“Sarı altın” olarak bilinen safran, sınırlı miktarda üretilmesi ve yoğun emek gerektiren hasat süreci nedeniyle yüksek fiyatıyla dikkat çekiyor. Kalitesine göre gramı 750 ila 900 lira arasında satılan ürünün kilogram fiyatı ise 750 bin liradan başlayıp 900 bin liraya kadar çıkabiliyor.
Safran, mor renkli çiçeklerin içinde bulunan üç parçalı kırmızı tepeciklerin tek tek toplanmasının ardından kurutulmasıyla elde ediliyor. Üretimdeki zahmetli süreç ve elde edilen ürün miktarının düşük olması, baharatın ekonomik değerini artıran başlıca unsurlar arasında gösteriliyor.
150 bin çiçekten yalnızca 1 kilogram safran
Kocaeli’nin İzmit ilçesinde 29 yıldır aktarlık yapan Nurettin Tezel, safranın yüksek fiyatının temelinde üretim miktarının azlığı ile yoğun işçilik bulunduğunu söyledi. Yaklaşık bir dönümlük safran tarlasında yetişen 150 bin çiçekten ancak 1 kilogram ürün elde edilebildiğini belirten Tezel, çiçeklerin içindeki kırmızı bölümlerin tek tek toplandığını anlattı.
Tezel, “Safranın değerli olmasının temel nedeni üretimi ve az olmasıdır. Yaklaşık bir dönüm safran tarlasından, 150 bin çiçekten ancak 1 kilo safran elde edebiliyor. Pahalı olmasının nedeni işçiliğinin zor olması. Çünkü o safran çiçeğinin içerisinden o kırmızı yapraklar tek tek toplanıyor. Onun için de maliyeti yüksek çıkıyor” dedi.
Safran hasadının ekim ve kasım aylarında gerçekleştirildiğini kaydeden Tezel, yetiştiricilikte güneşli havanın ve uygun toprağın önem taşıdığını ifade etti. Safranın pilav ve tatlılarda kullanılmasının yanı sıra bazı tıbbi ürünlerde de yer aldığını söyledi.
Kullanım alanlarını anlattı
Nurettin Tezel, safranın özellikleri ve kullanımına ilişkin değerlendirmesinde, “Antioksidan özelliğinden dolayı bağışıklık sistemini güçlendirir. Kalp rahatsızlığında, gözdeki sarı lekelere, ruh sağlığında, unutkanlığa iyi gelir” ifadelerini kullandı.
Yüksek ekonomik değeri nedeniyle safran adı altında farklı ürünlerin satışa sunulabildiğine dikkat çeken Tezel, tüketicilerin alışveriş sırasında ürünün görünümünü ve suya bıraktığı rengi inceleyebileceğini belirtti.
Gerçek safran suya sarı renk bırakıyor
Gerçek safranın kırmızı renkte olduğunu söyleyen Tezel, ürünün suyla temas ettiğinde sarı renk vermesi gerektiğini vurguladı. Tezel, “Gerçek safran kırmızıdır ancak suya girdiği zaman sarı bir renk bırakır. Gerçekliğini bu şekilde anlayabiliriz” diye konuştu.
Piyasada aspir adıyla bulunan bitkinin halk arasında “yalancı safran” olarak da bilindiğini aktaran Tezel, benzer ürünlerin sosyal medya üzerinden satılabildiğini ifade etti. Bu nedenle tüketicilerin safran satın alırken güvenilir ve işini bilen aktarları tercih etmesi gerektiğini dile getirdi.
Tezel, sahte veya benzer ürünlerle karşılaşma riskine karşı şu uyarıda bulundu: “En önemli şey, vatandaşlarımızın güvendiği aktarları tercih etmeleri. Herkes bu işi yapmaya başladı ama işini bilen insanları tercih etmeleri lazım. Sosyal medya üzerinden bu tür ürünleri almamaları lazım. İşini bilen aktarları tercih ederlerse yanılmamış olurlar.”