Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi ve Birleşmiş Milletler (BM) Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı Emine Erdoğan, çocuklar için güvenli dijital sistemlerin ele alındığı etkinliğe katıldı.
Emine Erdoğan’ın himayesinde; Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, UNICEF ve BM Genel Sekreteri Çocuklara Yönelik Şiddet Özel Temsilcisi Ofisi işbirliğiyle düzenlenen program, BM 81. Genel Kurulu marjında gerçekleştirildi. BM Genel Merkezi’ndeki etkinlik, “Görünmeyen Mimari: Çocuklar için Güvenli Dijital Sistemler İnşa Etmek-Uluslararası Standartların ve Ortak Sorumluluğun Geliştirilmesi” başlığını taşıdı.
Türkevi’nden BM Genel Merkezi’ne yürüyerek geçen Emine Erdoğan, programa katılan lider eşlerini kapıda karşılayarak kendileriyle sohbet etti. Programın başında Emine Erdoğan, Belçika Kraliçesi Mathilde, lider eşleri ve diğer üst düzey katılımcılar aile fotoğrafı çektirdi.
“Çocuklar kullanıcı profiline indirgenmiş bir hedef kitleye dönüştürüldü”
Konuşmasında BM’nin kuruluşundan bu yana ülkeler arasındaki iyi niyetli işbirliğine ev sahipliği yaptığını belirten Emine Erdoğan, kurumun insanlığın ortak sorunlarına ortak çözümler üretme idealinin en önemli adreslerinden biri olduğunu söyledi. Çocukların esenliği için BM ile birlikte çıkılacak yolun ilk adımını atmaktan memnuniyet duyduğunu dile getiren Erdoğan, işbirlikleri dolayısıyla UNICEF’e ve BM Genel Sekreteri Çocuklara Yönelik Şiddet Özel Temsilcisi’ne teşekkür etti.
Çocukları, geleceğe uzanan insanlık zincirinin en değerli halkası ve korunması gereken en kıymetli emanet olarak nitelendiren Emine Erdoğan, günümüzde çocukların zihinleri ve dikkatleri hedef alınarak kullanıcı profiline indirgendiğini ifade etti. Erdoğan, çocukların kendilerini ekran başında tutmayı amaçlayan davranış bilimciler, tasarımcılar ve nöro-bilimciler karşısında yalnız ve çaresiz kaldığını söyledi.
Araştırmaların ekran maruziyetinin çocuklar üzerindeki etkilerine ilişkin her gün yeni veriler ortaya koyduğuna dikkati çeken Erdoğan; psikiyatrik ilaç kullanımının 5 yaşa kadar düşmesini, bağımlılık davranışlarını ve ekran kullanımıyla bağlantılı biyolojik tahribatı örnek gösterdi.
Amaçlarının dijital platformları bütünüyle tehdit olarak göstermek veya teknoloji karşıtı bir tutum benimsemek olmadığını vurgulayan Emine Erdoğan, teknolojinin hassas bir mesele olduğunun kabul edilmesi gerektiğini belirtti. Dijital platformların artık yalnızca iletişim mecrası olmadığını kaydeden Erdoğan, bu yapıların bireyleri ve toplumları yönlendirdiğini, hayatın farklı alanlarını yeniden şekillendirdiğini ifade etti.
“Güvenlik, tasarımın çıkış noktası olmalı”
Dijitalleşmenin olumsuz etkileriyle bugüne kadar bireysel düzeyde mücadele edildiğini söyleyen Emine Erdoğan, büyük algoritma mimarisi karşısında yalnızca dijital okuryazarlık ve ebeveyn kontrolü gibi önlemlerin yeterli olmayacağını dile getirdi. Ekran süresini sınırlandırmanın basit bir irade meselesi olarak görülemeyeceğini belirten Erdoğan, şu çağrıyı yaptı:
“Çocuğun güvenliğini sağlama sorumluluğu, yalnızca ebeveynlerin değil hepimizindir. Sağlıklı bir dijital ekosistem kurmalı ve güvenliğin, dijital sistemlere sonradan eklenen bir özellik değil, tasarımın çıkış noktası olmasını sağlamalıyız.”
Teknolojinin insanlığın değerlerine yabancı, sınırsız, filtresiz ve görünmez tuzaklarla dolu bir alana dönüşmemesi gerektiğini kaydeden Erdoğan, teknolojinin insanlığın büyük hikâyesinde yeni ve temiz bir sayfa olması gerektiğini söyledi.
Ortak küresel standart önerisi
Çocukların sosyal medya kullanımına ilişkin pek çok ülkenin hukuki ve teknik tedbirler aldığını hatırlatan Emine Erdoğan, Türkiye’nin de bu önlemleri erken hayata geçiren ülkeler arasında bulunduğunu ifade etti. Küresel ölçekte faaliyet yürüten teknoloji şirketlerine karşı ülkelerin ayrı ayrı düzenlemeler yapmasının standartlaşmayı zorlaştırdığını belirten Erdoğan, ortak çabaların birleştirilmesini istedi.
Emine Erdoğan, farklı ulusal uygulamalar yerine BM çatısı altında ortak küresel standartlar hazırlanması gerektiğini söyledi. Düzenli izleme ve raporlama mekanizmalarıyla ülkeler arasında ortak uygulama anlayışı oluşturulmasını isteyen Erdoğan, teknoloji şirketleri ile dijital platformların hesap verebilirliğinin güçlendirilmesi ve çocukların korunmasında eşit sorumluluk üstlenmelerinin sağlanması gerektiğini vurguladı.
Lider eşleri oturumda konuştu
Programın açılışında Belçika Kraliçesi Mathilde, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ve UNICEF Türkiye Çocuk Hakları Koordinatörü Ahmet Yiğit Başoğlu da konuşma yaptı.
Lider eşleri oturumunda Gambiya’dan Fatoumatta Bah-Barrow, Sırbistan’dan Tamara Vucic, Sierra Leone’den Fatima Maada Bio, Litvanya’dan Diana Nausediene, Burundi’den Angeline Ndayishimiye, Kenya’dan Rachel Ruto, Guatemala’dan Lucrecia Eugenia Peinado Villanueva, Senegal’den Marie Khone Faye, Romanya Cumhurbaşkanı’nın partneri Mirabela Gradinaru, Şili’den Maria Pia Adriasola Barroilhet, Lübnan Başbakanı’nın eşi Sahar Salam ve Kanada Başbakanı’nın eşi Diana Fox Carney söz aldı.
Kapanış konuşmalarını UNICEF Çocuk Koruma Direktörü Sheema Sen Gupta ile BM Genel Sekreterinin Çocuklara Yönelik Şiddet Özel Temsilcisi Dr. Najat Maalla M’jid yaptı. Programa ayrıca Rozi Mickoska, Aygül Caparova, Adalet Bakanı Akın Gürlek, Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş, medya yöneticileri ve çok sayıda davetli katıldı. Etkinlikte çocuklar için güvenli dijital sistemler kurulmasına yönelik ortak sorumluluğu anlatan bir video da gösterildi.