Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu Üst Düzey Haftası kapsamında New York’ta, çocukların dijital dünyada korunmasına yönelik uluslararası işbirliğinin ele alındığı panel düzenlendi.
“Görünmeyen Mimari: Çocuklar İçin Güvenli Dijital Sistemler İnşa Etmek, Uluslararası Standartların ve Ortak Sorumluluğun Geliştirilmesi” başlıklı etkinlik, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan’ın himayelerinde gerçekleştirildi. Panele Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş da katıldı.
Etkinlik, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, UNICEF ve BM Genel Sekreterinin Çocuklara Yönelik Şiddet Özel Temsilcisi Ofisi işbirliğiyle hayata geçirildi. Panelde, çocukların çevrim içi güvenliğinin yalnızca ülkelerin kendi imkânlarıyla çözülemeyecek küresel bir mesele olduğu vurgulandı.
“Çocuklar Teknoloji Deneyinin Denekleri Olamaz”
Panelin açılış konuşmasını yapan Belçika Kraliçesi Mathilde, çocukların küresel bir teknoloji deneyinin denekleri veya veri toplamaya ve dikkat çekmeye dayalı iş modellerinin “ayarlama değişkeni” haline getirilemeyeceğini belirtti.
Çocukların korunması gereken savunmasız hak sahipleri olduğunu ifade eden Mathilde, teknoloji şirketlerinin çocukların haklarını ve güvenliğini merkeze alması gerektiğini söyledi. Hükümetlerin açık standartlar belirleyerek bunların uygulanmasını sağlaması, okulların, ailelerin ve toplumların da çocuklara rehberlik edecek bilgi ve araçlarla desteklenmesi gerektiğini kaydetti.
Mathilde, çocukların dijital hayatlarını ilgilendiren kararlarda onların görüşlerinin de dikkate alınması çağrısında bulundu. “Hiçbir ülke, kurum veya şirket bunu tek başına başaramaz. Birlikte daha güvenli bir dijital gelecek inşa edebiliriz.” ifadelerini kullandı.
Ortak Küresel Standart Vurgusu
Emine Erdoğan ise birçok ülkenin çocukların sosyal medya kullanımına yönelik hukuki ve teknik tedbirler aldığını, Türkiye’nin de bu önlemleri erken dönemde hayata geçirdiğini belirtti. Ancak küresel ölçekte faaliyet gösteren teknoloji şirketlerine karşı ülkelerin ayrı ayrı düzenlemeler yapmasının standartlaşmanın önüne geçtiğine dikkati çekti.
Erdoğan, farklı ulusal uygulamalar yerine ortak küresel standartların geliştirilmesi gerektiğini ifade ederek ülkeleri ortak çabaları birleştirmeye çağırdı. Çocukların yüksek yararının teknoloji, mevzuat ve ekonomiye ilişkin kararlara yön vermesi gerektiğini belirten Erdoğan, onların haklarını, güvenliğini ve esenliğini korumanın herkesin ortak sorumluluğu olduğunu söyledi.
Dijital Dünyanın Riskleri Ve Yapay Zekâ
Burundi Cumhurbaşkanı’nın eşi Angeline Ndayishimiye, çocukların ve gençlerin Afrika’da giderek daha fazla dijital dünyaya bağlandığını, teknolojilerin önemli fırsatlar sunmasının yanında çevrim içi sömürü, manipülasyon, siber zorbalık ve uygunsuz içerik risklerini de beraberinde getirdiğini dile getirdi. Ndayishimiye, ortak bir “dijital koruma mimarisi” kurulması gerektiğini söyledi.
Kanada Başbakanı’nın eşi Diana Fox Carney, sosyal medyadaki koruma tedbirlerinin yanı sıra yapay zekânın oluşturduğu yeni alanın da dikkate alınması gerektiğini belirtti. Çocukların, geliştirilen teknolojiler uğruna çocukluklarından vazgeçmek zorunda bırakılmaması gerektiğini ifade etti.
Sierra Leone Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı’nın eşi Fatima Maada Bio, çocuklara yapay zekâyı anlayabilmeleri için gerekli bilgilerin verilmesi, eğitimde yapay zekâ kullanımına ilişkin güvenli standartların oluşturulması ve çevrim içi koruma konusunda uluslararası işbirliğinin güçlendirilmesi çağrısında bulundu.
Ülkeler Arası İşbirliği Çağrısı
Sırbistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı’nın eşi Tamara Vučić, teknoloji sınırları hızla aşarken koruma sistemlerinin aynı hızda ilerlemediğini belirterek, BM çatısı altında çocuk güvenliğine ilişkin asgari standartları, teknoloji şirketlerinin sorumluluklarını ve sınır ötesi işbirliğini içeren ortak bir uluslararası çerçeve oluşturulmasını desteklediğini söyledi.
Lübnan Başbakanı’nın eşi Sahar Salam, çocukları korumanın yollarından birinin onlara örnek olmak olduğunu ifade etti. Şili Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı’nın eşi María Pía Adriasola Barroilhet ise yetişkinlerin çocukların gerçek ilişkiler kurabilmesi için ekranlardan uzaklaşmayı ve onları dinlemeyi öğrenmesi gerektiğini vurguladı.
Kenya Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı’nın eşi Rachel Ruto, çocukların verileri, görüntüleri, konumları ve çevrim içi davranışlarının ticari meta olarak görülemeyeceğini belirtti. Litvanya Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı’nın eşi Diana Nausėdienė de sorunun yerel olmaktan çıktığını, internetin sınırlarının bulunmaması nedeniyle çözümün de yalnızca yerel kalamayacağını söyledi.
Romanya Cumhurbaşkanı’nın eşi Mirabela Grădinaru, internetin sınırsız yapısının ülkelerin farklı kuralları ve yaş sınırları uygulamasını yetersiz bıraktığını ifade etti. Gambiya Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı’nın eşi Fatoumatta Bah-Barrow ise dijital ilerlemenin gerçek ölçütünün teknolojinin ne kadar geliştiği değil, çocuklara ne kadar güvenli hizmet sunduğu olduğunu belirtti.