Van’da Ustanın Elinden Çıkan Bağlamalar 30 Yıl Sonra Da Çalınıyor
Van’da 1979’dan bu yana bağlama üreten Tevhid Topal’ın el işçiliğiyle hazırladığı enstrümanlar, aradan geçen yıllara rağmen kullanılmaya devam ediyor. Topal’ın yaklaşık 30 yıl önce yaptığı bağlamalar, bakım ve onarım için yeniden ustasının atölyesine getiriliyor.
Van’da bağlama yapımını yaklaşık yarım asırdır sürdüren Tevhid Topal, el işçiliğiyle hazırladığı enstrümanlarla mesleğinin kalıcılığını ortaya koyuyor. Topal’ın yıllar önce yaptığı bağlamalar, kullanılmaya devam ederken bakım ihtiyaçları için yeniden atölyesine getiriliyor.
Bağlama yapımına 1979 yılında Erzurum’da başlayan Topal, mesleğin ilk bilgilerini babası ve Aşık Dermani olarak bilinen İbrahim Topal’ın yanında öğrendi. 1992 yılında bağlama yapımını Van’a taşıyan Topal, babasından devraldığı birikimi burada sürdürdü. Atölyesinde enstrüman üretmeye devam eden usta, aynı zamanda bağlama çalarak mesleğin hem yapım hem de icra yönünü yaşatıyor.
Seri Üretim Yerine El İşçiliği
Topal’ın atölyesinde seri üretim yerine el emeği ve kalite öncelikli bir anlayış benimseniyor. Yıllar içinde çok sayıda öğrenci, usta ve çırak yetiştiren Topal, özellikle çevre il ve ilçelerden yoğun sipariş alıyor. Ustanın yaptığı bağlamalar, Türkiye’nin farklı bölgelerinin yanı sıra zaman zaman yurt dışına da gönderiliyor.
İHA muhabirine konuşan Tevhid Topal, seri üretimle hazırlanan enstrümanların kullanım ömrünün el işçiliğiyle yapılan bağlamalara göre daha kısa olduğunu söyledi. Kendi yaptığı bağlamaların yaklaşık 30 yıl dayanabildiğini belirten Topal, eski müşterilerinin enstrümanlarını bakım için yeniden atölyesine getirdiğini ifade etti.
Topal, “Bağlama yapıyorum ve aynı zamanda da çalıyorum. Bu meslekte çok sayıda öğrenci, usta ve çırak yetiştirdik. Çevremizdeki iller, ilçeler, buralardan siparişlerimiz daha yoğun ama il dışı ve ülke dışına da gönderdiğimiz oluyor” dedi.
Seri üretim bağlamalarla el işçiliği ürünler arasındaki farklara da değinen Topal, seri üretim enstrümanları için “kullan at” ifadesini kullandığını belirtti. Bu ürünlerin daha üst kalite seçeneklerinin de bulunduğunu söyleyen Topal, onların kullanım süresinin ise en fazla 2-3 yıl olduğunu dile getirdi.
Topal, kendi yaptığı bağlamaların ise yaklaşık 30 yıl kullanılabildiğini belirterek, “Bana dönem dönem geliyor; 30 yıl önce yaptığım bağlama bakıma geliyor, yani hâlâ çalınabiliyor. 20 yıl önce, 15 yıl önce yaptığım enstrümanlar, bağlamalar bakıma geliyor” diye konuştu.
Mesleğin Geleceği İçin Gençlere Çağrı
Bağlama üretiminin yanı sıra gençlere meslek kazandırmaya da önem veren Topal, günümüzde meslek seçimlerinin daha çok kazanç üzerinden yapıldığını söyledi. Gençlerin daha kolay ve daha fazla kazanç sağlayabilecekleri alanlara yöneldiğini belirten usta, bu tercihin anlaşılabilir olduğunu ifade etti.
Kendi dönemlerinde bir meslek öğrendiklerinde başka bir arayışa girmediklerini anlatan Topal, mesleğini severek yaptığını vurguladı. Topal, “Gençler daha çok kolaycılar. Yani daha çok parayı nereden kazanırım, ona göre yöneliyorlar haklı olarak. Ancak biz öyle değildik. Bizler bir meslek edindiğimizde başka bir şey aramadık. Yani ‘Daha başka kârlı iş var’ falan olur ona bakmazdık. İşimizi aşkla yaptık çünkü, başka bir şey düşünmedik” ifadelerini kullandı.