İsrail’de salı günü yapılan Meclis seçimlerinde açıklanan ilk sonuçlar, hükümet kurma sürecinin zorlu pazarlıklara sahne olabileceğini ortaya koydu. 120 sandalyeli Knesset’te hiçbir parti ya da blok, tek başına hükümet kurmak için gereken 61 sandalyelik çoğunluğa ulaşamadı.
Salı gecesi yayımlanan ilk sandık çıkış anketlerine göre muhalefet bloğu 52 sandalyeyle önde görünürken, Başbakan Binyamin Netanyahu’nun liderliğindeki blok 50 sandalyeyle ikinci sırada yer aldı. Aradaki farkın sınırlı olması, sonuçların kesinleşmesiyle birlikte siyasi tablonun değişebileceği değerlendirmelerine yol açtı.
Kanal 13 tarafından yayımlanan güncel sandık çıkış anketlerinde ise Netanyahu bloğu ile muhalefet bloğunun 51’er sandalyeyle eşit durumda olduğu belirtildi. Bu tablo, hükümet kurma sürecinde bloklara doğrudan dahil olmayan partilerin ve özellikle Arap siyasi oluşumlarının önemini artırdı.
Eisenkot’tan Zafer İlanı
Netanyahu’nun rakibi, eski İsrail Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot, ilk sonuçların açıklanmasının ardından sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda seçim sonuçlarını muhalefet açısından zafer olarak değerlendirdi. Eisenkot, uzun süredir görevde bulunan İsrailli liderin seçmenler tarafından reddedildiğini savundu.
Seçim sonuçlarıyla ilgili henüz kamuoyu karşısında canlı yayında açıklama yapmayan Eisenkot, yeni hükümeti kurma hakkının ilk olarak kendisine verilmesi gerektiğini belirtti. Eisenkot açıklamasında, açıklanan ilk sonuçların “siyonist çoğunluğun ve İsrail vatandaşlarının büyük bölümünün Netanyahu’ya ve 7 Ekim hükümetine kesinlikle güvenmediğini” gösterdiğini ifade etti.
Eisenkot, sonuçların kesinleşmesi halinde bunun İsrail’deki “devletçi-siyonist çoğunluğun bir zaferi” olacağını söyledi. Muhalefet lideri ayrıca halkın iradesini hayata geçirmek ve Netanyahu hükümetinin yerine “siyonist bir seferberlik hükümeti” kurmak için vakit kaybetmeden harekete geçeceğini açıkladı.
Sandıkların salı gecesi saat 23.00’te (TSİ) kapanmasının ardından zafer konuşması yapan tek isim Eisenkot olmadı. Netanyahu da seçimleri kendi bloğunun önde götürdüğünü öne sürdü.
Sonuçlar Netanyahu’nun Lehine Dönebilir
Reuters’in aktardığı değerlendirmelere göre, ilk tahminler Netanyahu ve milliyetçi-dini koalisyonu açısından gerilemeye işaret etse de iki blok arasındaki farkın az olması ve hiçbir tarafın çoğunluğa ulaşamaması mevcut siyasi kilitlenmeyi ortaya çıkardı.
Bu durumun Netanyahu’nun lehine işleyebileceği belirtiliyor. 77 yaşındaki lider, uzun sürmesi beklenen koalisyon görüşmeleri boyunca, hatta yeni bir seçim ihtimali ortaya çıkana kadar geçici başbakan olarak görevini sürdürebilir.
Koalisyon Görüşmelerinde Arap Partileri Belirleyici Olabilir
Eisenkot’un seçim merkezi, blokların birbirine yakın olduğunu gösteren ilk sonuçların açıklanmasıyla büyük bir coşkuya sahne oldu. Netanyahu’nun partisinin en fazla oyu aldığını gösteren grafiklerin ekranlara yansıması kısa süreli bir gerginlik yaratsa da salondaki kutlama havası devam etti.
The Jarusalem Post’un haberine göre, Eisenkot’un erken zafer ilan etmesine rağmen kamuoyu önüne çıkmayı geciktirmesinde, muhtemel koalisyon arayışları etkili oldu. Bu kapsamda, seçim kampanyası boyunca Arap partilerinin desteğine kesin biçimde karşı çıkan Yisrael Beytenu Lideri Avigdor Liberman’ın tutumunun değiştirilmesinin hedeflendiği aktarıldı.
Liberman’ın, İsrail Arabı partilerin kuracağı bir hükümete ya da bu partilerin dışarıdan vereceği azınlık desteğine razı edilmesinin koalisyon denklemi açısından önem taşıdığı belirtildi. Bazı yorumcular, 7 Ekim’in ardından yapılan ilk seçimde katılım oranının yüzde 74’e ulaşmasının Liberman’ın yaklaşımını yeniden değerlendirmesine yol açabileceğini ifade etti. Ancak Liberman, sert Arap karşıtı tutumuyla biliniyor.
İsrail-Arap Partilerinin Oyları Arttı
Eisenkot, seçimlerin ilk saatlerinde daha geniş kapsamlı bir zafer bekliyordu. Ancak herhangi bir bloğa doğrudan dahil olmayan İsrail-Arap partilerinin sandalye sayısındaki artış, muhalefetin Netanyahu’nun sağcı bloğundan daha fazla oy alması halinde bile rahatça hükümet kurmasını zorlaştırdı.
İsrail merkezli Yedioth Ahronoth gazetesinin internet sitesinde yayımlanan verilere göre, sayılan oylarda Netanyahu bloğunun oranı yüzde 50,4’ten yüzde 48,7’ye geriledi. Muhalefetteki diğer partilerin toplam oy oranı ise yüzde 49,6’dan yüzde 51,3’e yükseldi.
Netanyahu bloğu yaklaşık 778 bin 400 oyda kalırken, diğer partiler yaklaşık 819 bin 500 oy aldı. Netanyahu bloğu dışındaki partilerin yüzde 51,3’lük toplam oranının yaklaşık yüzde 12’sini Arap listelerinin oyları oluşturdu.
İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden Ortak Arap Listesi yüzde 8,3, Raam Partisi ise yüzde 3,7 oy aldı. Parti bazında Netanyahu liderliğindeki Likud yüzde 22,2 ile ilk sıradaki yerini korudu. Eisenkot liderliğindeki Yashar yüzde 15,4 ile ikinci, Ortak Liste yüzde 8,3 ile üçüncü sırada yer aldı. Eski Başbakan Naftali Bennett liderliğindeki Birlikte Listesi ise yüzde 8,2 oy oranına ulaştı.
Birleşik Tevrat Yahudiliği yüzde 6,7, İsrail Evimiz Partisi yüzde 6,4, Yahudi Gücü Partisi yüzde 6 ve Demokratlar Partisi yüzde 5,9 oy aldı. Şas Partisi ile Dini Siyonizm Partisi yüzde 5,7’şer, Raam yüzde 3,7, Yedekler ve Ekonomi Partisi yüzde 2,7, Amha Yisrael ise yüzde 1,8 oy oranında kaldı.