Türkiye’de Ekstrem Hava Olayları Rekor Seviyeye Ulaştı

Türkiye’de meteorolojik şartlarla doğrudan ya da dolaylı biçimde bağlantılı ekstrem doğa olaylarının sayısında son yıllarda belirgin artış görüldü. Meteoroloji Genel Müdürlüğü verilerine göre, 2000’li yılların başında 400’ün altında kalan meteorolojik ekstrem olay sayısı, 2026 yılının ocak-eylül döneminde 1329’a çıktı.

Veriler, doğa olaylarının yalnızca sayısal olarak artmadığını, farklı yıllarda şiddetli yağış, sel, fırtına, hortum, dolu, yıldırım, heyelan ve çığ gibi olayların can kayıplarına ve ciddi zararlara neden olduğunu ortaya koydu.

Ekstrem Olaylarda Yıllara Göre Artış

Ekstrem olay sayısı 2014’te 500’e ulaştı. 2015’te 959 olay kaydedilirken, 2016’da 1313 olayla yeni bir seviyeye çıkıldı. 2017’de sayı 598’e geriledi; 2019’da 935, 2020’de 984 ve 2021’de 1024 olay kayıtlara geçti. Böylece meteorolojik ekstrem olayların sayısı 2021’de ilk kez 1000’i aştı.

Artış sonraki yıllarda da sürdü. 2022’de 1030, 2023’te 1475 olayla rekor kırıldı. 2024’te 1257, 2025’te ise 1011 meteorolojik ekstrem olay meydana geldi. 2026’nın ilk 9 ayında kaydedilen 1329 olay, yıl tamamlanmadan önce dahi yüksek seviyeye ulaşıldığını gösterdi.

Şiddetli Yağış Ve Sel Öne Çıktı

2014 ve sonrasındaki yıllarda ekstrem olaylar içinde çoğunlukla şiddetli yağış ve sel ilk sırada yer aldı. 2016’da sıcak hava dalgası öne çıkarken, 2014, 2017 ve 2021’de fırtına ile hortum; 2015, 2018, 2019, 2020, 2023, 2024 ve 2026’da ise şiddetli yağış ve sel başlıca olay türleri oldu. 2022’de şiddetli yağış, 2025’te ise fırtına en yüksek paya sahip olaylar arasında yer aldı.

2014’te olayların yüzde 36’sını fırtına ve hortum, yüzde 35’ini şiddetli yağış ve sel oluşturdu. Aynı yıl yıldırım olaylarında 11, şiddetli yağış ve sellerde 8, fırtına ve hortum olaylarında ise 6 kişi hayatını kaybetti.

2015’te şiddetli yağış ve sel yüzde 26, fırtına yüzde 25 oranında görüldü. Bu olaylarda birkaç kişi lodos nedeniyle, 9 kişi yıldırım, 1 kişi toprak kayması, 1 kişi sel ve 1 kişi de kar yükü nedeniyle yaşamını yitirdi.

Çığ, Sel Ve Yıldırım Can Aldı

2016 yılında ekstrem olayların yüzde 43’ünü sıcak hava dalgası, yüzde 22’sini fırtına, yüzde 11’ini şiddetli yağış ve sel oluşturdu. İzmir, Niğde, Elazığ, Rize, Kayseri ve Gaziantep’te lodosun etkisiyle 11 kişi baca gazı nedeniyle zehirlendi. Ordu’da 2 kişi sel, Diyarbakır ve Van’da 9 kişi yıldırım, Trabzon’da 2 kişi heyelan, Elazığ-Palu’da ise 3 kişi çığ nedeniyle hayatını kaybetti.

2017’de fırtına ve hortum yüzde 36, şiddetli yağış ve sel yüzde 31 oranında gerçekleşti. 2018’de şiddetli yağış ve sel yüzde 39, fırtına yüzde 28, dolu ise yüzde 16 ile öne çıktı. 2019’da ekstrem olayların yüzde 36’sı şiddetli yağış ve sel, yüzde 27’si fırtına oldu.

2020’de şiddetli yağış ve sel yüzde 30, fırtına yüzde 27, dolu yüzde 23 oranında kaydedildi. Van’daki çığ nedeniyle 41 kişi, Giresun ve Bursa’daki sellerde 10 kişi, yıldırım olaylarında ise 2 kişi yaşamını yitirdi.

2021’de Sel Felaketleri Dikkat Çekti

2021’de ekstrem olayların yüzde 40’ını fırtına ve hortum, yüzde 28’ini şiddetli yağış ve sel oluşturdu. Kastamonu, Sinop ve Bartın’daki sellerde 97 kişi hayatını kaybetti. Orman yangınlarında ise 3 kişi yaşamını yitirdi.

2022’de olayların yüzde 33,6’sı şiddetli yağış, yüzde 21,4’ü fırtına, yüzde 18,5’i dolu ve yüzde 11,7’si kar yağışı olarak kayıtlara geçti.

2023 Ve 2024’te Sel Kayıpları

2023’te şiddetli yağış ve sel yüzde 38, fırtına yüzde 23, dolu yüzde 16 oranında görüldü. Şanlıurfa’daki sel felaketinde 21 kişi hayatını kaybetti. 2024’te ise şiddetli yağış ve sel yüzde 35, fırtına yüzde 20, dolu yüzde 18 oranında gerçekleşti. Antalya’daki selde 1 kişi yaşamını yitirdi.

2026’da 1329 Olay Kaydedildi

2025’te en yüksek payı yüzde 27 ile fırtına aldı. Şiddetli yağış ve sel yüzde 23, dolu yüzde 17, kar yüzde 11 oranında gerçekleşti.

2026’nın ocak-ağustos döneminde kaydedilen 1263 ekstrem olayın yüzde 33’ünü şiddetli yağmur ve seller, yüzde 20’sini fırtınalar, yüzde 17’sini dolu, yüzde 10’unu toprak kayması oluşturdu. Eylülde 24 şiddetli yağış ve sel, 16 fırtına, 9 heyelan, 7 dolu ve 7 yıldırım olayı kaydedildi. Ayrıca 2 orman yangını ve 1 kum fırtınası meydana geldi. Böylece ocak-eylül dönemindeki toplam olay sayısı 1329’a ulaştı.