Hususi damgalı pasaport olarak bilinen yeşil pasaportun kapsamının genişletilmesine yönelik iki ayrı kanun teklifi Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunuldu. Tekliflerden biri, belirli koşulları karşılayan pilotlara; diğeri ise Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği’ne üye, mesleğinde en az 10 yıl kıdemi bulunan mühendis ve mimarlara yeşil pasaport verilmesini öngörüyor.
Düzenlemeler henüz yasalaşmış değil. Her iki teklif de TBMM İçişleri Komisyonu’na sevk edilmiş durumda bulunuyor.
Pilotlar İçin 5 Yıl Fiili Uçuş Şartı
YENİ Parti Bursa Milletvekili Hasan Öztürk’ün ilk imza sahibi olduğu kanun teklifi, 30 Eylül 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu. Teklif, 1 Ekim’de İçişleri Komisyonu’na gönderildi.
Teklifin temel amacı, havayolu pilot lisansının alındığı tarihten itibaren fiili olarak 5 yıl uçuş hizmeti veren pilotlara hususi damgalı pasaport hakkı tanınması. TBMM kayıtlarında teklifin mevcut durumu “komisyonda” olarak yer alıyor.
Teklif gerekçesinde pilotların görevleri nedeniyle yurt dışına çıkışlarda karşılaştıkları vize süreçlerine dikkat çekiliyor. Uluslararası görevler, eğitimler, uçuş testleri ve uçak teslim süreçlerinin pilotların yurt dışı seyahatlerini zorunlu kılabildiği belirtiliyor. Düzenlemeyle, belirtilen koşulları karşılayan pilotların bu süreçlerde yaşadığı sorunların azaltılması amaçlanıyor.
Mühendis Ve Mimarlar İçin 10 Yıl Kıdem Önerisi
Yeşil pasaport kapsamının genişletilmesini öngören diğer teklif ise mühendis ve mimarlarla ilgili. YENİ Parti Sivas Milletvekili Ulaş Karasu’nun ilk imza sahibi olduğu teklif, 28 Eylül 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu ve 1 Ekim’de İçişleri Komisyonu’na sevk edildi.
Teklife göre Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği’ne üye olan ve mesleğinde en az 10 yıl kıdeme sahip mühendis ve mimarlara hususi damgalı pasaport verilmesi hedefleniyor. Bu teklifin de TBMM kayıtlarındaki son durumu “komisyonda” şeklinde bulunuyor.
Her iki teklif de kabul edilmesi halinde pilotlar, mühendisler ve mimarlar için yeni bir yeşil pasaport imkanının önünü açabilecek. Ancak mevcut aşamada söz konusu meslek grupları bakımından yürürlüğe girmiş yeni bir hak bulunmuyor.
Tekliflerde Hukuki Koşul Yer Alıyor
Kanun tekliflerinde hususi damgalı pasaport hakkından yararlanacak kişiler için hukuki bir şart da öngörülüyor. Paylaşılan teklif metinlerine göre, başvuru kapsamındaki kişiler hakkında Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan dolayı soruşturma veya kovuşturma bulunmaması gerekiyor.
Bu şartın yanı sıra, pilotlar açısından havayolu pilot lisansının alınmasından itibaren 5 yıl fiili uçuş hizmeti verilmesi; mühendis ve mimarlar açısından ise TMMOB üyeliği ile meslekte en az 10 yıl kıdem bulunması aranıyor.
Mevcut Yeşil Pasaport Hakkı
Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün güncel bilgilendirmesine göre hususi damgalı pasaport hakkı mevcut mevzuatta belirli kamu görevlilerini, belediye başkanlarını, belirli şartları taşıyan ihracatçıları, en az 15 yıl mesleki kıdeme sahip avukatları ve belirli koşulları karşılayan vakıf yükseköğretim kurumlarındaki öğretim üyelerini kapsıyor.
Mevcut düzenlemeye göre yeşil pasaportlar en fazla 10 yıl süreyle düzenlenebiliyor. Hususi damgalı pasaportlar ayrıca harçtan muaf tutuluyor.
Gözler İçişleri Komisyonu’nda
Pilotlar ile mühendis ve mimarların yeşil pasaport kapsamına alınmasını amaçlayan düzenlemeler, TBMM İçişleri Komisyonu’nda bulunuyor. Tekliflerin komisyondaki görüşme süreci ile Meclis’te yapılacak değerlendirmelerin ardından yasalaşıp yasalaşmayacağı netlik kazanacak.