Karabasan, uykuya dalarken ya da uyanırken kısa tek bir süre için hareket edememek ve yoğun herhangi bir baskı veya korku yaşamakla ilişkilendirilen belli bir durumdur. Tıbbi açıdan bahsi geçen deneyim çoğu vakada uyku felci olarak tanımlanmaktadır. Uyku felcinde kişi çevresinin farkında olabiliyor fakat bedenini kımıldatmakta ya da konuşmakta güçlük çekebilmektedir. Söz konusu durum yalnız başına yaşandığında genellikle kısa sürede geçmektedir.
Şu deneyim sırasında göğüste ağırlık hissi, odada herhangi bir varlık bulunduğu duygusu ve nefes almakta zorlanıyormuş kabilinden belli bir his ortaya çıkabilmektedir. Mevcut nedenle halk arasında söz konusu tablo farklı biçimlerde yorumlanmaktadır. Uyku düzenindeki aksaklıklar, yoğun stres ve yetersiz uyku bazı uyku sorunlarının oluşma olasılığını artırabilmektedir.
Karabasan Neden Gelir? Uyku Felci Mi?
Karabasan olarak nitelendirilen mevcut deneyimde kişi uyanık olduğunu hissediyor ve çevresini algılayabiliyor. Buna karşın hareket edemiyor. Söz konusu tablo uyku felciyle örtüşmektedir.
Uyku felci, uyku ile uyanıklık arasındaki geçiş evresinde kendini göstermektedir. REM uykusunda vücudun kas hareketlerini kısıtlayan doğal tek bir mekanizma işlev görmektedir. Kişinin bilinci uyanıklığa geçerken bahsi geçen mekanizma kısa süre daha aktif kalırsa hareketsizlik hissi baş gösterebilmektedir.
Bahsi geçen esnada ürkütücü algılar da devreye girebilmektedir. Kişi odada belli bir başkasının olduğunu düşünebilir. Göğüste sıkıştırıcı tek bir baskı hissi de mevcut süreçte yaşanabilmektedir.
Karabasanın tek herhangi bir nedeni bulunmamaktadır. Uyku düzeninin bozulması önemli etkenlerden biri olarak değerlendirilmektedir. Yetersiz uyku da çeşitli uyku sorunlarıyla ilişkilendirilmektedir. Stres ve kaygı misali durumlar da uyku ritmini olumsuz etkileyebilmektedir.
Gece vardiyası, seyahat ve uyku saatlerindeki dalgalanmalar da uyku düzenini sekteye uğratabilmektedir. Mayo Clinic, uyku bozukluklarıyla bağlantılı risk etmenleri arasında uyku programındaki değişimleri, stresi ve bazı ruhsal durumları saymaktadır.
Karabasan sırasında hissedilen nefes alamama duygusunun da ayrı ele alınması gerekmektedir. Uyku felcinde göğüste baskı veya nefes alamıyormuş hissi baş gösterebilmektedir. Fakat gerçek anlamda yinelenen solunum durmaları farklı tek bir uyku problemine işaret edebilmektedir.
Yorumlar