Mesem Ücretlerinde Devlet Katkısı Dönemi Sona Erdi
MESEM kapsamında işletmelere sağlanan devlet katkısının süresi, 2025-2026 eğitim öğretim yılının tamamlanmasıyla sona erdi. Öğrencilerin ücret alma hakkı devam ederken işletmelerin mali yükünü azaltan desteğin yeniden uygulanıp uygulanmayacağı, yapılacak yasal düzenlemeye bağlı olacak.
Mesleki eğitim merkezlerinde (MESEM) eğitim gören öğrenciler, teorik derslerini okullarda alırken uygulamalı eğitimlerini işletmelerde sürdürüyor. Bu modelde işletmeler, öğrencilerin mesleki gelişimine katkı sağlarken belirlenen asgari ücret tutarını ödeme yükümlülüğünü de üstleniyor. Geçmiş dönemde uygulanan devlet katkısı ise bu ücretin belirli bölümünün kamu kaynaklarından işletmelere geri ödenmesini sağlayan ayrı bir mekanizma olarak yürütülüyordu.
Devlet Katkısı Hangi Düzenlemeye Dayanıyordu?
MESEM kapsamında işletmelere verilen devlet desteğinin yasal dayanağını, 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu’nun geçici 12’nci maddesi oluşturuyor. Bu maddeyle işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilerin ücretlerine yönelik devlet katkısı düzenlendi.
Uygulama ilk olarak 2016-2017 eğitim öğretim yılı sonuna kadar geçerli olacak şekilde başlatıldı. Daha sonra kanunda yapılan değişiklikle Cumhurbaşkanına, destek süresini toplam 10 eğitim öğretim yılına kadar uzatma yetkisi verildi. Bu yetki doğrultusunda 2021-2022 eğitim öğretim yılından itibaren beş yıllık uzatma yapıldı.
Bu uzatmayla birlikte devlet katkısının son dönemi 2025-2026 eğitim öğretim yılı oldu. Belirlenen sürenin tamamlanmasının ardından mevcut düzenleme kapsamındaki ödeme dönemi de sona erdi. Dolayısıyla işletmelere katkı verilmemesinin temel nedeni, öğrencilerin ücret alma hakkının kaldırılması değil, devlet desteği için kanunda öngörülen sürenin dolması olarak öne çıkıyor.
Öğrencilerin Ücret Hakkı Ortadan Kalkmadı
Devlet katkısı ile öğrenciye ödenen ücret aynı anlama gelmiyor. Devlet katkısı, öğrencinin hesabına yatırılan ikinci bir maaş niteliğinde değildi. Sistem, işletmenin öğrenciye ödediği ücretin belirli bölümünün kamu kaynaklarından işverene geri verilmesine dayanıyordu.
Önceki uygulamada MESEM programına devam eden öğrenciler için işletmenin ödeyebileceği en az ücretin tamamı devlet katkısı kapsamında karşılanabiliyordu. Mesleki eğitim merkezi dışındaki bazı programlarda ise katkı oranı, işletmede çalışan personel sayısına göre üçte iki veya üçte bir olarak değişebiliyordu.
Katkı ödemesinin sona ermesi, işletmelerin öğrencilere ücret ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmıyor. Öğrenci ücretinin dayanağı, 3308 sayılı Kanun’da yer alan ücret hükümleri ile işletme ve öğrenci arasında düzenlenen sözleşme olmaya devam ediyor. Bu nedenle işletmelerin ödemesi gereken tutar, devlet katkısının sürüp sürmemesinden ayrı olarak hesaplanıyor.
Yeni Düzenleme İçin Taslak Hazırlandı
2026 yılının temmuz ayında kanunda değişiklik yapılmasına yönelik bir taslak üzerinde görüş istendi. Taslakta, devlet katkısının uzatma süresinin 10 eğitim öğretim yılından 15 eğitim öğretim yılına çıkarılması öngörüldü.
Ancak bir kanun taslağının hazırlanması, düzenlemenin kendiliğinden yürürlüğe girdiği anlamına gelmiyor. Bunun için taslağın yasama sürecinden geçmesi ve kabul edilerek yürürlüğe girmesi gerekiyor. Bu nedenle söz konusu çalışma, devlet katkısının kesin olarak yeniden başladığı şeklinde değerlendirilemiyor.
Mevcut durumda öğrencilerin ücret hakkı devam ederken, katkı ödemesinin sona ermesi özellikle işletmelerin üzerindeki maliyetin nasıl karşılanacağı sorusunu gündeme getiriyor. Yeni bir yasal düzenleme yapılması halinde desteğin kapsamı ve hangi tarihten itibaren uygulanacağı ayrıca belirlenecek.