Osmangazi Belediyesi’nin ev sahipliğinde, Jeoloji Mühendisleri Odası Güney Marmara Şubesi ve Jeolojik Mirası Koruma Derneği’nin katkılarıyla Bursa’da deprem paneli düzenlendi. Panorama 1326 Fetih Müzesi’ndeki program, Bursa’nın fethinin 700’üncü yılı etkinlikleri kapsamında gerçekleştirildi.
Jeolojik Mirası Koruma Derneği Üyesi Prof. Dr. Hükmü Orhan’ın moderatörlüğünü yaptığı panelde Bursa’nın tarih boyunca yaşadığı depremler, kentin jeolojik özellikleri ve afet riskine karşı alınması gereken önlemler değerlendirildi. Akademisyenler, tarihi kayıtlar ve bilimsel veriler ışığında Bursa’nın deprem gerçeğini ele aldı.
Panelde Bursa’nın Deprem Geçmişi Konuşuldu
UNESCO Bursa Alan Başkanı Prof. Dr. Neslihan Dostoğlu, “Deprem, Mimarlık ve Bursa: Tarihi Bir Perspektif” başlıklı sunumunda deprem olgusunu kentin mimari ve tarihi gelişimiyle birlikte değerlendirdi. Ankara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi emekli öğretim üyesi Prof. Dr. Nizamettin Kazancı ise “İnsan Yerleşimleri, Doğal Kaynaklar ve Jeolojik Miras” başlıklı konuşmasında yerleşimlerle doğal çevre arasındaki ilişkiye dikkat çekti.
Ankara Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Gürol Seyitoğlu, “Deprem Tehlikesi Açısından Havza Biçen Faylar Arasında Bir Karşılaştırma” başlıklı sunum yaptı. Dr. Öğretim Üyesi İbrahim Karahancı da “Gökmenzade’nin İşaretnüması’nda 1855 Depremi” başlıklı konuşmasında Bursa’nın deprem tarihine ilişkin kaynakları inceledi.
Panel öncesinde gösterilen animasyon filmde, 1855 yılında Bursa’da meydana gelen depremin kentte oluşturduğu yıkım canlandırıldı. Film, tarihi depremin etkilerini görsel olarak aktarırken afetlere hazırlıklı olmanın önemini de hatırlattı.
“Fayın Uzunluğu Yaklaşık 94 Kilometre”
Prof. Dr. Gürol Seyitoğlu, Bursa’da 7 büyüklüğünde deprem üretme potansiyeline sahip bir fay sistemi bulunduğunu belirtti. Seyitoğlu, Türkiye Diri Fay Haritası’nda Bursa ve çevresindeki fayların, 1855 depremlerine neden olan faylar kadar uzun olmadığını ifade etti.
Bursa Ovası’nı bir uçtan diğerine geçen fayın yaklaşık 94 kilometre uzunluğunda olduğunu aktaran Seyitoğlu, 1855 yılında bu fayın yaklaşık yarısının kırıldığının tarihi kayıtlardaki hasarların incelenmesiyle ortaya konduğunu söyledi. Seyitoğlu, Susurluk’tan Kestel’e kadar uzanan sistemin 1855’te kırılmış olması gerektiğini, Kestel’den Yenişehir Ovası’nın iç kesimlerine uzanan bölümün ise o tarihte kırılmamış göründüğünü kaydetti.
Fayların yılda ne kadar yer değiştirdiğinin, fay üzerinde biriken gerilimin hesaplanması açısından önem taşıdığını belirten Seyitoğlu, “Buna göre, 7 büyüklüğünde deprem üretme potansiyeline sahip bir fay sistemimiz var. Üstelik bu fay, ovanın bir ucundan diğer ucuna kadar uzanıyor” dedi. Bursa’nın avantajının, fayın deprem meydana gelmeden önce ovanın içinde bulunduğunun bilinmesi olduğunu vurgulayan Seyitoğlu, bu bilgi doğrultusunda gerekli önlemlerin alınması gerektiğini ifade etti.
“Bilim Ve Akıl Önceliğimiz Olacak”
Jeoloji Mühendisleri Odası Güney Marmara Şube Başkanı Mehmet Yıldız, panelin Bursa’nın fethinin 700’üncü yılı kapsamında düzenlendiğini belirtti. Tarihi kayıtların, özellikle 1900 yılından önceki depremlerin anlaşılması bakımından önemli olduğunu söyleyen Yıldız, kitabeler ve tarihçilerin çalışmalarının deprem araştırmalarına katkı sunduğunu ifade etti.
Osmangazi Belediye Başkan Yardımcısı İbrahim Emre Tonaroğlu da 2026 yılı için hazırlanan etkinlik programının yalnızca eğlence, yürüyüş ve festivallerden oluşmadığını söyledi. Tonaroğlu, bilim ve aklı öne çıkaran, Bursa ve Osmangazi’ye katkı sağlayacak çalışmalar hazırlamaya gayret ettiklerini belirterek, Başkan Erkan Aydın’ın “Bilim ve akıl bizim önceliğimiz olacak” sözünü hatırlattı.
Prof. Dr. Nizamettin Kazancı ise jeolojik mirasın fosil, kayaç, mineral ve yer şekilleri gibi doğal varlıkları kapsadığını belirtti. Bursa’nın bu açıdan büyük bir potansiyele sahip olduğunu ifade eden Kazancı, kentin jeolojik mirasının değerlendirilmesinde belediyelerin öncülük etmesinin önemli olduğunu söyledi.
UNESCO Bursa Alan Başkanı Prof. Dr. Neslihan Dostoğlu, Bursa’nın birinci derece deprem bölgesinde bulunduğunu hatırlatarak fay hatlarını değiştirme imkânı olmadığını, bu nedenle depremlere hazırlıklı olunması gerektiğini belirtti. Panelde, geçmiş depremlerden çıkarılacak derslerle can ve mal kaybını azaltmaya yönelik çalışmaların önemi vurgulandı.