamına gelmiyor; aynı zamanda mahallede yıllardır devam eden dayanışma ve arkadaşlık kültürünün de bir parçasını oluşturuyor.
İş Bölümüyle Hazırlıyorlar
Geleneğin sürdürücüleri arasında yer alan 62 yaşındaki Sebiha İnan, Ramazan yufkasını her yıl hazırlamaya çalıştıklarını belirtti. Sabah saatlerinde bahçede buluştuklarını anlatan İnan, hamurların parçalara ayrılmasının ardından yufka açma işlemine geçtiklerini söyledi.
İnan, çalışma düzenini şu sözlerle anlattı: “Her yıl Ramazan öncesinde yapmaya çalışıyoruz. Sabah bahçede bir araya geliyoruz ve aramızda iş bölümünü yapıp hazırlanan hamurdan parçalara ayırarak yufkaları açmaya başlıyoruz. Hepimiz aynı anda açamıyoruz, aynı anda 6-7 kişi yufka açıyor, 1 kişi de odun ateşinde hazırlanan yufkaları pişiriyor. Bir kişi de kutulara istif ediyor. Yorulan olursa kenarda bekleyen ile yer değiştiriyoruz.”
Kış hazırlıklarının büyük bölümünü tamamladıklarını ifade eden İnan, biber ve domates kurutup şişelere koyduklarını, tarhana yaptıklarını ve son olarak Ramazan yufkalarını hazırladıklarını dile getirdi.
Gelecek Nesil İçin Endişeliler
Çocukluğundan beri annesiyle birlikte Ramazan yufkası yaptığını belirten İnan, bugün geleneği mahalledeki arkadaşlarıyla birlikte sürdürdüklerini söyledi. Ancak gençlerin bu çalışmalara katılmadığını ifade eden İnan, değişen yaşam koşullarının bazı geleneklerin kaybolma riskiyle karşı karşıya kalmasına yol açtığını belirtti.
İnan, “Şimdi evlerin en büyükleri olarak artık bizler yapıyoruz işte. Ama sonraki nesil çalışmalarımıza katılmıyor, katılamıyor. İş güç derdi, çocukların okul durumları, yaşantılar değişti, bazı geleneklerimiz de kaybolmaya yüz tutuyor maalesef” dedi.
Çocukluk ve kızlık arkadaşlarıyla yıllardır bir araya geldiklerini kaydeden İnan, geleneğin geleceğine ilişkin endişesini de dile getirdi. İnan, “Kızlık arkadaşlarımızla birlikte bir araya gelerek yıllardır geleneğimizi yaşatıyoruz. Bizden sonra ‘Ramazan Yufkası’ geleneğine ne olacak merak ediyoruz, gelenek nasıl yaşatılacak merak ediyoruz” ifadelerini kullandı.
Karaoğlanlı Mahallesi’nde 11 kadının imece usulüyle gerçekleştirdiği Ramazan yufkası hazırlığı, hem kışlık yiyeceklerin hazırlanmasını hem de mahalle kültürünün yaşatılmasını sağlıyor.