Tasfiye Edilen Yatırım Fonlarına İ̇lişkin Yeni Kanun Yürürlükte

Tasfiyesine karar verilen bazı yatırım fonlarına ilişkin yeni yasal düzenleme Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Kanunla, Sermaye Piyasası Kanunu’nun ilgili hükmü kapsamında Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen ve düzenlemenin yayımı tarihinde tasfiyesi tamamlanmamış fonların tasfiye sürecine ilişkin esaslar belirlendi.

Düzenlemenin amacı; söz konusu fonların adil, şeffaf ve etkin biçimde tasfiye edilmesi, fon malvarlığından hukuka aykırı şekilde çıkarılan değerlerin geri kazanılması, fon kaybı ve zararının sorumlulardan tahsil edilmesi ve geri kazanılan değerlerin fon pay sahiplerine ödenmesi olarak belirlendi. Kanun, kapsamı dışında kalan diğer yatırım fonları açısından genel veya sürekli bir tasfiye ve sorumluluk rejimi oluşturmayacak.

Tasfiye Sürecinde SPK Gözetimi

Fonların tasfiyesi, SPK’nın gözetim ve denetimi altında tasfiye ile görevli kuruluşlar tarafından yürütülecek. Kurul; tasfiye aşamalarını, fon varlıklarının belirlenmesi ve nakde çevrilmesini, değerleme esaslarını, fon pay sahiplerinin tespit yöntemini, ara ve nihai ödemeleri, dağıtım sırasını ve diğer usul ve esasları belirlemeye yetkili olacak.

Tasfiye görevlileri, yatırımcıların menfaatini, ilgili varlıkların piyasa koşullarını, fon portföylerinin yapısını, fon varlıklarının korunmasını ve fon pay sahiplerinin ortak menfaatini dikkate alarak mümkün olan en yüksek ekonomik değerin elde edilmesi için gerekli özeni gösterecek.

SPK, borsada oluşan fiyatın gerçek değeri yansıtmadığını veya tasfiye sürecini geciktirdiğini tespit ederse geri alım, hakim ortağa satma hakkı, toptan satış ve özel işlem bildirimi gibi yöntemlerin kullanılmasına karar verebilecek. Ayrıca geçici olarak farklı bir fiyat marjı uygulanabilecek ve sermaye piyasası ile Borsa mevzuatındaki diğer yöntemlerden yararlanılabilecek. Kurul, tasfiye görevlilerinin talebi üzerine bazı varlıkların Borsa dışında satılmasına da onay verebilecek.

Borsada veya Borsa dışında varlık satın alan yatırımcıların, satın aldıkları varlıkları belirli bir süre Borsada satamamasına ya da bu sonucu doğuracak işlemlerde bulunamamasına karar verilebilecek.

Fon Pay Sahipliği Ve Bilgi Paylaşımı

Tasfiye sırasında tahsil edilen tutarlar, fonun yönetimi ve tasfiyesi için yapılan zorunlu giderler düşüldükten sonra tasfiye malvarlığına aktarılacak. Tasfiye tamamlandıktan sonra tahsil edilen tutarlar ise mükerrer ödemeye yol açmayacak şekilde geri kazanım hesabına alınacak.

Merkezi Kayıt Kuruluşu AŞ (MKK), Takasbank, Borsa İstanbul AŞ (Borsa), Türkiye Bankalar Birliği, tasfiye görevlileri, portföy yönetim şirketleri, portföy saklama kuruluşları, diğer sermaye piyasası kurumları ve kamu kurumları, gerekli bilgi ve belgeleri SPK’ya, Yatırımcı Tazmin Merkezine (YTM) ve/veya Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna (TMSF) gecikmeksizin vermekle yükümlü olacak. Bu kuruluşlar, gizlilik ve sır saklama hükümlerini gerekçe göstererek bilgi vermekten kaçınamayacak.

Fon pay sahipliği, MKK kayıtlarıyla mutabakat sağlanarak fon ve hesap bazında belirlenecek. 17 Eylül 2026 ve öncesinde Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu’na (TEFAS) iletilen ancak fonun temerrüdü veya katılma payı fiyatının açıklanmaması nedeniyle gerçekleştirilemeyen talimatlarda, katılma payları bloke edilen kişiler de fon pay sahibi kabul edilerek tasfiye hükümlerine tabi olacak.

Ara Ödeme Ve Net Yatırım Tutarı

Fon malvarlığının nakde çevrilmesiyle elde edilen dağıtılabilir tutar, tasfiye kararından önceki gün sonundaki fon birim pay fiyatı üzerinden hesaplanan toplam tutarı karşılamazsa, fon pay sahiplerinin net yatırım tutarı MKK tarafından hesaplanacak. Bu hesaplamada, fona yapılan nakit girişleri ve fondan gerçekleştirilen çıkışlar, tasfiye tarihine kadar Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan tüketici fiyat endeksi ile yurt içi üretici fiyat endeksindeki değişim oranlarının aritmetik ortalaması ve kıstelyevm yöntemi dikkate alınacak.

SPK’nın belirleyeceği fonlarda, net yatırım tutarı 1 milyon Türk lirasının altında olan yatırımcılara bu tutarı aşmamak üzere, 1 milyon Türk lirası ve üzerinde olan yatırımcılara ise en fazla 1 milyon Türk lirası ara ödeme yapılabilecek. Ara ödeme, para piyasası niteliğindeki fonlar dışındaki fonlarda, ilgili yatırımcının hesabındaki katılma paylarının toplam değerini aşamayacak.

Mevcut nakdin tüm hak sahiplerinin alacaklarını karşılamaması halinde Kurul, net yatırım tutarı en düşük olan yatırımcılardan başlanarak ödeme yapılmasına veya tüm fon pay sahipleri için asgari ara ödeme tutarı belirlenmesine karar verebilecek. Ara ödeme karşılığında katılma payı iadesi yapılmayacak; bu paylar nihai tasfiye ödemesinde iade edilecek.

SPK’nın 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen fonlarda, tasfiye tarihine kadar ödeme alan kişilerin, endeksleme yöntemiyle hesaplanan tutarı aşan getirilerini isteğe bağlı olarak Kurulca ilan edilen hesaplara iade edebilmesinin önü açıldı. Aynı şekilde, ilgili paylardan elde edilen ve endekslenmiş alım maliyetini aşan getiriler de genel hisse iade hesabına gönüllü olarak aktarılabilecek. Nihai ödemede, tasfiye malvarlığından, geri kazanım hesabından veya diğer hukuki yollardan daha önce yapılan ödemeler mahsup edilecek.