Polonya’da Anayasa Mahkemesi’nde Polis Müdahalesi

Polonya’da liberal Başbakan Donald Tusk hükümeti ile muhafazakâr Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki arasında atamalar üzerinden devam eden yargı krizi, Anayasa Mahkemesi’ne yönelik polis müdahalesiyle yeni bir aşamaya taşındı. Başkent Varşova’daki Anayasa Mahkemesi binasına çevik kuvvet polisleri girdi.

Eski Başbakan ve muhalefetteki Hukuk ve Adalet Partisi (PiS) siyasetçisi Beata Szydło, polislerin mahkeme binasının güvenliğinden sorumlu görevlileri uzaklaştırdığını, bazı mahkeme belgelerine el koyduğunu ve Anayasa Mahkemesi Başkan Yardımcısı’nın binaya girişini engellediğini öne sürdü.

Polis ise görevlilerin zorla binadan çıkarıldığı yönündeki iddiayı reddetti. Emniyet, müdahalenin “güvenlik gerekçeleriyle” gerçekleştirildiğini savundu. Böylece müdahalenin gerekçesi konusunda siyasi kanattan gelen açıklamalar ile polis tarafından yapılan değerlendirme arasında farklılık ortaya çıktı.

Mahkeme Yönetiminin Görevleri Askıya Alındı

Müdahaleyle eş zamanlı olarak Anayasa Mahkemesi’nin internet sitesinde Mahkeme Başkanı Bogdan Święczkowski ile Başkan Yardımcısı Bartłomiej Sochański’nin görevlerinin askıya alındığı duyuruldu.

Mahkemenin resmi sanal medya hesabından yapılan açıklamada ise internet sitesinin hukuka aykırı şekilde ele geçirildiği belirtildi. Açıklamada, söz konusu işlemin meşruiyeti reddedildi. Bu açıklama, kurum içinde mahkemenin yönetimine ilişkin yetki ve meşruiyet tartışmasının sürdüğünü ortaya koydu.

Cumhurbaşkanı Varşova’ya Dönüyor

Krizin patlak vermesinin ardından Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, Senegal’e gerçekleştirmekte olduğu resmi ziyaret kapsamında ilerleyen uçağını geri çevirme kararı aldı. Nawrocki’nin yaşanan gelişmeler nedeniyle Varşova’ya döneceği bildirildi.

Yargı Krizinin Arka Planı

Polonya’yı siyasi kaosa sürükleyen yargı krizinin temelinde, 2015-2023 yılları arasında iktidarda bulunan PiS hükümetinin yargı kurumlarına yaptığı atamalar bulunuyor. Avrupa Birliği kurumları, bu atamaların yargı bağımsızlığını zedelediği görüşünü savunarak uygulamalara karşı çıktı.

2023’te iktidara gelen Avrupa Birliği yanlısı Donald Tusk hükümeti ise tartışmalı olduğu belirtilen bu atamaları değiştirmek ve yargı sistemini yeniden yapılandırmak istiyor. Ancak süreç, Cumhurbaşkanı Nawrocki’nin tutumu ve mevcut Anayasa Mahkemesi yönetiminin itirazları nedeniyle ilerleyemedi.

PiS’in desteklediği Cumhurbaşkanı Nawrocki, parlamentonun seçtiği altı yargıçtan üçünün yeminini kabul etmedi. Mevcut mahkeme yönetimi de yeni üyelerin göreve başlamasına karşı çıktı. Bu gelişmeler, Anayasa Mahkemesi’nde üyelerin ve yönetimin meşruiyeti konusunda derin bir ayrışmaya yol açtı.

Polonya’da aynı mahkemenin yönetimi ve üyelerinin meşruiyeti konusunda birbirini tanımayan iki farklı otoritenin ortaya çıkması, siyasi ve hukuki krizi daha da karmaşık hale getirdi. Varşova’daki son polis müdahalesi ve mahkeme yönetiminin görevlerinin askıya alındığının duyurulması, uzun süredir devam eden bu anlaşmazlığın yeni boyutunu oluşturdu.