Fransa’da Katolik Kilisesi bünyesinde geçmişte yaşanan cinsel istismar vakalarının mağdurlarının başvurularını değerlendirmek amacıyla kurulan Bağımsız Ulusal Tanıma ve Tazminat Kurulu (INIRR), 5 yıllık faaliyet dönemine ilişkin bilançosunu açıkladı.
INIRR Başkanı Marie Derain de Vaucresson’un verdiği bilgilere göre, kurumun görev yaptığı süre boyunca toplam bin 969 mağdur başvuruda bulundu. Bu başvurular kapsamında mağdurlara toplam 44 milyon euro tazminat ödendi. Kişi başına yapılan ödeme miktarı ise 60 bin euroya kadar ulaştı.
Başvuruların büyük bölümünün bugün yaklaşık 60 yaşında olan erkeklerden geldiği belirtildi. Tazminat taleplerinde yalnızca 2025 yılında yüzde 35 artış kaydedildi. Bu yükselişte, Katolik eğitim kurumlarında geçmişte yaşandığı belirtilen cinsel ve fiziksel şiddet vakalarının yeniden gündeme gelmesinin etkili olduğu ifade edildi.
Kararlar bağımsız şekilde alındı
Kilise tarafından finanse edilen INIRR, kararlarını bağımsız şekilde aldı. Kurum, çocukluk döneminde kilise bünyesinde cinsel istismara uğrayan kişilerin başvurularını inceleyerek yaşananların resmi olarak tanınmasını ve uygun görülen durumlarda maddi tazminat verilmesini sağladı.
INIRR’nin daha önce yayımladığı verilere göre, kurum tarafından incelenen vakaların yüzde 52’sinde mağdurlar en az bir kez tecavüze uğradı. Vakaların yüzde 46’sında ise cinsel saldırı tespit edildi. İstismarın, vakaların yarısından fazlasında 1 ila 5 yıl boyunca devam ettiği belirtildi.
INIRR Başkanı Derain de Vaucresson, başvuru sürecinin mağdurlar açısından psikolojik olarak ağır olabildiğine dikkati çekti. Geçmişte yaşananların yeniden anlatılmasının travmaları tekrar ortaya çıkarabildiğini belirten Derain de Vaucresson, bu sürecin mağdurlar üzerindeki etkisine işaret etti.
Kurumun çalışmalarının ilk dönemlerinde ayda 100 ila 250 arasında başvuru aldığı bildirildi. Başvuru sürecinde mağdurlara özel olarak görevlendirilen danışmanlar eşlik etti. Dosyaların incelenmesinin ardından maddi tazminatın yanı sıra mağdurun yaşadıklarının resmi olarak tanınmasını sağlayan bir belge de verildi.
INIRR’nin görevi 31 Ağustos’ta sona erdi
Beş yıllık faaliyet dönemi için oluşturulan INIRR’nin yeni başvuru kabul etme görevi 31 Ağustos’ta sona erdi. Kurum, bu tarihten önce kendisine iletilen başvurulara ilişkin dosyaları sonuçlandırmayı sürdürecek.
INIRR’nin yerine 1 Eylül’de Kilisede Cinsel Şiddet Mağdurlarına Destek Ulusal Bağımsız Kurumu (INIAVE) faaliyete geçti. Kalıcı olarak oluşturulan yeni kurum, Kilise bünyesinde cinsel şiddete maruz kalan mağdurların tanınma ve onarım süreçlerini yürütmeye devam edecek.
İstismarın boyutu 2021’deki raporla ortaya çıktı
Fransa’da Katolik Kilisesi bünyesindeki cinsel istismarların boyutu, 2021 yılında yayımlanan kapsamlı bir raporla gün yüzüne çıktı. Jean-Marc Sauve başkanlığındaki Kilisede Cinsel İstismar Bağımsız Komisyonu (CIASE), 1950-2020 yılları arasında yaklaşık 330 bin çocuğun rahipler, din görevlileri veya Kiliseye bağlı kurumlarda görev yapan kişiler tarafından cinsel istismara uğradığını ortaya koydu.
Raporun ardından Fransa Piskoposlar Konferansı, Kilisenin yaşanan cinsel şiddet olaylarındaki “kurumsal sorumluluğunu” ve istismarların “sistemik boyutunu” kabul etti. Bunun üzerine 2021 yılının sonunda, mağdurların yaşadıklarının tanınması ve zararlarının giderilmesi amacıyla INIRR oluşturuldu.
Fransa’da Kilise ve Katolik kurumlarındaki cinsel istismar tartışmaları, son yıllarda ortaya çıkan yeni vakalarla yeniden alevlendi. Yoksullukla mücadele amacıyla Emmaüs hareketini kuran ve ülkenin en tanınmış din adamlarından biri olan Katolik rahip Abbe Pierre hakkında 2024 yılından itibaren çok sayıda cinsel saldırı ve taciz suçlaması gündeme geldi. Emmaüs tarafından yayımlanan ilk raporda 7 kadının tanıklığına yer verildi. Bu kadınlardan birinin olayların başladığı dönemde 16-17 yaşlarında olduğu belirtildi. 2007 yılında hayatını kaybeden Abbé Pierre hakkındaki suçlamalar Fransa’da geniş yankı uyandırdı.
Ülkenin güneybatısındaki Notre-Dame de Bétharram Katolik okulunda onlarca yıl boyunca yaşandığı belirtilen fiziksel ve cinsel şiddet vakaları da tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. Haziran ayında yayımlanan bağımsız komisyon raporunda, okulda şiddete maruz kalanların sayısının 700 ile bin 500 arasında olabileceği tahminine yer verildi.