Bursa’nın İznik ilçesinde son iki yılda etkili olan yoğun yağışlar, bölgede zaman zaman sel ve taşkınlara neden oldu. Uzun süredir su bulunmadığı için “Kuru Dere” olarak adlandırılan dere yataklarının dahi dolup taşması, yağışların etkisini açıkça ortaya koydu. Aynı dönemde Bursa ve İstanbul’daki barajlarda doluluk oranlarının yükselmesi de yağışların su kaynaklarına yansıdığını gösterdi.
Ancak yağışlı dönemlere ve çevredeki su kaynaklarında görülen artışa rağmen İznik Gölü’ndeki çekilmenin sürmesi, bölge sakinleri açısından önemli bir soru işareti oluşturdu. Göl çevresinde yaşayan vatandaşlar, yoğun yağışların ardından su seviyesinin yükselmesini beklediklerini ancak gölde bu yönde belirgin bir toparlanma göremediklerini ifade ediyor.
Yağışlara Rağmen Beklenen Yükseliş Olmadı
İznik Gölü çevresinde yaşayanların dikkat çektiği temel konu, son iki yıldaki yağış miktarı ile göldeki su seviyesi arasındaki fark oldu. Dere yataklarının taşmasına ve barajlardaki doluluk oranlarının artmasına rağmen gölde su kaybının devam etmesi, suyun hangi kaynaklardan beslendiği ve kaybın hangi etkenlerle gerçekleştiği konusundaki tartışmaları gündeme taşıdı.
Göl kıyısında 20 yılı aşkın süredir turizm işletmeciliği yapan Bekir Uslu, yaşanan çekilmeye dikkat çekerek bilim insanlarından açıklama beklediklerini söyledi. Yoğun yağışlara rağmen göldeki su seviyesinin düşmeye devam etmesini anlamakta zorlandıklarını belirten Uslu, çevrede göl tabanında çatlak bulunduğu yönünde söylentiler duyulduğunu aktardı.
Göl tabanında çatlak bulunduğu iddiasının şu aşamada bilimsel bulgularla doğrulanmadığı önemle belirtiliyor. Bu nedenle söz konusu söylentilerin kesinleşmiş bir bilgi olarak değerlendirilmemesi gerekiyor. İznik Gölü’ndeki su kaybının nedenlerinin anlaşılabilmesi için konunun uzmanlar tarafından kapsamlı biçimde incelenmesi bekleniyor.
Bilimsel Verilere Dayalı Açıklama Bekleniyor
Su seviyesindeki değişimin nedenlerini ortaya koymak için gölü besleyen su kaynaklarının, yer altı sularının, tarımsal sulamanın, sanayi faaliyetlerinin ve buharlaşmanın birlikte değerlendirilmesi önem taşıyor. Bu başlıklara ilişkin bilimsel veriler ortaya konulmadan, göldeki çekilmenin tek bir nedene bağlanmasının mümkün olmadığı ifade ediliyor.
İznik Gölü’nde yaşanan su kaybı, yalnızca göl çevresindeki doğal yaşamı ilgilendiren bir konu olarak görülmüyor. Gölün geçmişteki durumu ile bugün gözlenen seviyesi arasındaki fark, bölgede tarım ve turizm faaliyetleri açısından da endişe yaratıyor. Göl çevresinde yaşayan vatandaşlar, su kaybının nedenlerinin açıklığa kavuşturulmasını ve geleceğe ilişkin belirsizliğin giderilmesini istiyor.
İznikli vatandaş Esin Ören de göldeki değişimi çocukluk yıllarıyla karşılaştırarak anlattı. Ören, çocukluğunda gölde rahatlıkla yüzebildiklerini, bugün ise yüzülebilecek alanların azaldığını söyledi. Yağışlara rağmen göldeki suyun nereye gittiğini anlayamadıklarını belirten Ören, torununu gölde yüzdürmek istediğini ancak bunun için uygun alan bulmakta zorlandığını dile getirdi.
Bölgede yaşayanların ortak beklentisi, İznik Gölü’ndeki çekilmenin nedenlerinin uzmanlar tarafından araştırılması ve sonuçların kamuoyuyla paylaşılması. Vatandaşlar, özellikle su kaynakları, yer altı suları, tarımsal sulama, sanayi faaliyetleri ve buharlaşma gibi başlıkların bilimsel ölçümlerle değerlendirilmesini istiyor.
Göldeki su seviyesinin yağışlara rağmen neden yükselmediği sorusunun yanıtı, yapılacak araştırmalar ve açıklanacak bilimsel verilerle ortaya konulabilecek. Şimdilik göl tabanında çatlak bulunduğu yönündeki iddia doğrulanmış değil; ancak İznik Gölü çevresinde gözlenen çekilme, bölge halkının kaygısını canlı tutmayı sürdürüyor.