Sağlık hizmetlerinde dijital uygulamaların kapsamını genişleten yeni düzenleme yürürlüğe girdi. Resmî Gazete’de yayımlanan Bilgilendirilmiş Rızanın Elektronik Ortamda Alınması Hakkında Yönetmelik ile tıbbi müdahaleler öncesinde alınan bilgilendirilmiş rıza beyanlarının elektronik ortamda oluşturulması ve onaylanmasının önü açıldı.
Düzenleme, Kahramanmaraş’ta sağlık kuruluşlarına başvuran vatandaşları da yakından ilgilendiriyor. Büyük cerrahi ameliyatlar, girişimsel işlemler, anestezi ve sedasyon uygulamaları öncesinde hastalara sunulan bilgilendirilmiş rıza formları, gerekli şartların sağlanması hâlinde dijital ortamda incelenebilecek ve onaylanabilecek.
Rıza Formları E-Nabız Üzerinden İncelenebilecek
Yeni yönetmelikle birlikte hastaların, tıbbi müdahaleler öncesinde kendilerine sunulan bilgilendirilmiş rıza formlarını elektronik ortamda görüntülemesine imkân sağlandı. Kahramanmaraş’ta sağlık hizmeti almak için hastanelere başvuran vatandaşlar, kapsam dâhilindeki işlemlerde formları e-Nabız hesapları üzerinden inceleyebilecek.
Hastalar, kendilerine aktarılan bilgilendirmeyi değerlendirdikten sonra rıza beyanlarını yine elektronik sistem üzerinden iletebilecek. Böylece söz konusu işlemler, fiziki formların yanı sıra dijital kanallar kullanılarak da yürütülebilecek.
Elektronik rıza işlemleri öncesinde hastanın kimliğinin doğrulanması gerekecek. Aynı şekilde, bilgilendirme sürecini yürüten sağlık meslek mensubunun kimlik doğrulaması da yapılacak. Bu uygulamayla elektronik ortamda gerçekleştirilen rıza işlemlerinin güvenli biçimde kayıt altına alınması amaçlanıyor.
Cep Telefonuna Gönderilen Şifreyle Onay İmkânı
Yönetmelik, elektronik rıza verilmesi için yalnızca e-Nabız kullanımını öngörmüyor. Doğrulanmış cep telefonu numaralarına gönderilecek tek kullanımlık şifreler aracılığıyla da rıza beyanında bulunulabilecek.
Dijital sistemleri kullanmakta zorlanan vatandaşlar ile sağlık durumu veya engelliliği nedeniyle desteğe ihtiyaç duyan kişiler, kendilerine iletilen doğrulama kodunu sağlık tesisinde görevli yetkili personele bildirebilecek. Bu yöntemle hastanın elektronik rıza işlemini tamamlamasına yardımcı olunacak.
Hastanın ilettiği kodun ilgili sağlık bilgi sistemine girilmesiyle rıza beyanı kayıt altına alınacak. Kod kullanılarak yapılan işlemlerde de kimlik doğrulaması gerçekleştirilecek. Böylece rıza işleminin doğru kişi tarafından verildiği ve elektronik kayıtların güvenli şekilde oluşturulduğu kontrol edilecek.
Elektronik Rıza Kayıtları E-Nabız’da Görülebilecek
Yeni düzenleme kapsamında elektronik ortamda alınan bilgilendirilmiş rıza formları, Sağlık Bakanlığının merkezi veri kayıt sistemine aktarılacak. Vatandaşlar, tıbbi müdahaleler öncesinde elektronik olarak verdikleri rızalara ilişkin kayıtlara e-Nabız hesapları üzerinden ulaşabilecek.
Bu uygulama sayesinde onay işlemlerinin dijital ortamda kayıt altında tutulması ve vatandaşların kendi rıza kayıtlarını yine elektronik sistem üzerinden görüntüleyebilmesi sağlanacak. Kahramanmaraş’taki sağlık kuruluşlarına başvuran hastalar da yönetmelikte belirtilen kapsam dâhilindeki işlemlerde bu imkândan yararlanabilecek.
Hastanın Özgür İradesi Esas Olacak
Bilgilendirilmiş rıza süreçlerinin elektronik ortama taşınması, hastaların tıbbi müdahale öncesinde bilgilendirilmesine ilişkin temel ilkeleri değiştirmiyor. Hastalara yeterli, anlaşılır ve zamanında bilgi verilmesi, düzenlemenin uygulanmasında esas olmaya devam edecek.
Hastaların kararlarını herhangi bir baskı altında kalmadan, özgür iradeleriyle vermesi gerekecek. Elektronik ortamda onay alınması, bilgilendirme yükümlülüğünün yerine getirilmesinin ve hastanın rızasının özgür biçimde ortaya konulmasının yerine geçmeyecek.
Kahramanmaraş’taki vatandaşları da ilgilendiren yeni yönetmelik, bilgilendirilmiş rıza işlemlerinin dijital kanallar üzerinden yürütülmesine, elektronik kayıtların merkezi sisteme aktarılmasına ve bu kayıtlara e-Nabız üzerinden erişilebilmesine imkân sağlayacak.