Pilotlar Ve Sağlık Profesyonelleri İ̇çin Yeşil Pasaport Teklifleri Meclis Gündeminde

Hususi damgalı pasaport olarak bilinen yeşil pasaportun kapsamının genişletilmesine ilişkin iki ayrı kanun teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşındı. Meclis Başkanlığı'na sunulan ve TBMM İçişleri Komisyonu'na havale edilen teklifler, hava yolu pilotları ile bazı sağlık meslek mensuplarının yeşil pasaport hakkından yararlanmasını öngörüyor.

Tekliflerden biri hava yolu pilotlarını kapsarken, diğer düzenlemede tabipler, diş hekimleri, veteriner hekimler ve eczacılara ilişkin hükümler yer alıyor. Her iki teklif de henüz yasalaşmış değil. Düzenlemelerin yürürlüğe girebilmesi için komisyon sürecinin tamamlanması, TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilmesi, Cumhurbaşkanı'nın onayının ardından Resmi Gazete'de yayımlanması gerekiyor.

Pilotlar İçin 5 Yıllık Fiili Uçuş Şartı

2/3897 esas numaralı kanun teklifi, hava yolu pilotlarına hususi damgalı pasaport verilmesini amaçlıyor. Teklifte, bu haktan yararlanmak isteyen pilotların lisanslarını aldıkları tarihten itibaren en az 5 yıl süreyle fiilen uçuş hizmeti vermiş olmaları şartı aranıyor.

Teklifin gerekçesinde, mevcut uygulamada mürettebata yalnızca “Uçak Mürettebatı Belgesi” verildiği ve pilotların yurt dışına çoğunlukla sefer sırasında çıkabildiği belirtiliyor. Zorunlu yurt dışı simülatör eğitimleri, uçuş testleri ve yeni uçak teslimatları için gerçekleştirilen seyahatlerde yaşanan vize randevusu sorunlarının zaman ve maliyet kayıplarına yol açtığı ifade ediliyor.

Düzenlemenin gerekçesinde, uluslararası dolaşım halinde bulunan pilotlar açısından yeşil pasaportun operasyonel bir ihtiyaç haline geldiği vurgulanıyor. Teklifin yasalaşması halinde uygulamaya ilişkin esasların, Dışişleri Bakanlığı ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın görüşleri alınarak İçişleri Bakanlığı tarafından hazırlanacak yönetmelikle belirlenmesi planlanıyor.

Sağlık Meslek Mensupları İçin 15 Yıllık Kıdem Kriteri

Sağlık meslek mensuplarına yönelik 2/3946 esas numaralı kanun teklifi ise 1219, 6343 ve 6197 sayılı unvan kanunlarına tabi tabip, diş hekimi, veteriner hekim ve eczacıları kapsıyor. Teklifte yer alan düzenlemeden yararlanabilmek için ilgili meslek birliklerine kayıtlı olma ve meslekte en az 15 yıl fiili kıdeme sahip bulunma şartı getiriliyor.

Buna göre adayların Türk Tabipleri Birliği, Türk Dişhekimleri Birliği, Türk Veteriner Hekimleri Birliği veya Türk Eczacıları Birliği'ne kayıtlı olması gerekiyor. Teklif, kamu ve özel sektör arasında yeşil pasaport bakımından bulunduğu belirtilen farkın giderilmesini hedefliyor.

Mevcut sistemde kamuda 1., 2. ve 3. derece kadrolarda görev yapan sağlık çalışanları yeşil pasaport hakkından yararlanabiliyor. Özel sektörde çalışan ya da serbest meslek icra eden sağlık profesyonelleri ise bu kapsamın dışında kalıyor. Teklif gerekçesinde, vize randevularındaki yoğunlukların ve ret kararlarının bilimsel bilgi transferi ile uluslararası kongrelere katılımı zorlaştırdığına dikkat çekiliyor.

Sağlık meslek mensuplarını kapsayan düzenleme yürürlüğe girerse uygulanacak esaslar, Sağlık Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı ile Dışişleri Bakanlığı'nın değerlendirmeleri doğrultusunda İçişleri Bakanlığı tarafından hazırlanacak yönetmelikle ortaya konulacak.

Adli Soruşturma Ve Kovuşturma Şartı

Her iki teklif metninde mesleki kıdem koşullarının yanı sıra ortak güvenlik ve adli sicil kriterleri de bulunuyor. Yeşil pasaport hakkından yararlanmak isteyen kişiler hakkında, Türk Ceza Kanunu'nun ikinci kitap dördüncü, beşinci, altıncı ve yedinci bölümlerinde yer alan katalog suçlar ile 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlardan adli soruşturma veya kovuşturma bulunmaması gerekiyor.

Bu şartı karşılamayan kişiler, gerekli kıdem süresini doldurmuş olsalar dahi düzenlemeden yararlanamayacak.

Tekliflerin Yasalaşma Süreci

Pilotlar ile sağlık meslek mensuplarına yeşil pasaport verilmesini öngören teklifler şu an TBMM İçişleri Komisyonu'nun gündeminde bulunuyor. Komisyon değerlendirmesinin ardından Genel Kurul aşamasına geçilmesi gerekiyor. Genel Kurul'da kabul edilmesi, Cumhurbaşkanı'nın onaylaması ve Resmi Gazete'de yayımlanması halinde düzenlemeler yürürlüğe girecek. Mevcut aşamada tekliflerin yasalaştığına ilişkin bir durum bulunmuyor.