Türkiye’de sosyal medya kullanımını yakından ilgilendiren yeni düzenleme için geri sayım başladı. 1 Kasım 2026 itibarıyla 15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal ağ sağlayıcılarından hizmet almasının önüne geçilmesi hedefleniyor. Instagram, TikTok, YouTube ve Facebook gibi milyonlarca kişinin kullandığı platformlarda yaş doğrulama sisteminin uygulanması bekleniyor.
Yeni dönemle birlikte yalnızca yeni hesap açılışlarında değil, mevcut kullanıcıların yaş kontrolünde de farklı bir süreç işletilecek. e-Devlet üzerinden oluşturulması öngörülen dijital yaş doğrulama belirteci, düzenlemenin öne çıkan başlıkları arasında yer alıyor.
Yaş Doğrulama İşlemi Nasıl Yapılacak?
Yeni sistemde sosyal medya platformlarının, kullanıcıların yaş sınırını karşılayıp karşılamadığını teknik yöntemlerle kontrol etmesi gerekecek. Öngörülen modele göre kullanıcılar, resmî e-Devlet Kapısı’na veya e-Devlet mobil uygulamasına giriş yaparak yaş doğrulama belirteci oluşturacak.
Oluşturulan dijital doğrulama bilgisi, ilgili platformun yaş kontrolü sisteminde kullanılacak. Sosyal medya şirketi, kişinin belirlenen yaş koşulunu sağlayıp sağlamadığını kontrol edecek. Yaş şartını karşılayan kullanıcıların platforma erişimi sürdürülecek.
Bu yöntemde T.C. kimlik numarası, ad, soyad ve doğum tarihi gibi bilgilerin doğrudan sosyal medya şirketleriyle paylaşılması yerine, yalnızca yaş koşulunun karşılanıp karşılanmadığının doğrulanması amaçlanıyor. Sistemin tüm platformlarda hangi teknik adımlarla uygulanacağına ilişkin ayrıntıların ilgili kurumlar ve sosyal ağ sağlayıcıları tarafından netleştirilmesi bekleniyor.
Hangi Uygulamalar Kapsamda Olacak?
Düzenlemenin yalnızca birkaç uygulamayla sınırlı tutulması beklenmiyor. Türkiye’de hizmet sunan ve mevzuatta sosyal ağ sağlayıcısı olarak değerlendirilen platformların kapsamda olması öngörülüyor.
Yaş doğrulama uygulamasından etkilenebilecek başlıca platformlar arasında Instagram, TikTok, YouTube, Facebook, X (Twitter), Snapchat, Twitch, Kick ve LinkedIn bulunuyor. Instagram fotoğraf, video ve hikâye paylaşımı; TikTok kısa video; YouTube video izleme ve içerik üretimi; Facebook ise sosyal paylaşım ağı olarak öne çıkıyor. X (Twitter) mikroblog ve sosyal paylaşım, Snapchat fotoğraf ve video paylaşımı, Twitch ve Kick canlı yayın, LinkedIn ise profesyonel iş ve kariyer ağı hizmeti sunuyor.
Burada belirleyici noktanın, uygulamaların tek tek isimlendirilmesinden çok sosyal ağ sağlayıcısı tanımı olması bekleniyor. WhatsApp ve Telegram gibi ağırlıklı olarak anlık mesajlaşma amacıyla kullanılan uygulamaların kapsamı ise hizmetlerin hukuki niteliğine göre değerlendirilecek.
Mevcut Hesaplar Hemen Kapatılmayacak
1 Kasım 2026’da düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle daha önce açılmış tüm hesapların aynı gün kapatılması söz konusu olmayacak. Mevcut hesaplar için yaş doğrulama işlemlerinin tamamlanmasına yönelik bir geçiş süreci öngörülüyor. Bu kapsamda doğrulama işlemlerinin 31 Mart 2027’ye kadar tamamlanması için süre tanındığı belirtiliyor.
Kontroller sırasında 15 yaşını doldurmadığı belirlenen kullanıcıların hesaplarına yönelik işlem yapılacak. Bilgilendirmenin ardından yaş şartını karşılamayan hesapların kapatılması gündeme gelecek. 15 yaşını tamamlamış ancak 18 yaşına henüz girmemiş kullanıcılar ise farklı güvenlik kuralları çerçevesinde sosyal medya kullanmaya devam edebilecek.
15-17 Yaş Grubuna Uygulanacak Kurallar
Yeni düzenlemeyle 15 yaşını doldurmuş gençlerin sosyal medya kullanımı tamamen yasaklanmayacak. Ancak bu kullanıcılar için yetişkin hesaplarından farklı güvenlik ve gizlilik uygulamaları devreye alınacak.
15-17 yaş grubundaki hesapların varsayılan olarak gizli olması, canlı yayın özelliğinin kullanılmaması ve kişiselleştirilmiş reklam gösterilmemesi planlanıyor. Bu kullanıcılar yalnızca takip ettikleri hesaplardan mesaj alabilecek. Takipçi ve takip edilen listeleri diğer kullanıcılara kapalı olacak.
Ayrıca ebeveyn kontrol araçları sunulacak; ebeveynler ekran süresini takip edebilecek. Ücretli işlemler ve harcamalar için de kontrol mekanizmaları bulunacak. Çocukların platformlarda daha uzun süre kalmasını teşvik eden bazı tasarım özelliklerine yönelik sınırlamalar da düzenlemenin başlıkları arasında yer alıyor.
Sahte Doğrulama Linklerine Dikkat
Düzenlemenin gündeme gelmesiyle birlikte sahte yaş doğrulama mesajlarına karşı dikkatli olunması gerekiyor. Dolandırıcılar, “Hesabınız kapatılacak”, “Yaş doğrulaması yapmadığınız için erişiminiz engellenecek” veya “Hesabınızı açık tutmak için hemen doğrulama yapın” ifadeleriyle sahte bağlantılar gönderebilir.
e-Devlet işlemlerinde yalnızca turkiye.gov.tr adresi veya e-Devlet’in resmî mobil uygulaması kullanılmalı. Tanınmayan kişilerden gelen bağlantılara tıklanmamalı, e-Devlet şifresi ve SMS ile gönderilen doğrulama kodları paylaşılmamalı. Yaş doğrulama bahanesiyle banka ya da kredi kartı bilgisi isteyen mesajlara da itibar edilmemeli.
15 yaş altındaki çocukların sosyal medya kullanımına ilişkin düzenleme 1 Kasım 2026’da yürürlüğe girecek. Mevcut hesaplar için yaş doğrulamasında belirtilen son tarih ise 31 Mart 2027 olacak.