İzmir’de bir özel güvenlik şirketinde çalışan U.Ö’nün işe iade talebiyle başlattığı hukuk mücadelesinde Anayasa Mahkemesi (AYM) hak ihlali kararı verdi. Resmi Gazete’de yayımlanan kararda, arabuluculuk başvuru formundaki işaretlemeyi esas alan katı yorumun mahkemeye erişim hakkını ihlal ettiği sonucuna ulaşıldı.
Karara göre U.Ö., iş akdinin feshedilmesinin ardından işe iade istemiyle dava açtı. Dosyayı ele alan İzmir 11. İş Mahkemesi, yapılan yargılama sonucunda feshin geçersiz olduğuna hükmetti. Mahkeme, davacının işe iadesine karar verdi.
İstinaf mahkemesi davayı usulden reddetti
Davalı işveren, İzmir 11. İş Mahkemesinin kararına karşı istinaf başvurusunda bulundu. Dosyayı inceleyen İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi, arabuluculuk sürecine ilişkin başvuru formunu değerlendirdi.
Daire, söz konusu formda “işe iade” seçeneğinin işaretlenmediğini belirledi. Ayrıca arabuluculuk son tutanağındaki ifadelerin de işe iade talebini bütünüyle kapsamadığı kanaatine vardı. Bu değerlendirmeler doğrultusunda dava şartının bulunmadığı sonucuna ulaşan Bölge Adliye Mahkemesi, davanın usulden reddine karar verdi.
İşe iade talebi ilk derece mahkemesince kabul edilmesine rağmen istinaf aşamasında usulden reddedilen U.Ö., uyuşmazlığı Anayasa Mahkemesine taşıdı. Bireysel başvurusunda adil yargılanma hakkı ile mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğini ileri sürdü.
AYM’den oy birliğiyle ihlal kararı
Başvuruyu inceleyen Yüksek Mahkeme, Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamında değerlendirme yaptı. AYM, başvurucunun mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine oy birliğiyle karar verdi.
Kararın gerekçesinde, arabuluculuk sürecinin sonunda düzenlenen tutanağın içeriğine dikkat çekildi. Son tutanakta tarafların işe iade konusunu müzakere ettikleri ve bu konuda anlaşmaya varamadıklarının kayıt altına alındığı belirtildi.
Anayasa Mahkemesi, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesinin arabuluculuk başvuru formundaki işaretlemeleri esas alarak ulaştığı sonucu katı bir yorum olarak değerlendirdi. İşe iade hususunun taraflar arasında görüşüldüğünün son tutanakta yer almasına rağmen formdaki işaretleme üzerinden davanın reddedilmesi, mahkemeye erişim hakkı bakımından “aşırı şekilci” bir yaklaşım olarak kabul edildi.
Dosya yeniden yargılama için gönderilecek
Yüksek Mahkeme, tespit edilen ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasına hükmetti. Bu amaçla kararın bir örneğinin İzmir Bölge Adliye Mahkemesine iletilmek üzere İzmir 11. İş Mahkemesine gönderilmesine karar verildi.
AYM, başvurucunun ihlal iddiasını haklı bulurken tazminat talebini ise kabul etmedi. Böylece U.Ö’nün başvurusunda mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği tespit edildi ancak başvurucu lehine tazminata hükmedilmedi.
Kararda, arabuluculuk başvuru formundaki şekli bir eksiklik ile sürecin sonunda hazırlanan tutanakta yer alan kayıtlar birlikte değerlendirildi. Tarafların işe iade konusunu müzakere ettiklerinin son tutanakla ortaya konulması, Anayasa Mahkemesinin hak ihlali değerlendirmesinde belirleyici oldu.