Kâbe ve Mescid-i Nebevi’de okunan ezanlar ile Kur’an-ı Kerim tilavetlerinin daha net işitilmesini sağlayan akustik altyapının kurulmasında Türk ses mühendisi Ahmed Tekin Topuzdağ önemli rol üstlendi. Topuzdağ’ın kutsal mekânlardaki çalışmaları, 1997 yılında umre ibadeti için Medine-i Münevvere’ye gitmesiyle başladı.
İbadet sırasında ses sistemindeki düzensizliği fark eden Topuzdağ, mekânın mimari yapısından kaynaklanan akustik sorunları inceledi. Sesin yaklaşık altı saniye boyunca havada kaldığını belirleyen mühendis, yoğun yankı ve cızırtı nedeniyle cemaatin okunan sureleri anlamakta güçlük çektiğini tespit etti.
Ses odasında arızayı tespit etti
Yetkililer, mimari koşullar nedeniyle söz konusu problemin çözülemeyeceğini belirtse de Topuzdağ sorunun giderilebileceğini savundu. İzin alarak ses odasına geçen deneyimli mühendis, arızanın kaynağını kısa süre içinde belirledi. Bu müdahalenin ardından kutsal mekânların ses sistemlerinden sorumlu yetkili konumuna geldi.
İskoçya’da aldığı ses mühendisliği eğitimini, Kur’an-ı Kerim’in fonetik ve akustik yapısına ilişkin bilgisiyle bir araya getiren Topuzdağ, kapsamlı bir çözüm planı hazırladı. Kendisinden önce görev yapan Batılı uzmanlardan farklı bir yöntem izleyerek problemin temel nedenlerine odaklandı.
Geliştirdiği formül yetkililerin takdirini kazanan Topuzdağ’a, ihtiyaç duyduğu sistemi kurabilmesi ve çalışmaları için sınırsız bütçe kullanabilmesi teklif edildi. Teklifi kabul eden mühendis, ses sisteminin sorumluluğunu üstlenerek bölgeye yerleşti.
On yıl boyunca ses mimarisi üzerinde çalıştı
Ahmed Tekin Topuzdağ, memleketinden uzakta geçirdiği yaklaşık on yıl boyunca kutsal mekânların ses mimarisini yeniden düzenledi. Çalışmalar kapsamında imam ve müezzinlerin ses özelliklerini ayrı ayrı inceleyerek kişisel ses haritalarını çıkardı.
Namaz sırasında, özellikle secde anlarında sesin kaybolmasını engellemek için zemine özel mikrofonlar yerleştirdi. Mevcut altyapıyı da ayrıntılı biçimde ele alan Topuzdağ, sistemde bulunan binlerce arızalı ekipmanın yenilenmesini sağladı. Böylece ezanların, duaların ve Kur’an tilavetlerinin cemaat tarafından daha anlaşılır biçimde duyulmasına yönelik kapsamlı bir düzen kuruldu.
Topuzdağ, çalışmalarını ilerleyen dönemde daha da genişletti. Ses kalitesini en üst seviyeye çıkarmayı hedefleyen Türk mühendis, Türkiye’deki tarihî camilerin derin akustik özelliklerinden yararlandı. Bu özellikleri özel sistemler aracılığıyla kutsal topraklardaki ses altyapısına entegre etti.
Yüzlerce ses mühendisine eğitim verdi
Kurulan sistemin sürdürülebilir biçimde işletilmesi için uzman bir ekibin yetiştirilmesine de katkıda bulunan Topuzdağ, Suudi Arabistan’da yüzlerce ses mühendisini özel olarak eğitti. Böylece teknik altyapının takibi, arızaların giderilmesi ve ses kalitesinin korunması amacıyla uzman bir kadro oluşturuldu.
Suudi Arabistan’daki görev süresinin tamamlanmasının ardından Türkiye’ye dönen Ahmed Tekin Topuzdağ, mesleki çalışmalarını kendi ülkesinde sürdürdü. Onun katkılarıyla kurulan gelişmiş ses sistemleri ise kutsal mekânlarda milyonlarca Müslümanın ibadetine eşlik etmeye devam ediyor.