Yıllık ücretli izne ayrılan işçiye, izin dönemine ilişkin ücretinin izne başlamadan önce peşin olarak ödenmesi veya avans verilmesi gerekiyor. Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesiyle ilgili olarak Yargıtay’dan çalışanları ilgilendiren bir karar çıktı. Yüksek Mahkeme, izin öncesinde peşin ödeme ya da avans alamayan işçinin iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebileceğine ve kıdem tazminatı talep edebileceğine hükmetti.
Kararda, işçiye hak ettiği süreden daha uzun izin kullandırılmış olmasının da izin süresine ait ücretin peşin ödenmesi zorunluluğunu ortadan kaldırmayacağına dikkat çekildi.
Aynı Şehirde Farklı Kararlar Verildi
Yargıtay’ın değerlendirmesine, aynı şehirde bulunan iki ayrı mahkemenin benzer olaylarla ilgili farklı kararlar vermesi üzerine başvuruldu. Yıllık izne çıkarken izin dönemine ait ücretini peşin alamayan A.B. isimli işçi, İş Mahkemesi’ne başvurdu.
Davacı A.B., yoğun çalışma temposunun ardından ailesiyle tatil planı yaptığını, ancak izne ayrılırken kendisine peşin ödeme veya avans verilmediğini belirtti. Bu nedenle iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini ifade eden A.B., kıdem tazminatı talebinde bulundu. İş Mahkemesi, feshin haklı olduğuna karar vererek davacıya kıdem tazminatı ödenmesi gerektiğine hükmetti.
Kararın istinafa taşınması üzerine dosyayı inceleyen Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi, itirazları reddetti.
Benzer bir durum yaşayan B.K. isimli işçi de yıllık izne çıkarken peşin ödeme alamadığı gerekçesiyle istifa etti. Kıdem tazminatını alamayan B.K., İş Mahkemesi’ne başvurdu. Ancak mahkeme, davacının feshe dayanak gösterdiği hususların haklı fesih nedeni oluşturmadığı gerekçesiyle davayı reddetti.
İstinafa taşınan dosya, Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi’nin gündemine geldi. Daire de itirazları reddetti. Aynı şehirde, aynı binada görev yapan iki ayrı hukuk dairesinin benzer uyuşmazlıklarda kesin nitelikte farklı kararlar vermesi üzerine konu, Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu’nun önüne taşındı.
Uyuşmazlık Yargıtay’a Taşındı
Başkanlar Kurulu, yıllık izne çıkan işçiye peşin ödeme veya avans verilmemesi halinde nasıl karar verilmesi gerektiği konusunda Yargıtay’ın görüşüne başvurdu. Bölge Adliye Mahkemesi 9 ve 15. Hukuk Dairelerinin farklı yöndeki kararları üzerine uyuşmazlığı inceleyen Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, işverenin yıllık izin ücreti ödeme yükümlülüğünün kapsamını ortaya koydu.
Yargıtay kararında, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 57. maddesinde yer alan düzenleme hatırlatıldı. Söz konusu hükme göre işveren, yıllık ücretli iznini kullanan her işçiye, yıllık izin dönemine ilişkin ücretini işçinin izne başlamasından önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorunda.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, işçinin yıllık ücretli izne çıkmadan önce ayrıca talepte bulunmasının gerekmediğini belirtti. Buna göre işverenin, işçinin talebi olmasa dahi izin ücretini peşin veya avans olarak ödememesi, İş Kanunu’nda düzenlenen yükümlülüklere aykırılık oluşturuyor.
Kararda, bu durumun 4857 sayılı İş Kanunu’nun 24/II-(e) bendinde yer alan, işveren tarafından işçiye ücretin kanun hükümlerine uygun şekilde ödenmesi kuralına ve aynı maddenin (f) bendindeki çalışma şartlarının uygulanmasına ilişkin düzenlemelere aykırılık teşkil edeceği ifade edildi. Yargıtay, söz konusu ihlalin işçi açısından haklı nedenle fesih gerekçesi olacağını vurguladı.