Manisa Büyükşehir Belediye Başkanı Ferdi Zeyrek’in ölümüne ilişkin hazırlanan bilirkişi raporu soruşturma dosyasına girdi. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi’nden 2 elektrik mühendisi, 1 inşaat mühendisi, 1 makine mühendisi ve 1 iş güvenliği uzmanının hazırladığı 46 sayfalık rapor, 15 Eylül 2026’da tamamlandı.
Manisa 2’nci Ağır Ceza Mahkemesi’nin ara kararı üzerine hazırlanan raporda, olayın farklı kişi, şirket, kurum ve kuruluşlarda görev yapan çok sayıda kişinin çeşitli düzeylerdeki ihmal ve kusurlarının zincirleme biçimde birleşmesi sonucu meydana geldiği kaydedildi. Heyet, 4 kişiyi asli, 9 kişiyi tali kusurlu değerlendirirken 3 sanık ile Ferdi Zeyrek’in olayda kusurunun bulunmadığı kanaatine vardı.
Havuz Ve Makine Odası Projede Yer Almıyordu
Yunusemre ilçesindeki evinde 6 Haziran akşamı elektrik akımına kapılan Zeyrek, tedavi gördüğü Manisa Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesi’nde 9 Haziran’da yaşamını yitirmişti. Raporda, konutun bulunduğu parselde 6 konut ve 1 istinat duvarı olmak üzere 7 yapı için ruhsat alındığı, ancak ruhsatların ortak kullanım alanları bölümünde yüzme havuzuna yer verilmediği belirtildi.
Olayın meydana geldiği havuz ile makine odasının orijinal mimari projede bulunmadığı ifade edildi. Yunusemre Belediyesi’ne 17 Kasım 2020’de mimari tadilat projesi için başvurulduğu, 20 Kasım 2020’de onaylanan projede ise “süs havuzları eklendi” ibaresinin yer aldığı aktarıldı. Ancak havuzların derinliğine ilişkin bilgi bulunmadığı ve özel ruhsat ile ek projelerin belediye tarafından istenmediği kaydedildi.
Rapora göre havuz 4 metreye 8 metre ölçülerinde ve 1.60 metre derinliğindeydi. Sonradan yapılan havuzun makine odası da izinsiz ve projesiz şekilde inşa edildi. 11 Kasım 2020 tarihli Seviye Tespit Tutanağı’na ait fotoğraflarda havuzun su dolu olduğu görülmesine rağmen denetim sırasında mevcut durum tespit edilmedi. 23 Şubat 2021 tarihli İş Bitirme Tutanağı’nda ise işin yüzde 100 tamamlandığı belirtildi.
Topraklama Projesi Hazırlanmadı
Bilirkişi heyeti, havuz ve makine odasına ait elektrik tesisatı ile topraklama projesinin bulunmadığını tespit etti. Havuz pompa motorları, metal merdiven ve diğer metal aksamların topraklanması ve potansiyel dengeleme sistemiyle birbirine bağlanması gerektiği vurgulandı. Ancak standartlara uygun bir sistem kurulduğuna ilişkin belge bulunmadığı belirtildi.
Havuz ve makine odasının elektromekanik tesisatını yapan N.B.’nin gerekli topraklama projesini hazırlamadığı ve onay almadığı kaydedildi. Ayrıca 6 havuzun elektrik tesisatının tek sözleşmeyle N.B. tarafından üstlenildiği, toplam bağlantı gücünün 28.08 kilovat olduğu ve elektrik teknisyenleri için belirtilen 16 kilovatlık yetki sınırının aşıldığı değerlendirildi.
Makine odasındaki kaçak akım rölesinin arızalı olduğu, elle yapılan açma-kapama kontrolünde beklenen şekilde çalışmadığı aktarıldı. Konut ve havuz panolarındaki üç faz aşırı akım kesicilerinin ise elektrik çarpmasına karşı değil, aşırı akıma karşı koruma sağladığı ifade edildi.
Elektrik Kaçağı Pompa Motorundan Kaynaklandı
Raporda, elektrik kaçağının havuz pompa motorundan meydana geldiği belirtildi. Motorun 2021’de bakımdan geçirildiği, bu sırada bağlantı kapağının açılmasına rağmen su sızmasını önleyecek contaların takılmadığı ve kablo girişindeki rakorun gevşek bırakıldığı kaydedildi. Motorun 18 Nisan 2022’deki tamirinden sonra su geçirmezlik izolasyonunun bozulduğu, bağlantı kablolarına nem ve su girdiği, bunun da motor sargılarında yeniden izolasyon arızasına yol açtığı değerlendirildi.
Makine odasına girişteki metal merdiven ile toprak arasında 67 volt gerilim ölçüldüğü bildirildi. Uluslararası standartlara göre 50 voltun üzerindeki gerilimlerin insan açısından tehlikeli kabul edildiği belirtildi. Olay günü makine odasının zemininde 15-20 santimetre su bulunduğu ve metal merdivenin topraklanmadığı ifade edildi.
Hesaplamalara göre insan üzerinden bir senaryoda 203 miliamper, diğer senaryoda 170 miliamper akım geçebileceği belirtildi. İnsan için tehlikeli akım sınırının 30 miliamper olduğu vurgulanarak bu değerlerin ölümcül etki sınırına girdiği kaydedildi. Topraklama ve potansiyel dengeleme yapılmış olsaydı gerilimin yaklaşık 6 volt seviyesinde kalacağı, Zeyrek’in hayati tehlike yaşamayacağı kanaatine varıldı.
Kusur Dağılımı
Raporda N.B., H.A., M.G. ve H.İ. asli kusurlu bulundu. N.B. topraklama ve proje eksiklikleri, H.A. motor tamiratı sonrasındaki izolasyon sorunu, M.G. izinsiz yapı ve denetim eksiklikleri, H.İ. ise motor montajındaki kusurlar nedeniyle asli kusurlu değerlendirildi.
A.Ö., E.K., R.A., H.Ş., M.Ç., M.S., Ö.T., Y.Ö. ve A.S. ise tali kusurlu bulundu. M.E., H.A. ve H.E.’nin olayda kusurunun olmadığı belirtildi.
Heyet, Ferdi Zeyrek’in de kusursuz olduğu görüşüne vardı. Raporda, yönetmelik ve standartlarda kullanıcıları sorumlu tutan bir hüküm bulunmadığı, Zeyrek’in konutundaki makine odasında tehlikeli düzeyde kaçak elektrik bulunduğunu öngörmesinin mümkün olmadığı ifade edildi. Ayrıca havuz, makine odası ve tesisatın projelendirme, yapım ve denetim süreçlerine ilişkin resmi belgelerde Zeyrek’in imza veya onayının bulunmadığı kaydedildi.