İsrail’de 27 Ekim’de gerçekleştirildiği belirtilen parlamento seçimlerinin ardından hükümet kurma tartışmaları sürerken, siyasi belirsizlik sokak gösterilerine de yansıdı. Tel Aviv, Kudüs ve Hayfa’da düzenlenen eylemlerde yüzlerce kişi Başbakan Binyamin Netanyahu’nun istifasını talep etti. Göstericiler ayrıca Yahudi ve Arap partilerinin birlikte yer alacağı bir hükümet kurulması çağrısında bulundu.
İsrail basınında yer alan bilgilere göre 28 Ekim akşamı üç kentte düzenlenen protestolara yaklaşık 300 kişi katıldı. Eylemlerde hükümetin geleceği, siyasi değişim, Yahudi-Arap işbirliği, barış, eşitlik ve toplumsal adalet başlıkları öne çıktı.
Üç Kentte Protesto Düzenlendi
Tel Aviv’deki Mesila Parkı’nda toplanan göstericiler, pankartlar taşıyarak sloganlar eşliğinde yürüdü. Yürüyüşün ardından oturma eylemi yapan katılımcılar, Netanyahu’nun görevden ayrılmasını istedi. Göstericiler, farklı toplumsal kesimleri temsil eden siyasi partilerin ortak bir yönetim oluşturması gerektiğini savundu.
Kudüs’teki Paris Meydanı ile Hayfa’daki UNESCO Meydanı da benzer protestolara sahne oldu. Bu kentlerdeki eylemlerde yalnızca hükümet değişikliği talebi dile getirilmedi; Yahudi ve Arap toplumları arasında siyasi işbirliğinin güçlendirilmesi ve ortak bir yönetim anlayışının oluşturulması yönünde mesajlar verildi.
Gösterilerde taşınan pankartlarda, farklı toplumsal kesimlerin eşit haklara sahip olması ve birlikte yaşama kültürünün güçlendirilmesi gerektiği vurgulandı. Katılımcılar, Yahudi ve Arap toplumlarının siyasi alanda birlikte hareket etmesi çağrısında bulundu.
Tel Aviv’de Polis Müdahalesi
Tel Aviv’deki protesto sırasında göstericilerin yolu kapatması üzerine polis ekipleri bölgeye müdahale etti. Görüntülere yansıyan olaylarda güvenlik güçlerinin bazı eylemcileri iterek ve yerde sürükleyerek alandan uzaklaştırmaya çalıştığı görüldü.
Polis müdahalesine rağmen göstericilerin ortak hükümet ve siyasi işbirliği taleplerini dile getirmeyi sürdürdüğü belirtildi. Eylemciler, “Arap, Yahudi, birlikte kazanacağız”, “Bir kan ile diğer kan arasında fark yok” ve “Barış, eşitlik, toplumsal adalet” sloganlarını kullandı. Bazı pankartlarda ise “Yahudi-Arap hükümetine evet” ve “Herkes için özgürlük, nehirden denize” ifadeleri yer aldı.
Filistin basınına konuşan gösteri organizatörlerinden 26 yaşındaki Adi Danino, eylemlerin Yahudiler ve Araplar arasında ortak bir sivil hareket oluşturmayı amaçladığını söyledi. Danino, iki toplumun birlikte hareket ederek seçilmiş siyasetçilere ortak bir mesaj vermesini istediklerini belirtti.
Sandalye Dağılımı Koalisyon İhtimallerini Gündeme Getirdi
Seçimlerin ardından açıklanan kısmi sonuçlar, hükümet kurma sürecine ilişkin tartışmaları artırdı. Metinde aktarılan verilere göre, 120 sandalyeli parlamentoda Binyamin Netanyahu liderliğindeki sağ blokun 53, Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalefet blokunun 48, Arap partilerinin ise toplam 19 sandalye kazanması öngörüldü.
İsrail’de hükümet kurulabilmesi için parlamentoda en az 61 milletvekilinin desteği gerekiyor. Açıklanan sandalye dağılımına göre hiçbir blok tek başına gerekli çoğunluğa ulaşamadı. Bu nedenle koalisyon görüşmelerinde farklı siyasi partilerin desteği belirleyici hale geldi.
Birleşik Liste ve Ra’am partilerinin toplam 19 sandalye kazanmasının beklenmesi, Arap siyasi oluşumlarının hükümet kurma seçeneklerindeki önemini artırdı. Söz konusu sayının, önceki parlamentoda Arap partilerinin sahip olduğu 10 sandalyeye göre yükseliş anlamına geldiği belirtildi.
Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalefet blokunun Arap partilerinin desteğini alması halinde parlamentoda 67 sandalyeye ulaşması matematiksel olarak mümkün görünüyor. Ancak muhalefet içerisindeki bazı partilerin Arap siyasi oluşumlarıyla koalisyon kurulmasına karşı çıkması, bu seçeneğin önündeki engeller arasında gösteriliyor.
Partilerde Koalisyon Arayışı
Demokratlar Partisi lideri Yair Golan’ın seçim sonuçlarının ardından muhalefet partilerine Arap siyasi oluşumlarıyla işbirliği yapmaları çağrısında bulunduğu bildirildi. Golan, Netanyahu’nun seçimleri kaybettiğini savunarak muhalefetin parlamentodaki sandalye dağılımını değerlendirmesi gerektiğini ifade etti.
Golan’ın Gadi Eisenkot ve diğer muhalefet liderleriyle hükümet kurma seçeneklerini görüşmeyi planladığı aktarıldı. Buna karşın Arap partilerinin kurulacak hükümete dahil edilmesi konusunda muhalefet içinde ortak bir tutum oluşmadığı belirtildi.
Netanyahu’nun ise siyasi ortakları Itamar Ben-Gvir ve Bezalel Smotrich ile temaslarını sürdürdüğü bildirildi. Görüşmelerde sağ blokun birlikteliğinin korunmasına yönelik mesajlar verildiği aktarıldı. Seçimlerin ardından ulusal birlik hükümeti kurulması ihtimali de tartışmaya açıldı.
İsrail’de oy sayımının tamamlanmadığı, askerler, diplomatlar ve görev yaptıkları yerlerde oy kullanamayan seçmenlere ait zarfların da sayım sürecinde değerlendirildiği bildirildi. Kesin seçim sonuçlarının 4 Kasım’da açıklanması bekleniyor. Sonuçların netleşmesiyle birlikte hükümet kurma görüşmelerinin hız kazanması öngörülüyor.