Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi tarafından düzenlenen 11. Uluslararası Kahramanmaraş Kitap Fuarı, onuncu gününde Türkolog yazar Reyhan Çınar'ı ağırladı. KAFUM'da gerçekleştirilen söyleşide Türkçenin korunması, doğru kullanılması ve kelime dağarcığının geliştirilmesi konuları ele alındı.
Katılımcılarla etkileşimli şekilde gerçekleştirilen programda dilin toplumsal kimlikle ilişkisi, kelimelerin taşıdığı anlam, etkili hitabet ve günlük yaşamda Türkçenin kullanımı üzerine değerlendirmeler yapıldı. Çınar, Türkçenin yalnızca iletişim kurulmasını sağlayan bir araç olmadığını; toplumun tarihini, kültürünü ve ortak hafızasını da taşıdığını ifade etti.
Dil Millî Birliğin Temel Unsurlarından Biri
Reyhan Çınar, dilin bir milletin kimliğini oluşturan temel unsurlardan biri olduğunu vurguladı. Toplumların ortak değerlerinin, kültürel birikimlerinin ve tarihsel deneyimlerinin dil aracılığıyla kuşaktan kuşağa aktarıldığını belirten Çınar, Türkçenin korunmasının ortak kültürel hafızanın yaşatılması açısından önem taşıdığını söyledi.
Kelimelerin yalnızca nesneleri veya kavramları karşılayan ifadeler olmadığını dile getiren Çınar, kelimelerin toplumların geçmişini, duygularını ve düşüncelerini de taşıdığını kaydetti. Bu nedenle Türkçenin doğru ve özenli kullanılmasının, toplumun kültürel değerleriyle kurduğu bağı güçlendirdiğini belirtti.
Türkçe Ve İngilizce Kelimelerin Birlikte Kullanımına Dikkat
Söyleşide üzerinde durulan başlıklardan biri de Türkçe metinlerde yabancı kelimelerin kullanımı oldu. Özellikle günümüzde yayımlanan bazı eserlerde Türkçe ve İngilizce kelimelerin bir arada kullanılmasının yaygınlaştığını belirten Çınar, Türkçenin söz varlığının korunması gerektiğini ifade etti.
Çınar, konuya ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:
"Özellikle bu dönemde yazılan kitaplarda yarı Türkçe yarı İngilizce kelimeler çok yaygın. Dilimizi bunlardan korumamız gerekiyor."
Türkçenin sunduğu anlatım imkânlarının daha iyi tanınması gerektiğini belirten Çınar, kelimelerin yerinde ve anlamına uygun biçimde kullanılmasının önemine dikkat çekti.
Kelime Hazinesi Genişledikçe Düşünce Ufku Da Genişliyor
Türkçenin zenginliğine ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Reyhan Çınar, kelime dağarcığı ile düşünceleri ifade etme becerisi arasında güçlü bir ilişki bulunduğunu söyledi. Çınar, konuşmasında şu ifadelere yer verdi:
"Kelime dağarcığımız ne kadar yüksekse düşünce ufkumuz da o kadar engin ve güzel olur. O yüzden kelime haznemizin genişliği düşünce dünyamızı da genişletir. Kelime dağarcığımız ne kadar sığ olursa duygu ve düşüncelerimizi ifade etme imkânımız da dar olur."
Çınar'ın bu değerlendirmesinde, kelime öğrenmenin yalnızca dil bilgisiyle sınırlı olmadığı; insanların duygu ve düşüncelerini daha kapsamlı biçimde anlatabilme imkânlarıyla da bağlantılı olduğu vurgulandı.
Günlük Yaşamda Da Türkçeye Özen Gösterilmeli
Türkçenin korunmasının yalnızca kitaplar, akademik metinler veya resmî yazışmalarla sınırlı görülmemesi gerektiğini belirten Çınar, günlük konuşmalarda kullanılan dilin de kültürel değerlerin yaşatılması bakımından önemli olduğunu ifade etti.
Türkçenin kelime zenginliğinin farkına varılması ve bu birikimden doğru biçimde yararlanılması gerektiğini söyleyen Çınar, etkili hitabetin ve düşünceleri açık biçimde ifade etmenin dilin doğru kullanımıyla ilişkili olduğunu dile getirdi.
Türkolog yazar, dilin ortak değerlerin ve millî birlik duygusunun gelecek kuşaklara aktarılmasında önemli bir bağ oluşturduğunu belirtti. Türkçenin yazılı metinlerde olduğu kadar günlük konuşmalarda da özenle kullanılması gerektiğini vurgulayan Çınar, dilin korunmasını kültürel birikimin yaşatılmasıyla birlikte değerlendirdi.
Kahramanmaraş'taki söyleşi, Türkçenin estetik yönünün, kelimelerin ifade gücünün ve dil ile kültürel kimlik arasındaki ilişkinin ele alındığı okur-yazar buluşması olarak tamamlandı.