Zelenski Kuzey Koreli askerleri neden Güney Kore’ye gönderdi?

Ukrayna ile Rusya arasındaki savaş, cephedeki çatışmaların yanı sıra esirlerin akıbeti üzerinden yürütülen diplomatik girişimlere de sahne oluyor. Bu kapsamda Ukrayna ordusunun Rusya sınırları içindeki Kursk bölgesinde Ocak 2025’te ele geçirdiği iki Kuzey Koreli asker, kendi ülkelerine teslim edilmedi. Askerler, güvenlik gerekçeleriyle ayrıntıları kamuoyuna açıklanmayan bir güzergâh üzerinden Güney Kore’ye gönderildi.

Ukrayna’dan geçtiğimiz hafta sonu ayrıldığı belirtilen iki esir, üçüncü bir ülke üzerinden transit geçiş yaparak Güney Kore’ye ulaştı. Transferin hangi ülke üzerinden gerçekleştirildiği ve askerlerin güncel konumları açıklanmadı. Buna rağmen iki Kuzey Koreli askerin Güney Kore makamlarına sorunsuz biçimde teslim edildiği teyit edildi.

Yakalanmaları zor bir operasyonla gerçekleşti

Askerlerin ele geçirilme sürecine ilişkin ayrıntıları Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy paylaştı. Zelenskiy, iki askerin sağ olarak yakalanmasının oldukça zor bir operasyon sonucunda mümkün olduğunu vurguladı. Cephedeki yoğun çatışmalar ve askerler üzerindeki psikolojik baskı, yakalanma anında da etkisini gösterdi.

Paylaşılan bilgilere göre askerlerden biri, Ukrayna güçleri tarafından ele geçirileceğini anladığı sırada intihar etmeye teşebbüs etti. Bu detay, askerlerin cephedeki durumunu ve yakalanma sürecinin ne kadar kritik koşullarda yaşandığını ortaya koydu. Ancak her iki asker de Ukrayna güçleri tarafından sağ olarak ele geçirildi ve daha sonra esir statüsünde tutuldu.

İlk plan esir takasıydı

Kiev yönetimi, yakalanan Kuzey Koreli askerleri başlangıçta diplomatik bir koz olarak değerlendirdi. Zelenskiy’nin planına göre askerler, Rusya’nın elinde bulunan Ukraynalı savaş esirlerinin serbest bırakılması amacıyla yapılabilecek bir takasta kullanılabilirdi. Bu çerçevede askerlerin doğrudan Kuzey Kore yönetimine teslim edilmesi de seçenekler arasında bulunuyordu.

Ancak süreç ilerledikçe bu yaklaşım değişti. Uluslararası insan hakları grupları, askerlerin Kuzey Kore’ye iade edilmesi halinde ağır cezalarla karşılaşabilecekleri uyarısında bulundu. Bu kuruluşlar, askerlerin güvenliği açısından Güney Kore’ye gönderilmeleri gerektiğini savundu. Yapılan itirazların ardından Kiev yönetimi, askerlerin rotasını Seul’e çevirdi.

Kuzey Kore’ye dönüş idam riski taşıyordu

İnsan hakları örgütlerinin değerlendirmelerine göre Kuzey Kore’de savaş sırasında düşmana esir düşmek, doğrudan vatana ihanet olarak kabul ediliyor. Bu nedenle askerlerin ülkelerine gönderilmeleri durumunda çok ağır yaptırımlarla karşılaşabilecekleri, hatta idam edilebilecekleri belirtildi. Askerlerin Güney Kore’ye teslim edilmesinin temel gerekçesi de bu risk olarak öne çıktı.

Transfer süreci boyunca güvenlik önlemleri ön planda tutuldu. Ukrayna’dan çıkarılan askerlerin hangi ülke üzerinden geçirildiği açıklanmadı. Sürecin ayrıntılarının paylaşılmaması, askerlerin güvenliğinin korunması amacıyla tercih edildi. Böylece esirlerin, Kuzey Kore’ye iade edilme ihtimali yerine Güney Kore’ye ulaşmaları sağlandı.

Kuzey Kore’nin Rusya’ya gönderdiği askerler

İki askerin Kursk bölgesinde ele geçirilmesi, Moskova’ya destek veren yabancı güçlerin savaş sahasındaki rolünü de yeniden gündeme taşıdı. İstihbarat raporlarına göre Kuzey Kore yönetimi, Rusya’ya yaklaşık 14 ila 15 bin asker gönderdi. Bu askeri personelin önemli bir bölümünün, iki esirin de yakalandığı Kursk bölgesindeki savunma ve taarruz hatlarında kullanıldığı biliniyor.

Son gelişmeyle birlikte Ukrayna’nın elindeki Kuzey Koreli askerlerin geleceği, yalnızca iki ülke arasındaki savaşın değil, insan hakları ve esirlerin korunmasına ilişkin tartışmaların da konusu oldu. Başlangıçta esir takası ihtimaliyle değerlendirilen askerler, ülkelerine gönderilmeleri halinde karşılaşabilecekleri cezalar dikkate alınarak Güney Kore’ye ulaştırıldı.