Osmanlı Padişahı Kanuni Sultan Süleyman'ın oğlu Şehzade Mustafa 6 Ekim 1553 tarihinde Konya'nın Ereğli ilçesi yakınlarındaki Aktepe ordugâhında babasının emriyle boğularak öldürülmektedir. Taht mücadelesinde güçlü aday olarak görülen Mustafa padişaha karşı isyan hazırlığında olduğu yönündeki suçlamaların ardından idam edilmektedir.
İnfaz padişahın çadırında görevli saray cellatları tarafından gerçekleştirilmektedir. Şehzade Mustafa'nın öldürülmesinde Kanuni Sultan Süleyman'ın kararı kesin olmakla birlikte Hürrem Sultan ve Sadrazam Rüstem Paşa'nın süreçteki etkileri tarihçiler arasında tartışılmaktadır.
Şehzade Mustafa'nın ölümü Osmanlı tarihindeki taht mücadelelerinin en fazla araştırılan olaylarından biri olmaya devam etmektedir. Annesi Mahidevran Sultan olan şehzadenin yeniçeriler tarafından desteklenmesi saraydaki siyasi dengeleri etkilemektedir.
Hürrem Sultan ile Rüstem Paşa'nın idam kararındaki rolleri tarihî kaynaklarda geniş yer tutmaktadır. Olayın ardından orduda yaşanan tepkiler ve sadrazamın görevden alınması kararın Osmanlı yönetiminde yarattığı siyasi sonuçları ortaya koymaktadır.
Şehzade Mustafa Neden Öldü? Kim Öldürdü?

Osmanlı sarayının derin koridorlarında başlayan iktidar mücadelesi tarihin en acı olaylarından birine kapı aralıyor. Yıllar boyunca halkın ve askerlerin sevgisini kazanan genç şehzadenin trajik sonu yürekleri dağlıyor.
Babasının huzuruna umutla giren Mustafa'nın otağda karşılaştığı acı gerçek yüzyıllar geçse de hafızalardan silinmiyor. Tarih sayfalarına kazınan bu hüzünlü veda imparatorluğun kaderini derinden etkiliyor.
Şehzade Mustafa 1515 yılında Manisa'da dünyaya gelmektedir. Babası Kanuni Sultan Süleyman annesi Mahidevran Sultan olmaktadır. Osmanlı hanedanında yetiştirilen Mustafa genç yaşlarından itibaren devlet yönetimine hazırlanmaktadır. Manisa ve Amasya sancaklarında yöneticilik yapmaktadır. Askerî yetenekleri ve yönetim anlayışı nedeniyle yeniçeriler arasında destek kazanmaktadır.
Mustafa'nın taht için güçlü adaylardan biri haline gelmesi saraydaki veraset rekabetini artırmaktadır. Kanuni'nin Hürrem Sultan'dan doğan oğulları da hükümdarlık mücadelesinde yer almaktadır. Hürrem Sultan'ın oğullarından Selim ve Bayezid'in geleceği saraydaki siyasi hesapların merkezinde bulunmaktadır. Şehzade Mustafa'nın askerî çevrelerdeki itibarı padişahın kendisine yönelik şüphelerini artıran unsurlar arasında değerlendirilmektedir.
Sadrazam Rüstem Paşa'nın 1553 yılındaki İran seferi hazırlıkları sırasında Kanuni'ye gönderdiği bilgiler idam sürecinde rol oynamaktadır. Rüstem Paşa Mustafa'nın tahtı ele geçirmek için hazırlık yaptığı yönünde haberler iletmektedir. Şehzadenin Safevi hükümdarı Şah Tahmasb ile gizli bağlantı kurduğu suçlaması da gündeme gelmektedir. Tarihî araştırmalarda bu suçlamaların güvenilirliği tartışılmaktadır. Mustafa'nın fiilen isyan başlattığını kesinleştiren açık kanıt bulunmamaktadır.
Kanuni Sultan Süleyman 1553 yılında Nahçıvan Seferi kapsamında Anadolu'ya hareket etmektedir. Osmanlı ordusu Konya Ereğlisi yakınlarındaki Aktepe mevkiinde konaklamaktadır. Şehzade Mustafa da babasıyla görüşmek amacıyla ordugâha gelmektedir. Kaynakların ağırlıklı bölümünde infaz tarihi 6 Ekim 1553 olarak kaydedilmektedir. Dönemin kronolojisini değerlendiren eserlerde gün konusunda küçük farklılıklar bulunmaktadır.
Şehzade Mustafa babasının huzuruna çıkmak amacıyla otağ-ı hümayuna girmektedir. Çadırda padişah yerine infazla görevlendirilen saray görevlileriyle karşılaşmaktadır. Tarihî anlatımlarda şehzadenin cellatlara karşı direndiği kaydedilmektedir. Boynuna kement geçirilerek öldürülmektedir. Kaynaklarda infazı gerçekleştiren görevli Mahmud Ağa olarak anılmaktadır.
Aktepe ordugâhında yaşanan infaz Osmanlı veraset sistemindeki güç dengelerini kökten değiştirmektedir. Ordunun gösterdiği yoğun tepki üzerine Sadrazam Rüstem Paşa görevinden azledilmektedir. Şehzadenin naaşı Bursa'ya gönderilerek Muradiye Külliyesi'ne defnedilmektedir. Tarihî kayıtlar çerçevesinde değerlendirilen olay imparatorluk tarihinin dönüm noktaları arasında yer almaktadır.






Yorumlar