Avrupa’da 2026 yazında etkili olan kavurucu sıcakların kentsel bölgelerde 50 binden fazla kişinin hayatını kaybetmesine neden olduğu tahmin edildi. Araştırmaya göre, sıcaklık kaynaklı ölümlerin yaklaşık üçte ikisi, fosil yakıt kullanımının yol açtığı iklim değişikliğinin etkileriyle ilişkilendiriliyor.
Imperial College London ve Londra Hijyen ve Tropikal Tıp Okulundan bilim insanları, aşırı sıcakların can kayıpları üzerindeki etkisini incelemek amacıyla Avrupa genelinde kapsamlı bir analiz gerçekleştirdi. Çalışmada, Avrupa Birliği’nin 27 üyesinin yanı sıra İngiltere, Norveç ve İsviçre’de bulunan 854 kentsel bölge değerlendirildi.
İncelenen kentlerde, söz konusu 30 ülkenin toplam nüfusunun yaklaşık yüzde 40’ının yaşadığı belirtildi. Araştırmacılar, sıcaklık kayıtlarını geçmiş yıllarda sıcaklıklarla ölüm oranları arasında gözlemlenen ilişkilere dayalı modellemelerle birlikte kullandı.
En Yüksek Seviye 2026 Yazında Görüldü
Bilim insanları, 2000-2026 yılları arasındaki yaz dönemlerinde her bir kentsel bölgede sıcaklara bağlı olarak beklenen fazladan ölüm sayısını tahmin etti. Kullanılan yöntemin, ulusal sağlık otoritelerinin daha sonra açıkladığı resmi aşırı sıcaklık kaynaklı ölüm istatistikleriyle tutarlı sonuçlar verdiği kaydedildi.
Modellemelere göre, 2026 yazında söz konusu ülkelerde aşırı sıcaklara bağlı olarak 50 binden fazla kişi yaşamını yitirdi. Bu sayı, 2000’den bu yana tutulan kayıtlardaki en yüksek sıcaklık kaynaklı ölüm seviyesi olarak değerlendirildi.
Daha önce 2022 yılında yüksek sıcaklıklar nedeniyle 29 bin, 2003 yılında ise 28 bin kişinin hayatını kaybettiği belirlenmişti. 2026 yazındaki can kayıplarının bu seviyelerin üzerine çıkması, aşırı sıcakların halk sağlığı üzerindeki etkisini yeniden gündeme taşıdı.
Ölümlerin Üçte Biri İki Haftalık Dönemde Yaşandı
Araştırmacıların tahminlerine göre, sıcaklık kaynaklı ölümlerin yaklaşık üçte biri 17 Haziran-1 Temmuz tarihleri arasında gerçekleşti. Bu süreçte Avrupa genelinde günlük ortalama sıcaklıkların, 1991-2020 döneminin ortalamasını 5 dereceden fazla aştığı bildirildi.
En ağır etkilenen bölgeler, en yüksek sıcaklık değerlerinin kaydedildiği Güney ve Batı Avrupa’daki kentler oldu. Özellikle Batı Avrupa, yaz boyunca sıcaklık anomalilerinin en yüksek seviyeye ulaştığı bölge olarak öne çıktı.
Yaz mevsiminin genelinde sıcaklıkların 1991-2020 ortalamasının yaklaşık 2,9 derece üzerine çıktığı belirtildi. Bazı günlerde ise sıcaklık farkının 12 dereceye kadar ulaştığı ifade edildi. Batı Avrupa’da art arda yaşanan aşırı sıcak hava dalgaları, halk sağlığı üzerinde ciddi baskı oluşturdu.
Kuzey Avrupa’da Da Binlerce Kişi Etkilendi
Genellikle daha serin iklimiyle bilinen İngiltere’nin de aralarında bulunduğu Kuzey Avrupa ülkelerindeki kentsel bölgelerde yaklaşık 4 bin 500 kişinin sıcaklık nedeniyle hayatını kaybettiği tahmin edildi.
Sıcağa bağlı ölümlerin ağırlıklı olarak ileri yaştaki insanları etkilediği belirtildi. Bununla birlikte araştırmacılar, incelenen kentsel bölgelerde 65 yaşın altındaki yaklaşık 6 bin kişinin de 2026 yazında sıcaklıklar nedeniyle yaşamını yitirdiğini değerlendirdi.
Çalışma, Avrupa’daki sıcak hava dalgalarının yalnızca yüksek sıcaklık değerleriyle değil, iklim değişikliğiyle bağlantılı olarak artan risklerle de değerlendirilmesi gerektiğine işaret etti.