Kahramanmaraş’ın Onikişubat ilçesinde, Döngele yakınlarındaki Kısıklı’da yer alan Anabat Kilisesi, uzun süredir kullanılmayan tarihi yapılar arasında bulunuyor. Kısıklı’nın eski adının Anabat olması nedeniyle bu isimle anılan yapı, geçmişten günümüze ulaşan mimari özellikleriyle dikkat çekiyor.
Anabat Kilisesi’nin ne zaman inşa edildiği konusunda farklı değerlendirmeler bulunuyor. Bir görüşe göre yapı, 18. veya 19. yüzyılda doğrudan Ermeni kilisesi olarak inşa edildi. Diğer bir görüş ise kilisenin geçmişini daha eski dönemlere taşıyor.
Geçmişi 4. yüzyıla kadar uzanıyor
Yapının ilk olarak 4. yüzyılda Bizans Ortodoks kilisesi olarak inşa edildiği, daha sonraki dönemde ise Ermeni kilisesine dönüştürüldüğü ileri sürülüyor. Bu değerlendirmeye göre Anabat Kilisesi’nin yaklaşık 1700 yıllık bir geçmişi bulunuyor.
Ancak yapının kesin inşa tarihiyle ilgili aktarılan bilgiler birbirinden farklılık gösteriyor. Bu nedenle yaklaşık 1700 yıllık olduğu yönündeki ifade, kesinleşmiş bir tarih olarak değil, yapının geçmişine ilişkin görüşlerden biri olarak değerlendiriliyor. Kilisenin yaşı ve ilk kullanım amacı konusunda farklı tarihlendirmelerin bulunması, yapının tarihine dair belirsizliğin sürdüğünü gösteriyor.
Taş mimarisiyle öne çıkıyor
Dikdörtgen planlı olarak inşa edilen Anabat Kilisesi, tamamen taştan oluşan yapısıyla öne çıkıyor. Yapının köşelerinin kale burçlarını andıran bir tasarıma sahip olması, kiliseye farklı bir mimari görünüm kazandırıyor.
Tarihi yapının görkemli taş mimarisi, aradan geçen uzun yıllara rağmen dikkat çekici özelliklerini koruyor. Kilisenin dış görünümünde öne çıkan köşe tasarımı ve taş işçiliği, Anabat Kilisesi’ni Kısıklı’daki diğer yapılardan ayıran unsurlar arasında yer alıyor.
Hem kilise hem cami olarak kullanıldı
Aktarılan bilgilere göre Anabat Kilisesi, Osmanlı döneminde kilise olarak kullanıldı. Cumhuriyet döneminden sonra ise yapının kullanım biçimi değişti ve tarihi yapı yaklaşık 30 yıl boyunca cami olarak hizmet verdi.
Böylece Anabat Kilisesi, farklı dönemlerde farklı amaçlarla kullanılan bir yapı olarak günümüze ulaştı. Yüzyıllar içinde önce kilise, daha sonra ise cami olarak kullanılan yapı, Kısıklı’nın geçmişine tanıklık eden tarihi unsurlardan biri olmayı sürdürdü.
Yaklaşık 65 yıldır kullanılmıyor
Anabat Kilisesi’nin 1960’lı yılların başından itibaren kullanılmadığı belirtiliyor. Yaklaşık 65 yıldır kullanım dışında kalan tarihi yapı, bu süreçte doğa olayları ve doğal afetlerin etkilerine maruz kaldı.
Uzun süredir aktif olarak kullanılmayan Anabat Kilisesi, buna rağmen Kahramanmaraş’ın geçmişinden günümüze ulaşan yapılar arasında yer alıyor. Döngele yakınlarındaki Kısıklı’da varlığını sürdüren kilise, taş mimarisi ve farklı dönemlere uzanan geçmişiyle dikkat çekiyor.
Kesin tarih konusunda ortak görüş bulunmuyor
Anabat Kilisesi hakkında öne çıkan başlıklardan biri, yapının yaşına ilişkin farklı görüşler. Bir değerlendirme, kilisenin 18. veya 19. yüzyılda Ermeni kilisesi olarak inşa edildiğini savunuyor. Diğer değerlendirme ise yapının ilk inşasını 4. yüzyıla kadar götürüyor.
İkinci görüşe göre yapı, başlangıçta Bizans Ortodoks kilisesi olarak inşa edildi ve sonraki dönemde Ermeni kilisesine dönüştürüldü. Bu tarihlendirme esas alındığında Anabat Kilisesi’nin yaklaşık 1700 yıllık olduğu ifade ediliyor.
Ancak mevcut bilgiler yapının kesin inşa tarihini ortaya koymuyor. Bu nedenle Anabat Kilisesi’nin geçmişine ilişkin söz konusu tarihlendirmeler, kesin bilgi olarak değil, farklı görüşler çerçevesinde ele alınıyor.